Στην κόψη του ξυραφιού ακροβατούν κυβέρνηση και αντιπολίτευση σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, καθώς η χώρα έχει εισέλθει σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.
Αντώνης Κατωπόδης
Τα κομματικά επιτελεία βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού και διαβάζουν ξανά και ξανά τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, προκειμένου να ξεκινήσουν από την καλύτερη δυνατή αφετηρία στον δρόμο προς τις κάλπες.
Τα τελευταία ευρήματα των δημοσκοπήσεων αποτυπώνουν μια πολιτική εικόνα με σαφείς ισορροπίες, αλλά και με έντονες αντιφάσεις, οι οποίες καθορίζουν τις στρατηγικές όλων των πολιτικών δυνάμεων.
Παρά τις επιμέρους αποκλίσεις, όλες οι έρευνες κοινής γνώμης δείχνουν τη μεγάλη εικόνα, που έχει ως βάση της το καθαρό προβάδισμα της Ν.Δ. και την υπεροχή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία.
Ωστόσο, τα ποιοτικά στοιχεία των ερευνών καθιστούν σαφές ότι η ακρίβεια και το υψηλό κόστος ζωής αποτελούν το κυρίαρχο πρόβλημα για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, περιορίζοντας την πολιτική δυναμική της κυβέρνησης.
Αυτή η διπλή ανάγνωση των δημοσκοπήσεων διαμορφώνει και το βασικό δίλημμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης και φωτογραφίζει το πώς θα κινηθούν οι πολιτικές δυνάμεις από εδώ και στο εξής.
Πρωτιά, αλλά…
Στη Ν.Δ. τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων προκαλούν συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά ταυτόχρονα και έντονο προβληματισμό, καθώς βρίσκεται πολύ μακριά από το 41% που έλαβε στις εκλογές του 2023.
Το κυβερνών κόμμα προηγείται με διαφορά και παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη, αλλά όλες οι μετρήσεις δείχνουν ότι η αυτοδυναμία δεν αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο με τα σημερινά δεδομένα.
Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση και η πίεση στο οικογενειακό εισόδημα λειτουργούν ως μόνιμο βαρίδι για την κυβέρνηση, η οποία μπορεί να κερδίζει στο πεδίο της αξιοπιστίας, όχι όμως και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Το βασικό μήνυμα που λαμβάνει το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι η πρωτιά δεν αρκεί και ότι εάν παγιωθούν οι σημερινές τάσεις θα πρέπει να αναζητήσει σύμμαχο ή συμμάχους για να παραμείνει στο τιμόνι της χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την προσπάθεια διατήρησης των σημερινών ποσοστών της, θα χρειαστεί να επεξεργαστεί και σενάρια πολιτικών συνεργασιών, τα οποία μέχρι σήμερα δεν αποτελούσαν βασικό στοιχείο της στρατηγικής της.
Άγνωστος «Χ»
Στο ερώτημα για το ενδεχόμενο νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, η δημοσκόπηση της ΜRB έδειξε ότι μόλις το 3,3% θα το ψήφιζε «σίγουρα», ενώ 11,9% δήλωσε «μάλλον ναι».
Όπως γίνεται αντιληπτό ο πρώην πρωθυπουργός που έχει διαγραφεί από τη Ν.Δ. εξελίσσεται σε άγνωστο «Χ», καθώς μπορεί να αλλάξει άρδην τα πολιτικά δεδομένα.
Η μεγάλη πρόκληση
Η ΕΛ.ΑΣ. του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζεται να κατακτά τη δεύτερη θέση στις περισσότερες μετρήσεις, χωρίς όμως να μειώνει ουσιαστικά την απόσταση από τη Ν.Δ. με τη διαφορά να είναι πέριξ των 10 μονάδων.
Η παρουσία της στη δεύτερη θέση προσφέρει πολιτική δυναμική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να δημιουργήσει προοπτική κυβερνητικής εναλλαγής, που είναι και το μεγάλο ζητούμενο για τον πρώην πρωθυπουργό.
Οι σημερινές δεξαμενές ψηφοφόρων φαίνεται να έχουν σχεδόν εξαντληθεί και η περαιτέρω άνοδος προϋποθέτει άνοιγμα προς νέες κοινωνικές και πολιτικές ομάδες που μέχρι σήμερα δεν πείθονται από την αντιπολιτευτική του πρόταση.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς η ΕΛ.ΑΣ. καλείται να παρουσιάσει ένα πιο ολοκληρωμένο κυβερνητικό σχέδιο, ικανό να προσελκύσει αναποφάσιστους και μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Στην περίπτωση κατά την οποία δεν βρει νέες δεξαμενές στήριξης, η διατήρηση της δεύτερης θέσης δύσκολα θα μετατραπεί σε μια πραγματική απειλή για την πολιτική ηγεμονία της Ν.Δ. και του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Προβληματισμός
Στο ΠΑΣΟΚ οι τελευταίες δημοσκοπήσεις προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς υποχωρεί στην τρίτη θέση και χάνει τη μάχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, γεγονός που αποδυναμώνει και την όποια δυναμική του.
Η στρατηγική της θεσμικής και μετριοπαθούς αντιπολίτευσης δεν αποδίδει τα αναμενόμενα εκλογικά οφέλη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μαζική μετακίνηση των ψηφοφόρων προς το ΠΑΣΟΚ.
Αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι οι δημοσκοπήσεις αποδυναμώνουν το πολιτικό αφήγημα ότι το κόμμα μπορεί να διεκδικήσει την πρώτη θέση, ακόμη και με μία ψήφο διαφορά από τη Ν.Δ.
Τα σημερινά δεδομένα συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι προτεραιότητα του πλέον είναι η ανάκτηση της δεύτερης θέσης και η αποκατάσταση της δυναμικής του στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Άλλα κόμματα
Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να καταγράφει ιστορικά χαμηλές επιδόσεις, γεγονός που επιβεβαιώνει τη βαθιά κρίση ταυτότητας και θα πρέπει να δώσει σκληρή μάχη για να κερδίσει το εισιτήριο για τη νέα Βουλή.
Η δυναμική της Ελπίδας για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζει σημάδια κάμψης, καθώς η αρχική δημοσκοπική ώθηση δεν φαίνεται να αποκτά σταθερά χαρακτηριστικά.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναμένεται να δώσει μια σκληρή πολιτική μάχη για τη διατήρηση και ενίσχυση της εκλογικής της επιρροής και βασική της επιδίωξη είναι να εκφράσει ένα πιο αντισυστημικό κοινό ψηφοφόρων.
Σταθερότητα εμφανίζει το ΚΚΕ και η Ελληνική Λύση, που όμως διατηρεί μεγάλη δυναμική στη Βόρεια Ελλάδα.
Το δίλημμα
Με βάση αυτά τα δεδομένα, το κυβερνών κόμμα διατηρεί το προβάδισμα, χωρίς όμως προοπτική αυτοδυναμίας ενώ η αντιπολίτευση αδυνατεί ακόμη να διαμορφώσει πειστική και ενιαία εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Όπως γίνεται αντιληπτό το βασικό δίλημμα για τους πολίτες αφορά στην επιλογή ανάμεσα στη σταθερότητα που υπόσχεται η Ν.Δ. και στη γκρίζα καθημερινότητα που εξακολουθεί να διαμορφώνει το υψηλό κόστος ζωής.
Όσο η ακρίβεια παραμένει το κυρίαρχο κοινωνικό άγχος, καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αισθάνεται απολύτως ασφαλής και καμία αντιπολίτευση δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την πολιτική της άνοδο.
Οι επόμενοι μήνες είναι ιδιαιτέρως σημαντικοί για το εάν τα κόμματα θα καταφέρουν να απαντήσουν με πειστικό τρόπο στα προβλήματα της καθημερινότητας, όπου θα κριθεί τελικά και η ψήφος των πολιτών.