«Ανακαίνιση Κατοικίας»: Ο πλήρης οδηγός για επιδότηση έως 95% – Πώς θα εκδώσετε το απαραίτητο «διαβατήριο» για τις αιτήσεις

Τα εισοδηματικά κριτήρια, τα τετραγωνικά, οι αλλαγές για τα κλειστά σπίτια

• Χωρίς την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας καμία αίτηση χρηματοδότησης δεν μπορεί να προχωρήσει.

• Μεγάλες ανατροπές: Εξετάζεται η μείωση του ποσοστού συνιδιοκτησίας στο 20% και η αύξηση του ορίου κατανάλωσης ρεύματος για τα κλειστά ακίνητα.

• Τα SOS των ακινήτων: Επιλέξιμα είναι σπίτια έως 120 τ.μ., με οικοδομική άδεια έως το 1990 και ενεργειακή κλάση Γ ή χαμηλότερη.

Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», μια νέα δράση του ΕΣΠΑ 2021-2027, έρχεται να δώσει «ανάσα» στην αγορά ακινήτων, χρηματοδοτώντας την επισκευή και την ήπια ενεργειακή αναβάθμιση χιλιάδων κατοικιών.

Το πρόγραμμα στοχεύει τόσο σε σπίτια που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύριες κατοικίες όσο και σε κλειστά ακίνητα, προκειμένου τα τελευταία να επιστρέψουν στην αγορά μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης ή ιδιοκατοίκησης.

Ωστόσο, πριν ανοίξει η επίσημη πλατφόρμα, οι ιδιοκτήτες πρέπει να γνωρίζουν ότι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας είναι το πρώτο και απολύτως υποχρεωτικό βήμα.

41.000 βεβαιώσεις και δύο μεγάλες αλλαγές στα σκαριά

Όπως αποκάλυψε η αρμόδια υπουργός, Δόμνα Μιχαηλίδου, μέχρι στιγμής έχουν ήδη εκδοθεί 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας. Από αυτές, όμως, μόλις οι 1.500 αφορούν κλειστά ακίνητα.

«Μας ενδιαφέρει να ανοίξουν τα κλειστά ακίνητα και να μπουν περισσότερα σπίτια στην αγορά», υπογράμμισε η υπουργός, ανακοινώνοντας ότι εξετάζονται δύο σημαντικές τροποποιήσεις για τη διευκόλυνση των δικαιούχων:

1. Μείωση του ποσοστού ιδιοκτησίας: Στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας κλειστών ακινήτων, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό ενδέχεται να πέσει από το 50% στο 20%.

2. Αύξηση του ορίου στο ρεύμα: Εξετάζεται η αύξηση του ορίου επιτρεπόμενης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας (το οποίο σήμερα είναι στις 50 KWh ανά έτος), ώστε να μην αποκλείονται κενά σπίτια που εμφανίζουν μικρή κατανάλωση λόγω εργασιών βασικής συντήρησης.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και πόσο είναι το ύψος της επιδότησης

Η επιχορήγηση είναι ιδιαίτερα υψηλή και κυμαίνεται από 70% έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα και την οικογενειακή κατάσταση. Το ανώτατο ποσό της επιδότησης αγγίζει τα 36.000 ευρώ (με όριο τα 300 ευρώ ανά τ.μ. κύριων χώρων). Επιπλέον, το πρόγραμμα καλύπτει στο 100% (έως 2.500 ευρώ) τα έξοδα για μελέτες, άδειες και ελέγχους.

Τα εισοδηματικά όρια και οι κατηγορίες (με βάση το φορολογικό έτος 2025):

Bonus +5%: Τα ποσοστά επιδότησης αυξάνονται σωρευτικά κατά 5 μονάδες για ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για τρίτεκνους/πολύτεκνους, για μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια και για περιπτώσεις αναπηρίας (το τελευταίο ισχύει μόνο για ιδιοκατοίκηση). Το ταβάνι της επιδότησης είναι το 95% για την Κατηγορία Ι και το 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Ποια ακίνητα «μπαίνουν» στο πρόγραμμα – Οι προϋποθέσεις

Για να εγκριθεί ένα ακίνητο, πρέπει να πληροί σωρευτικά τα εξής κριτήρια:

• Να υφίσταται νόμιμα (όχι κατεδαφιστέο).

• Η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.

• Οι κύριοι χώροι να είναι έως 120 τ.μ. (έως 150 τ.μ. αποκλειστικά για τρίτεκνους/πολύτεκνους, χωρίς όμως αύξηση του πλαφόν των 36.000€).

• Να κατατάσσεται σε ενεργειακή κλάση Γ ή χαμηλότερη.

Απαγόρευση για Airbnb

Για όλα τα ακίνητα που θα επιδοτηθούν, απαγορεύεται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) για τουλάχιστον 5 έτη από την ολοκλήρωση των εργασιών.

• Ανοικτές (Κύριες) κατοικίες: Ο αιτών μπορεί να έχει πλήρη/ψιλή κυριότητα ή επικαρπία (ανεξαρτήτως ποσοστού) και υποχρεούται να ιδιοκατοικεί εκεί για τουλάχιστον 5 χρόνια μετά το τέλος του έργου.

• Κλειστές κατοικίες: Ο αιτών πρέπει να έχει τουλάχιστον 50% πλήρη κυριότητα ή επικαρπία, το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί ως «ΚΕΝΟ» στο Ε2 του 2025 και μετά την ανακαίνιση πρέπει είτε να ιδιοκατοικηθεί είτε να εκμισθωθεί με μακροχρόνιο συμβόλαιο (τουλάχιστον 5 ετών, με σταθερό ενοίκιο για την πρώτη τριετία).

Τι είναι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και γιατί «κόβονται» ακίνητα

Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας αποτελεί τον προκαταρκτικό έλεγχο. Πιστοποιεί ότι ο ιδιοκτήτης και το ακίνητο πληρούν τα βασικά κριτήρια, αλλά δεν αποτελεί τελική έγκριση επιδότησης, η οποία δίνεται μόνο μετά την υποβολή της κανονικής Αίτησης Χρηματοδότησης. Σημειώνεται ότι ο χρόνος έκδοσης της βεβαίωσης δεν δίνει σειρά προτεραιότητας. Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να βγάλει βεβαίωση για περισσότερα από ένα ακίνητα, αλλά θα χρηματοδοτηθεί μόνο για μία κύρια ή/και μία κλειστή κατοικία.

Συχνά λάθη και λόγοι απόρριψης:

• Ημερομηνία απόκτησης: Αποκλείονται αυτόματα ακίνητα που αποκτήθηκαν μετά τις 31/12/2025, καθώς δεν υπάρχουν γι’ αυτά εκκαθαρισμένα φορολογικά στοιχεία.

• Κατανάλωση ρεύματος: Αν το ρολόι δείξει πάνω από 50 KWh το χρόνο για κλειστό ακίνητο, το σύστημα το απορρίπτει.

• Λάθη στα έντυπα: Αν ο ΑΤΑΚ ή ο αριθμός παροχής ρεύματος είναι λάθος συμπληρωμένα στα Ε1, Ε2 και Ε9, το ακίνητο δεν θα εμφανίζεται καν στην πλατφόρμα. Σε αυτή την περίπτωση, απαιτείται τροποποιητική δήλωση από λογιστή.

• Τεχνικά προβλήματα: Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος του ΕΣΠΑ, καθώς έχουν εντοπιστεί προβλήματα στη διασύνδεση των εντύπων Ε2 και Ε9, αλλά και στην αναγνώριση δικαιωμάτων για όσους έχουν ψιλή κυριότητα.

Τι εργασίες καλύπτονται και αν χρειάζεται μηχανικός

Το πρόγραμμα απαιτεί έναν συνδυασμό παρεμβάσεων:

• 60% έως 80% του προϋπολογισμού πρέπει να αφορά εργασίες καθαρής ανακαίνισης (π.χ. μπάνιο, κουζίνα, δάπεδα, βαψίματα).

• 20% έως 40% πρέπει να καλύπτει ήπιες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας (π.χ. κουφώματα, θερμοσίφωνας, κλιματιστικά).

Στο στάδιο της έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δεν απαιτείται καμία δαπάνη ή συμμετοχή μηχανικού. Ωστόσο, για το επόμενο στάδιο (Αίτηση Χρηματοδότησης) θα χρειαστεί αναλυτικό σχέδιο παρεμβάσεων, όπου η συνδρομή μηχανικού κρίνεται απαραίτητη.

Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) απαιτούνται μετά την ένταξη και τα έξοδά τους καλύπτονται από το πρόγραμμα, όμως τυχόν πρόστιμα αυθαιρέτων ή τακτοποιήσεις επιβαρύνουν αποκλειστικά τον ιδιοκτήτη.