Η υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή σηματοδοτεί την έναρξη της σταδιακής αποκατάστασης των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο, εξέλιξη που ήδη αποτυπώνεται στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Το μνημόνιο, το οποίο υπεγράφη εξ αποστάσεως από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, προβλέπει την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέσα στις επόμενες 30 ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι απαραίτητες τεχνικές εργασίες και η αποναρκοθέτηση από την ιρανική πλευρά.
Αβεβαιότητα για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ
Παρά τη σημαντική πρόοδο, αρκετά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το μνημόνιο έχει διάρκεια 60 ημερών και στο διάστημα αυτό το Ιράν δεσμεύεται να μην επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ.
Μετά τη λήξη της συμφωνίας, ωστόσο, παραμένει άγνωστο ποιο θα είναι το μόνιμο καθεστώς λειτουργίας της θαλάσσιας οδού. Η Τεχεράνη αναμένεται να ξεκινήσει διαβουλεύσεις με το Ομάν για το μελλοντικό πλαίσιο, ενώ αρκετές χώρες και ναυτιλιακές εταιρείες αντιδρούν στο ενδεχόμενο επιβολής διοδίων, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για διεθνή ύδατα.
Υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου
Η αποκλιμάκωση της έντασης έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική πτώση των τιμών του πετρελαίου. Η τιμή του μπρεντ διαμορφώνεται κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, έναντι περίπου 98 δολαρίων στις αρχές Ιουνίου.
Παρά τη διόρθωση, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 30% υψηλότερα σε σύγκριση με τις αρχές του έτους, όταν το μπρεντ κινούνταν κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι.
Στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, οι αγορές προεξοφλούν τιμές περίπου 75 δολαρίων για το τέλος του 2026 και 72 δολαρίων για το τέλος του 2027.
Αντίστοιχα, το φυσικό αέριο στην ευρωπαϊκή αγορά παραμένει πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο χαμηλότερο από τα υψηλά του πολέμου, αλλά περίπου 50% υψηλότερο από τις τιμές στις αρχές του 2026.
Οι εκτιμήσεις των μεγάλων τραπεζών
Οι μεγαλύτεροι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για το πετρέλαιο, χωρίς όμως να αναμένουν επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα.
Η Goldman Sachs εκτιμά πλέον ότι η μέση τιμή του μπρεντ θα διαμορφωθεί στα 80 δολάρια το τελευταίο τρίμηνο του 2026 και στα 75 δολάρια μέσα στο 2027, προβλέποντας ότι οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο θα έχουν επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα έως τα τέλη Ιουλίου.
Παρόμοια πρόβλεψη διατυπώνει και η Morgan Stanley, η οποία εκτιμά ότι η παραγωγή θα αρχίσει να αυξάνεται από τα μέσα Ιουλίου και περίπου το 80% της χαμένης παραγωγής θα έχει αποκατασταθεί έως το τέλος του έτους.
Η Citi εμφανίζεται πιο αισιόδοξη, προβλέποντας τιμές 75 δολαρίων και στη συνέχεια 70 δολαρίων το βαρέλι, ενώ η Barclays διατηρεί πιο επιφυλακτική στάση, εκτιμώντας ότι η μέση τιμή του μπρεντ θα παραμείνει στα 100 δολάρια το 2026 μέχρι να αποτυπωθούν πλήρως οι επιπτώσεις από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ο πληθωρισμός δεν αναμένεται να υποχωρήσει άμεσα
Παρότι η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας θεωρείται θετική εξέλιξη για τον πληθωρισμό, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα είναι άμεση.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Φίλιπ Λέιν, σημείωσε ότι οι αυξημένες ενεργειακές τιμές των τελευταίων μηνών θα συνεχίσουν να επηρεάζουν το κόστος τροφίμων, προϊόντων και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό πάνω από το 3% για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.