Σημάδια αποκλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή καταγράφονται δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη υπογραφή συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τα πρώτα ιρανικά δεξαμενόπλοια να εξέρχονται από τη ζώνη αποκλεισμού στο στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με εξειδικευμένες υπηρεσίες παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών, τρία υπερδεξαμενόπλοια της κρατικής εταιρείας μεταφοράς πετρελαίου του Ιράν, φορτωμένα με συνολικά 4,8 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, πέρασαν την περίμετρο του αποκλεισμού που είχαν επιβάλει οι αμερικανικές δυνάμεις.
Άνοιγμα του Ορμούζ και επανεκκίνηση των εξαγωγών
Η εξέλιξη θεωρείται η πρώτη απτή ένδειξη εφαρμογής των όσων συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο πλευρών έπειτα από μήνες πολέμου, διπλωματικών διαβουλεύσεων και έντονων διακυμάνσεων στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε ότι τα πετρελαιοφόρα της χώρας έχουν ήδη επανεκκινήσει τα δρομολόγιά τους, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως το στενό του Ορμούζ θα επαναλειτουργήσει πλήρως μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Το κλείσιμο του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος είχε προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς από το σημείο διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου
Οι προσδοκίες για αποκλιμάκωση οδήγησαν ήδη σε υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου. Η τιμή του Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Μάρτιο, φτάνοντας στα 78,81 δολάρια.
Παράλληλα, δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έδωσαν το πράσινο φως στο Ιράν να επανεκκινήσει άμεσα τις πωλήσεις πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, ενώ εξετάζεται και η σταδιακή άρση κυρώσεων που αφορούν τις τραπεζικές συναλλαγές και τις μεταφορές.
Οι δυσκολίες της επόμενης ημέρας
Παρά τη θετική εξέλιξη, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα. Η Τεχεράνη επιθυμεί να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που χρησιμοποιούν το στενό του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον ζητά ελεύθερη και χωρίς επιβαρύνσεις ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η πλήρης άρση των αμερικανικών κυρώσεων εξακολουθούν να αποτελούν τα πιο δύσκολα σημεία των διαπραγματεύσεων.
Η συμφωνία-πλαίσιο, σύμφωνα με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, είναι ένα σύντομο κείμενο περίπου μιάμισης σελίδας, το οποίο καθορίζει μόνο τις βασικές αρχές για τη συνέχιση των συνομιλιών.
Υπογραφή στην Ελβετία
Η τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, με τη συμμετοχή του προέδρου της ιρανικής Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Μετά την υπογραφή προβλέπεται να ξεκινήσει ο πρώτος κύκλος διαπραγματεύσεων για μια οριστική συμφωνία, με στόχο τη διευθέτηση των ζητημάτων που αφορούν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τις οικονομικές κυρώσεις και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση παραμένει τεταμένη στον Λίβανο, όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολά, με το Ιράν και το Ισραήλ να ανταλλάσσουν νέες απειλές, γεγονός που υπενθυμίζει ότι η ειρήνη στην περιοχή εξακολουθεί να παραμένει εύθραυστη.