Σαφές μήνυμα για τις σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, εστιάζοντας στον ρόλο των Στενών του Ορμούζ και στις συνέπειες μιας παρατεταμένης διακοπής της ναυσιπλοΐας.
Όπως τόνισε, σε περίπτωση που τα Στενά παραμείνουν κλειστά για σημαντικό χρονικό διάστημα, θα προκύψουν σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό αργού πετρελαίου και ενεργειακών προϊόντων, γεγονός που θα οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών, ελλείψεις σε βασικά αγαθά όπως τα λιπάσματα και πιθανή εκτίναξη του πληθωρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, προειδοποίησε για σημαντική επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι καμία χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, δεν είναι ανεπηρέαστη από μια τέτοια κρίση.
Προτεραιότητα η εκεχειρία και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα
Ο πρωθυπουργός ανέδειξε ως βασική προτεραιότητα την επίτευξη μόνιμης κατάπαυσης του πυρός, επισημαίνοντας τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στη διεθνή ναυτιλία. Ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό το ενδεχόμενο επιβολής διοδίων σε ανοιχτές θαλάσσιες οδούς, προειδοποιώντας ότι κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για το παγκόσμιο εμπόριο.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη προετοιμασίας για ένα δυσμενέστερο σενάριο, υπενθυμίζοντας την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης που αναδείχθηκε κατά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ενεργειακή στρατηγική και ανάγκη για plan B
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η τρέχουσα συγκυρία αποτελεί ευκαιρία για την Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της αυτονομία στον ενεργειακό τομέα. Ανέφερε ότι η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να αποτελεί τον μοναδικό στόχο και τόνισε την ανάγκη ύπαρξης εναλλακτικού σχεδίου σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει ήδη στραφεί σε ενεργειακό μείγμα που βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το φυσικό αέριο, καταγράφοντας σημαντική πρόοδο, καθώς έχει μετατραπεί από καθαρός εισαγωγέας σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στις επενδύσεις για τη μετατροπή της χώρας σε πύλη εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από τις ΗΠΑ, με στόχο την τροφοδοσία της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Κριτική για την πυρηνική ενέργεια και την ευρωπαϊκή αγορά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την απόφαση της Γερμανίας να εγκαταλείψει τον συγκεκριμένο τομέα. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πιο ρεαλιστικά και να επενδύσει σε δικές της τεχνολογίες.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά παραμένει κατακερματισμένη, γεγονός που δυσκολεύει τη συνεργασία και τη διανομή φθηνής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.
Άμυνα, γεωπολιτική και διεθνείς συνεργασίες
Σε επίπεδο άμυνας, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Υπογράμμισε ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στην άμυνα και ανάπτυξη ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με έμφαση στην καινοτομία.
Παράλληλα, στάθηκε στις στρατηγικές συνεργασίες με τις χώρες του Κόλπου, αλλά και στη σημασία της σταθερότητας σε περιοχές όπως η Αίγυπτος και η Λιβύη.
Στήριξη σε Ουκρανία και ανθρωπιστική βοήθεια στη Μέση Ανατολή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία, τονίζοντας τη σημασία του διεθνούς δικαίου, ενώ αναφέρθηκε και στην ανάγκη παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας στον Λίβανο και την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Τέλος, έκανε λόγο για την ανάγκη ισορροπημένων σχέσεων με τις ΗΠΑ και προσεκτικής διαχείρισης των σχέσεων με την Κίνα, με στόχο τη μείωση εξαρτήσεων σε κρίσιμους τομείς.