Χιλιάδες μητέρες με ανήλικα τέκνα που είχαν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 31 Δεκεμβρίου 2012 συνεχίζουν και το 2026 να διατηρούν τα ευνοϊκά «παλαιά» συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα, ακόμη και με όρια ηλικίας κάτω από τα γενικά που ισχύουν σήμερα.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν αρκεί η ύπαρξη ανηλίκου. Απαιτείται να είχαν συμπληρωθεί και τα απαιτούμενα ένσημα ή έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, 31/12/2011 ή 31/12/2012. Όσες το πέτυχαν, «κλείδωσαν» μεταβατικά όρια ηλικίας, ακόμη κι αν το παιδί ενηλικιώθηκε αργότερα. Το έτος-κλειδί είναι το 2012, καθώς από το 2013 και μετά καταργήθηκαν τα ειδικά ευνοϊκά όρια.
ΙΚΑ (ιδιωτικός τομέας)
Μητέρες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο έως:
- 2010: Δικαίωμα για πλήρη σύνταξη στα 55 και μειωμένη στα 50 (μεταβατικά όρια μετά το 2015).
- 2011: Πλήρη στα 57 και μειωμένη στα 52 (μεταβατικά όρια).
- 2012: Πλήρη στα 60 και μειωμένη στα 55 (μεταβατικά όρια).
- Αν τα 5.500 ένσημα και η ανηλικότητα υπήρχαν έως το 2012, το δικαίωμα διατηρείται με τα μεταβατικά ηλικιακά όρια που διαμορφώθηκαν μετά το 2015. Αν όχι, τότε ισχύουν τα γενικά όρια (62 με 40 έτη ή 67 με 15ετία).
Δημόσιο
Μητέρες με 25ετία και ανήλικο τέκνο έως:
- 2010: Δικαίωμα εξόδου με χαμηλά όρια ηλικίας (50–55, ανάλογα το έτος συμπλήρωσης).
- 2011: Όριο ηλικίας 52 ετών (μεταβατικά αυξανόμενο).
- 2012: Όριο ηλικίας 55 ετών (μεταβατικά αυξανόμενο).
- Η 25ετία έπρεπε να έχει συμπληρωθεί έως το αντίστοιχο έτος. Όσες δεν πρόλαβαν μέχρι 31/12/2012, υπάγονται στο γενικό καθεστώς.
ΔΕΚΟ – Τράπεζες
Στα ειδικά ταμεία (πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών) ίσχυαν αντίστοιχες ρυθμίσεις με το Δημόσιο, κυρίως για ασφαλισμένες πριν το 1993. Η θεμελίωση έως το 2012 διασφαλίζει μεταβατικά όρια ηλικίας, ενώ από το 2013 και μετά εφαρμόζονται τα γενικά.
Τι σημαίνει «διατηρώ παλαιό δικαίωμα»
Σημαίνει ότι:
- Το δικαίωμα έχει θεμελιωθεί πριν το 2013.
- Το όριο ηλικίας καθορίζεται από τα μεταβατικά στάδια (2015–2022).
- Δεν επηρεάζεται από μεταγενέστερες αλλαγές.
Αν όμως δεν είχαν συμπληρωθεί και ο απαιτούμενος χρόνος και η ανηλικότητα έως το 2012, τότε το ειδικό καθεστώς χάνεται οριστικά.
Παγίδες
- Η ανηλικότητα εξετάζεται μόνο κατά το έτος θεμελίωσης.
- Τα πλασματικά έτη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση 5.500 ημερών ή 25ετίας, αρκεί να αφορούν χρόνο πριν το 2013.
- Η μη έγκαιρη αναγνώριση πλασματικών μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του παλαιού καθεστώτος.
Το συμπέρασμα είναι ότι «παλαιά δικαιώματα» διατηρούν μόνο όσες μητέρες είχαν ολοκληρώσει τις βασικές προϋποθέσεις έως το 2012. Από το 2013 και μετά, το σύστημα ενοποιήθηκε και τα ειδικά όρια ηλικίας καταργήθηκαν, οδηγώντας πλέον όλες τις ασφαλισμένες στα γενικά όρια συνταξιοδότησης μέσω του e-ΕΦΚΑ.