Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποδείχθηκε εξαιρετικά βραχύβιο, καθώς διήρκεσε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο. Το Ιράν ανακοίνωσε εκ νέου το κλείσιμο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, παρουσιάζοντας την απόφαση ως απάντηση στον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, την ώρα που η εύθραυστη εκεχειρία με τις Ηνωμένες Πολιτείες πλησιάζει προς τη λήξη της.
Η Τεχεράνη γνωστοποίησε το πρωί του Σαββάτου ότι επαναφέρει τον «αυστηρό έλεγχο» στα Στενά, ανακαλώντας την απόφαση της προηγούμενης ημέρας για επαναλειτουργία τους. Πρόκειται για μια θαλάσσια δίοδο κομβικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, καθώς μέσω αυτής διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση, τουλάχιστον τρία εμπορικά πλοία που επιχείρησαν να περάσουν από την περιοχή δέχθηκαν πυρά. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με το Νέο Δελχί, ήταν και δύο πλοία με ινδική σημαία που μετέφεραν αργό πετρέλαιο, εξέλιξη που οδήγησε την Ινδία στο να καλέσει τον Ιρανό πρεσβευτή για εξηγήσεις.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν με αυστηρό τόνο ότι κάθε προσπάθεια προσέγγισης των Στενών θα εκλαμβάνεται ως συνεργασία με τον εχθρό και ότι όσα πλοία παραβιάζουν τον αποκλεισμό θα στοχοποιούνται.
Από την αμερικανική πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε έντονα, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να εκβιάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ιρανική απάντηση ήρθε μέσω του υφυπουργού Εξωτερικών Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιβάλουν πολιορκία στα Στενά του Ορμούζ.
Διαπραγματεύσεις με βαθιές διαφορές
Η νέα σκλήρυνση της ιρανικής στάσης καταγράφεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τη διπλωματική προσπάθεια επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών ανάμεσα στις δύο πλευρές. Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί προόδου, η εικόνα που εκπέμπουν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη παραμένει αντιφατική.
Μετά την αποτυχία του πρώτου γύρου επαφών που πραγματοποιήθηκε στις 12 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, βρίσκονται σε εξέλιξη νέες παρασκηνιακές κινήσεις με τη συμμετοχή τρίτων χωρών. Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι δήλωσε ότι εργάζεται εντατικά μαζί με το Πακιστάν για να επιστρέψουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του, ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα της διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά αυτόν τον ισχυρισμό.
Παρότι ο Τραμπ έκανε το Σάββατο λόγο για «πολύ καλές συνομιλίες», από ιρανικής πλευράς το μήνυμα ήταν σαφώς πιο επιφυλακτικό. Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ ανέφερε ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος, αλλά παραμένουν πολλές ανοιχτές διαφορές και βασικά ζητήματα δεν έχουν επιλυθεί. Όπως τόνισε, οι δύο πλευρές βρίσκονται ακόμη μακριά από μια οριστική συμφωνία.
Ο ίδιος συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις της 11ης και 12ης Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, όπου επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής ήταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς. Σύμφωνα με τον Γαλιμπάφ, η ιρανική αποστολή ξεκαθάρισε ότι δεν τρέφει καμία εμπιστοσύνη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και ζήτησε τον τερματισμό των μονομερών ενεργειών και της πολιτικής επιβολής.
Παράλληλα, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν ανακοίνωσε ότι η Ουάσινγκτον κατέθεσε νέες προτάσεις για συνομιλίες με στόχο έναν μόνιμο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε κανέναν συμβιβασμό.
Εκεχειρία με ένταση και στο μέτωπο του Λιβάνου
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη και στον Λίβανο, όπου η δεκαήμερη εκεχειρία δοκιμάζεται από τα πρώτα κιόλας 24ωρα. Χθες, ένας Γάλλος στρατιώτης σκοτώθηκε και τρεις ακόμη τραυματίστηκαν, οι δύο σοβαρά, έπειτα από ενέδρα σε βάρος ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ στο νότιο τμήμα της χώρας.
Η επίθεση αποδόθηκε στη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ, η οποία αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή. Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εγκαθίδρυσε «κίτρινη γραμμή» στον νότιο Λίβανο, αντίστοιχη με εκείνη που έχει χαραχθεί στη Λωρίδα της Γάζας, και προειδοποίησε ότι θα πλήττει οποιονδήποτε θεωρεί ύποπτο και πλησιάζει τις δυνάμεις του.
Το πρωί της Κυριακής, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν τον θάνατο ακόμη ενός στρατιώτη σε μάχες στο νότιο Λίβανο, ενώ εννέα ακόμη τραυματίστηκαν, ένας από αυτούς σοβαρά. Είχε προηγηθεί ο θάνατος άλλου Ισραηλινού στρατιώτη την πρώτη ημέρα της εκεχειρίας.
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, υπογράμμισε ότι μια εκεχειρία προϋποθέτει πλήρη παύση των εχθροπραξιών και διεμήνυσε ότι οι μαχητές της οργάνωσης θα παραμείνουν σε επιφυλακή, «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», έτοιμοι να απαντήσουν σε οποιαδήποτε παραβίαση.
Στα νότια προάστια της Βηρυτού, πολλά νοικοκυριά επέστρεψαν προσωρινά στις γειτονιές τους για να δουν την κατάσταση των σπιτιών τους, ωστόσο ο φόβος νέων ισραηλινών επιδρομών εξακολουθεί να κυριαρχεί. Η αίσθηση παραμένει πως η εκεχειρία δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε πραγματική αποκλιμάκωση.
Ο πόλεμος στον Λίβανο άρχισε στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Ισραήλ ως αντίποινα για τον ισραηλινο-αμερικανικό πόλεμο εναντίον του Ιράν. Σύμφωνα με τις αρχές, οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τουλάχιστον 2.300 θανάτους και τον εκτοπισμό περισσότερων από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων.
Η νέα ανατροπή στα Στενά του Ορμούζ και η εύθραυστη κατάσταση στον Λίβανο ενισχύουν την αβεβαιότητα σε μια ήδη αποσταθεροποιημένη περιοχή, με τις διεθνείς αγορές να προετοιμάζονται για νέα περίοδο έντονων αναταράξεων.