Η φετινή εποχική γρίπη εξελίσσεται με αυξημένη ένταση και μεταδοτικότητα, προκαλώντας ανησυχία τόσο στους πολίτες όσο και στους επαγγελματίες υγείας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τις επόμενες 2 έως 3 εβδομάδες αναμένεται περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων, με ιδιαίτερη επιβάρυνση για άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα του ΕΟΔΥ, η γρίπη τύπου Α είναι σχεδόν αποκλειστικά η κυρίαρχη μορφή του ιού που κυκλοφορεί στη χώρα. Τα περισσότερα στελέχη ανήκουν στον υπότυπο Α(H3), ενώ σε μικρότερο βαθμό καταγράφεται και ο Α(H1). Παράλληλα, τα αστικά λύματα καταγράφουν υψηλό ιικό φορτίο, με διαφοροποιήσεις μεταξύ μεγάλων αστικών κέντρων όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και η Πάτρα. Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει η ανίχνευση στελεχών του υποκλάδου Κ του Α(H3), που φαίνεται να συνδέονται με αυξημένη μεταδοτικότητα.
Γιατί η φετινή γρίπη είναι πιο επιθετική
Η αυξημένη ένταση της φετινής περιόδου αποδίδεται κυρίως στην επικράτηση νέας παραλλαγής του ιού Α(H3N2), η οποία δεν είχε προβλεφθεί πλήρως κατά τον σχεδιασμό του φετινού αντιγριπικού εμβολίου. Ο ιός παρουσίασε ταχύτερη γενετική μετάλλαξη από την αναμενόμενη.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο εμβολιασμός παραμένει κρίσιμο εργαλείο προστασίας, καθώς μειώνει σημαντικά τη σοβαρότητα της νόσου, περιορίζει τις επιπλοκές και την ανάγκη για νοσηλεία, ακόμη και όταν δεν αποτρέπει πλήρως τη μόλυνση.
Ο ρόλος της χαμηλής εμβολιαστικής κάλυψης
Καθοριστικό παράγοντα για τη φετινή «έκρηξη» κρουσμάτων αποτελεί η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη. Παρότι το αντιγριπικό εμβόλιο είναι διαθέσιμο και συστήνεται ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες, σημαντικό ποσοστό πολιτών παραμένει ανεμβολίαστο. Αυτό επιτρέπει στον ιό να κυκλοφορεί ευκολότερα στην κοινότητα, να μεταδίδεται ταχύτερα και να προκαλεί ταυτόχρονα πολλά περιστατικά σε ενήλικες και παιδιά.
Το αποτέλεσμα είναι αυξημένες απουσίες από σχολεία και χώρους εργασίας, αλλά και εντονότερη πίεση στο σύστημα υγείας. Οι υγειονομικές αρχές τονίζουν ότι η ανεπαρκής ανοσία στον πληθυσμό δεν επηρεάζει μόνο τον αριθμό των λοιμώξεων, αλλά και τη συνολική βαρύτητα του επιδημικού κύματος, με περισσότερες επιπλοκές και νοσηλείες.
Πίεση στα νοσοκομεία – Τι λένε οι ειδικοί
Η παθολόγος Ματίνα Παγώνη επισημαίνει ότι «η γρίπη Α έχει πιέσει πολύ τα νοσοκομεία λόγω της υψηλής μεταδοτικότητας του στελέχους Κ», το οποίο προκαλεί πολύ υψηλό πυρετό, ακόμη και 40-41°C, που συχνά δεν υποχωρεί εύκολα με αντιπυρετικά. Όπως σημειώνει, τα περισσότερα περιστατικά που οδηγούνται σε νοσηλεία αφορούν ανεμβολίαστους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα, ενώ ιδιαίτερα ευάλωτα εμφανίζονται και τα μικρά παιδιά.
Έως 2 εκατομμύρια νοσούντες
Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά μοντέλα, το 10% έως 20% του πληθυσμού της Ελλάδας αναμένεται να νοσήσει τη φετινή περίοδο. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1 έως 2 εκατομμύρια ανθρώπους, όπως εξηγεί ο καθηγητής Πνευμονολογίας Νίκος Τζανάκης. Αν και η πλειονότητα θα εμφανίσει ήπια ή μέτρια συμπτώματα, ένα σημαντικό ποσοστό –κυρίως ηλικιωμένοι και άτομα με χρόνια νοσήματα– ενδέχεται να εμφανίσει επιπλοκές.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Αυξημένο κίνδυνο βαριάς νόσησης παρουσιάζουν οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, τα άτομα με χρόνια καρδιολογικά ή αναπνευστικά νοσήματα, διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια, ανοσοκαταστολή, οι έγκυες και τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία. Σε όσους πάσχουν από άσθμα ή αλλεργικές νόσους, η γρίπη μπορεί να πυροδοτήσει κρίσεις που απαιτούν ιατρική παρέμβαση ή νοσηλεία.
«Καμπανάκι» για θανάτους τις επόμενες εβδομάδες
Ο Νίκος Τζανάκης προειδοποιεί ότι τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται αύξηση της θνητότητας, με διψήφιο αριθμό θανάτων εβδομαδιαίως. Όπως ανέφερε σε τηλεοπτική του παρέμβαση, οι εβδομαδιαίες εισαγωγές λόγω γρίπης ανέρχονται ήδη σε περίπου 800 και ενδέχεται να φτάσουν τις 1.200, ασκώντας έντονη πίεση στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και, δυνητικά, στις ΜΕΘ. Οι περισσότεροι νέοι που νοσηλεύονται με σοβαρές επιπλοκές είναι ανεμβολίαστοι, ενώ η αυξημένη κυκλοφορία του ιού στα μεγάλα αστικά κέντρα αναμένεται να διαρκέσει έως τις πρώτες εβδομάδες του Φεβρουαρίου.
Πώς μεταδίδεται και πόσο διαρκεί το κύμα
Η γρίπη μεταδίδεται κυρίως μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων και μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Το κύμα της φετινής περιόδου εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί με διακυμάνσεις έως και τα τέλη Μαρτίου. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ξεκούραση, η απομόνωση όταν υπάρχουν συμπτώματα και η έγκαιρη ιατρική επικοινωνία είναι καθοριστικές για την αποφυγή επιπλοκών.