Το ενδεχόμενο μιας νέας ενεργειακής κρίσης προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εντείνουν τις πιέσεις στις τιμές ενέργειας και αυξάνουν τον κίνδυνο νέου κύματος πληθωρισμού.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αν η ένταση παραταθεί, η κρίση θα μπορούσε να στερήσει από την ελληνική οικονομία έως και το 0,45% του ΑΕΠ το 2026, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη και αυξάνοντας το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σε επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο
Στην Αθήνα, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, εν αναμονή και των αποφάσεων που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση πιθανών αναταράξεων στην αγορά ενέργειας.
Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων στο Eurogroup της Δευτέρας, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα εξετάσουν τις επιπτώσεις μιας πιθανής ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και τη Σύνοδο Κορυφής της ευρωζώνης στις 19 Μαρτίου, με τους ευρωπαίους ηγέτες να συζητούν πιθανά μέτρα για τον περιορισμό των αυξήσεων σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια.
Κρίσιμο όριο οι τρεις εβδομάδες
Οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το κρίσιμο χρονικό όριο για να αποφευχθούν σοβαρές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία είναι περίπου τρεις εβδομάδες.
Αν οι συγκρούσεις διαρκέσουν περισσότερο από 21 ημέρες, οι συνέπειες μπορεί να γίνουν πιο έντονες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επηρεάζοντας τομείς όπως οι μεταφορές, η βιομηχανία, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός.
Μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού, αυξάνοντας το κόστος καυσίμων, ηλεκτρικής ενέργειας και υπηρεσιών και περιορίζοντας την κατανάλωση.
Άνοδος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Οι διεθνείς αγορές αποτυπώνουν ήδη την ένταση της ανησυχίας. Οι τιμές του αργού πετρελαίου καταγράφουν σημαντική άνοδο, με το Brent να ξεπερνά τα 92,69 δολάρια το βαρέλι και να υπάρχει το ενδεχόμενο να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Πιο σύνθετη είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο, όπου η μεταβλητότητα είναι έντονη. Οι τιμές έχουν αυξηθεί πάνω από 60% μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ η τιμή έκλεισε στα 53 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα.
Παρά τις πιέσεις, η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 87,16 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο χαμηλότερο σε σχέση με ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Πιθανά μέτρα στήριξης
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει μέτρα εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός στη Βουλή, τα συναρμόδια υπουργεία διαθέτουν εργαλεία τόσο για την αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων όσο και για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Στα πιθανά μέτρα περιλαμβάνονται εντατικοί έλεγχοι στην αγορά καυσίμων και στα αποθέματα βασικών αγαθών, ενώ εξετάζεται και η επαναφορά πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε περίπτωση κερδοσκοπικών αυξήσεων.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η πιθανή επαναφορά του fuel pass, δηλαδή της επιδότησης καυσίμων στην αντλία, που είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά την άνοιξη του 2022.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα έσοδα του Φεβρουαρίου κινήθηκαν κοντά στους στόχους, μετά την υστέρηση που είχε καταγραφεί τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η πορεία της οικονομίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να επιβραδυνθεί κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα, με πιέσεις τόσο στην κατανάλωση όσο και στις επενδύσεις.