Το συνολικό χρέος προς το ασφαλιστικό σύστημα έχει πλέον ξεπεράσει τα 50 δισ. ευρώ, όπως καταγράφεται στη γ’ τριμηνιαία έκθεση του ΚΕΑΟ, γεγονός που ενεργοποιεί νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση. Μετά από πολύμηνη αδράνεια και ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές συνεχίζουν να αυξάνονται ανεξέλεγκτα, το επόμενο διάστημα αναμένεται η προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την ανάθεση υποστηρικτικού ρόλου σε ιδιωτική εταιρεία ή κοινοπραξία συμβούλων, με στόχο τον περιορισμό του προβλήματος.
Χρέη 50,7 δισ. ευρώ και «ανεπίδεκτες είσπραξης» οφειλές
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της γ’ τριμηνιαίας έκθεσης του ΚΕΑΟ, οι συνολικές οφειλές ανέρχονται στα 50,7 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 11 δισ. ευρώ αφορούν χρέη που χαρακτηρίζονται ανεπίδεκτα είσπραξης, καθώς προέρχονται από πτωχευμένες επιχειρήσεις, αποβιώσαντες οφειλέτες με αποποίηση κληρονομιάς ή περιπτώσεις όπου έχουν ληφθεί επανειλημμένα αναγκαστικά μέτρα χωρίς αποτέλεσμα. Εκτιμάται μάλιστα ότι το ποσό αυτό ενδέχεται μεσοπρόθεσμα να ξεπεράσει τα 15 δισ. ευρώ.
Τι αλλάζει με την εμπλοκή ιδιωτών
Οι ιδιώτες σύμβουλοι που θα επιλεγούν δεν θα έχουν καμία αρμοδιότητα στην ίδια την είσπραξη των οφειλών – αυτή παραμένει αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ. Ο ρόλος τους θα είναι συμβουλευτικός και τεχνικός, παρέχοντας τεχνογνωσία στον ΕΦΚΑ για:
την εκκαθάριση και κατηγοριοποίηση του χαρτοφυλακίου οφειλετών,
την αποτύπωση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης των απαιτήσεων,
την έγκαιρη ανίχνευση καθυστερήσεων,
την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας,
και τον σχεδιασμό στοχευμένων στρατηγικών ρύθμισης.
Για πρώτη φορά, θα μπορούν να εισηγούνται εξατομικευμένες ρυθμίσεις χρεών, βάσει της οικονομικής κατάστασης, της συναλλακτικής συμπεριφοράς και της προοπτικής βιωσιμότητας κάθε οφειλέτη.
Ποιοι ευνοούνται περισσότερο
Οι ατομικές ρυθμίσεις αναμένεται να αφορούν κυρίως μικρούς και μεσαίους οφειλέτες, με στόχο να αποτραπεί η περαιτέρω διόγκωση των χρεών. Σε ειδικές περιπτώσεις, η αποπληρωμή θα μπορεί να φτάνει έως και τις 120 δόσεις, ιδιαίτερα όταν παρέχονται εξασφαλίσεις, όπως ακίνητη περιουσία.
Για τους μεγάλους οφειλέτες, βασικό εργαλείο παραμένει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προσφέρει μεγάλο αριθμό δόσεων και θεωρείται η καταλληλότερη λύση για υψηλά χρέη.
Τι πρέπει να κάνουν οι οφειλέτες
Οι ασφαλισμένοι με ληξιπρόθεσμες οφειλές θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να είναι προετοιμασμένοι να προσκομίσουν επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία. Με το νέο πλαίσιο, η έγκαιρη δήλωση αδυναμίας πληρωμής, η αποτύπωση πραγματικών εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων, καθώς και η συνέπεια σε τυχόν προηγούμενες ρυθμίσεις, θα αποτελούν κρίσιμα κριτήρια για ευνοϊκή μεταχείριση.
Αυστηρή εποπτεία και έλεγχος
Οι εταιρείες που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό θα πρέπει να πληρούν αυστηρά κριτήρια εμπειρίας, διαφάνειας και τεχνογνωσίας. Δεν πρόκειται για εισπρακτικές εταιρείες, αλλά για συμβουλευτικού χαρακτήρα σχήματα, με εμπειρία στη διαχείριση χαρτοφυλακίων και τον σχεδιασμό μηχανισμών είσπραξης. Το εγχείρημα θα τελεί υπό αυστηρή εποπτεία του Υπουργείο Εργασίας, με ρήτρες απόδοσης και ελέγχους συμμόρφωσης.
Σε μια περίοδο που το βάρος των ανεξόφλητων εισφορών μετακυλίεται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και στους συνεπείς ασφαλισμένους, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να εισαγάγει πιο ρεαλιστικές και αποτελεσματικές λύσεις, με επίκεντρο τη βιωσιμότητα και όχι απλώς τη λογιστική καταγραφή των χρεών.