Σημαντικές λεπτομέρειες για το ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία δημοσιεύει η Wall Street Journal, παρουσιάζοντας ένα πλαίσιο που συνδυάζει γεωπολιτική αναδιάταξη, ενεργειακές συμφωνίες και μεγάλες αμερικανικές επενδύσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι προτάσεις αυτές έχουν ήδη διαβιβαστεί σε Ευρωπαίους αξιωματούχους τις τελευταίες εβδομάδες, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον αλλά και προβληματισμό.
Αξιοποίηση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 200 δισ. δολαρίων
Στο σχέδιο προβλέπεται αμερικανικές χρηματοπιστωτικές εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν 200 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία.
Τα κεφάλαια αυτά θα κατευθυνθούν σε έργα στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων:
-
η δημιουργία ενός μεγάλου κέντρου δεδομένων,
-
το οποίο θα τροφοδοτείται από την πυρηνική μονάδα της Ζαπορίζια, που βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο.
Πρόκειται για μια πρόταση που συνδυάζει οικονομική αξιοποίηση με ενεργειακή εξάρτηση από εγκατάσταση σε ζώνη υπό ρωσική κατοχή, γεγονός που ήδη εγείρει ερωτήματα ασφαλείας και λειτουργικότητας.
Αμερικανικές επενδύσεις σε σπάνιες γαίες και πετρέλαιο στη Ρωσία
Ένα από τα πλέον ανατρεπτικά στοιχεία του σχεδίου είναι η πρόβλεψη για μεγάλες αμερικανικές επενδύσεις εντός της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τη WSJ, ο Τραμπ προτείνει:
-
συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην εξόρυξη σπάνιων γαιών,
-
επενδύσεις σε γεωτρήσεις πετρελαίου στην Αρκτική,
-
γενικότερη ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας σε στρατηγικούς τομείς της ρωσικής οικονομίας.
Αυτή η διάσταση επιχειρεί να προσελκύσει τη Μόσχα σε μια συμφωνία μέσω οικονομικών κινήτρων, σε μια περίοδο που η ρωσική οικονομία βρίσκεται υπό σκληρές δυτικές κυρώσεις.
Επαναφορά ρωσικών ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την αποκατάσταση των ρωσικών ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.
Αυτό θα σηματοδοτούσε μια σημαντική ανατροπή στη μεταπολεμική ενεργειακή πολιτική της Ευρώπης, η οποία μετά το 2022 προσπάθησε να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο.
Για αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μια τέτοια επιστροφή θεωρείται πολιτικά δύσκολη και γεωστρατηγικά ευαίσθητη.
«Μια οικονομική Γιάλτα»: οι αντιδράσεις στην Ευρώπη
Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος που μίλησε στη WSJ συνέκρινε το προτεινόμενο πλαίσιο με μια «οικονομική εκδοχή της Γιάλτας του 1945», αναφορά στη διάσκεψη όπου ΗΠΑ, Βρετανία και Σοβιετική Ένωση διαμόρφωσαν τον μεταπολεμικό χάρτη της Ευρώπης.
Η σύγκριση αυτή υποδηλώνει ότι οι προτάσεις Τραμπ εκλαμβάνονται ως προσπάθεια ανακατανομής ισχύος και σφαιρών επιρροής μέσω οικονομικών συμφωνιών – σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και η Ευρώπη αναζητά σταθερότητα.
Ένα σχέδιο με μεγάλες γεωπολιτικές προεκτάσεις
Το ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ, όπως περιγράφεται από τη WSJ, αποτυπώνει μια προσέγγιση που επιχειρεί να προσελκύσει αμφότερες τις πλευρές – Ουκρανία και Ρωσία – με οικονομικά κίνητρα και ενεργειακές εγγυήσεις.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα διασφαλιστούν:
-
η κυριαρχία και η ασφάλεια της Ουκρανίας,
-
η συμμόρφωση της Ρωσίας σε όρους ειρήνευσης,
-
η αποδοχή των Ευρωπαίων, που εμφανίζονται διχασμένοι.
Οι επόμενες κινήσεις στην Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα καθορίσουν αν το σχέδιο θα πάρει πολιτική μορφή ή θα παραμείνει ένα πλαίσιο προτάσεων που προκαλεί συζήτηση και αντιδράσεις.