Η τραγωδία στην Ηλιούπολη, όπου δύο 17χρονες φέρονται να αποπειράθηκαν να βάλουν τέλος στη ζωή τους, με τη μία να χάνει τη ζωή της και τη δεύτερη να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση στη ΜΕΘ του ΚΑΤ, επαναφέρει με δραματικό τρόπο το ζήτημα της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων.
Με αφορμή το περιστατικό, τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της Κλίμακας καταγράφουν ανησυχητική εικόνα στις μικρές ηλικίες, με ιδιαίτερη αύξηση μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 19 ετών.
Τα στοιχεία για τις αυτοκτονίες ανηλίκων
Σύμφωνα με τα δεδομένα της Κλίμακας, το 2022 αυτοκτόνησαν 4 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών. Το 2023 καταγράφηκε 1 αυτοκτονία παιδιού 12-14 ετών και 9 αυτοκτονίες στην ηλικιακή ομάδα 15-19 ετών.
Το 2024 αυτοκτόνησαν 3 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών, ενώ το 2025 καταγράφηκε 1 αυτοκτονία παιδιού 12-14 ετών και 6 αυτοκτονίες εφήβων 15-19 ετών.
Για το 2026, ήδη καταγράφεται 1 αυτοκτονία παιδιού 12-14 ετών και 8 αυτοκτονίες εφήβων 15-19 ετών, γεγονός που, σύμφωνα με τους ειδικούς, αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης.
“Δεν πρόκειται για ξαφνική αντίδραση”
Οι επιστήμονες του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας – Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών της Κλίμακας και της Γραμμής Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 επισημαίνουν ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά δεν αποτελεί μια “ξαφνική” ή ακατανόητη αντίδραση.
Όπως τονίζουν, η αυτοκτονικότητα είναι μια πολυπαραγοντική και δυναμική διαδικασία, στην οποία μπορεί να συνυπάρχουν γενετικές, ψυχολογικές, οικογενειακές και κοινωνικές παράμετροι.
Στην εφηβεία, η ψυχική δυσφορία δεν εκφράζεται πάντα με τρόπο άμεσα αναγνωρίσιμο από το περιβάλλον. Η αίσθηση αδιεξόδου, η συναισθηματική απορρύθμιση, η απομόνωση και η δυσκολία διαχείρισης επώδυνων εμπειριών μπορεί να παραμένουν αόρατες έως την εκδήλωση μιας κρίσιμης κατάστασης.
Η ανάγκη για έγκαιρη στήριξη
Η Κλίμακα υπογραμμίζει ότι για το συγκεκριμένο περιστατικό δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλές συμπέρασμα χωρίς ολοκληρωμένη επιστημονική διερεύνηση. Ωστόσο, σημειώνει πως τέτοιες υποθέσεις αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρης επαγγελματικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν σοβαρή ψυχική δυσφορία.
Οι ειδικοί θέτουν στο επίκεντρο το ερώτημα γιατί πολλοί έφηβοι δυσκολεύονται να εκφράσουν τον ψυχικό τους πόνο και να ζητήσουν βοήθεια εγκαίρως. Όπως αναφέρουν, η ψυχική ευαλωτότητα δεν διαμορφώνεται αποκομμένα από το περιβάλλον, καθώς η ποιότητα των σχέσεων, η αίσθηση ασφάλειας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η ύπαρξη υποστηρικτικών πλαισίων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά.
Πρόληψη πριν από την κρίση
Σύμφωνα με την Κλίμακα, η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαχείριση τραγικών γεγονότων αφού έχουν συμβεί. Απαιτείται συστηματική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, καθώς και εκπαίδευση οικογενειών και σχολικών κοινοτήτων στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής επιβάρυνσης.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη αποστιγματοποίησης της αναζήτησης βοήθειας και ανάπτυξης μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης, πριν η ψυχική δυσφορία εξελιχθεί σε κρίσιμη κατάσταση.
Σε περίπτωση ανάγκης, λειτουργεί η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018.