“Η Νέα Ιωνία ήταν το πρώτο
βήμα για τους πρόσφυγες”
Τη συμπλήρωση ενενήντα χρόνων από την ίδρυση της Νέας Ιωνίας από μικρασιάτες πρόσφυγες τιμούν φέτος φορείς και σύλλογοι της πόλης. Αυτό ήταν και το θέμα της εκδήλωσης που διοργάνωσε η δημοτική παράταξη “Ιωνία Νέα Άποψη” τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου στο Συνεδριακό Κέντρο της πόλης.
Πρώτος πήρε το λόγο ο επικεφαλής της παράταξης, κ. Παναγιώτης Μανούρης, ο οποίος αρχικά θύμισε πως η παράταξη όταν ήταν στη διοίκηση του Δήμου (2003-2010) έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον τομέα του πολιτισμού, σημειώνοντας την ίδρυση του Κέντρου Σπουδής και Ανάδειξης Μικρασιατικού Πολιτισμού (ΚΕΜΙΠΟ) με την “τεράστια προσφορά” στα πολιτιστικά πράγματα της πόλης μέσω εκδηλώσεων, συνεδρίων, εκδόσεων και φυσικά των δύο λαμπρών μουσείων που αναδεικνύουν την ιστορία της πόλης.
Ο κ. Μανούρης αναφέρθηκε και στην εγκατάσταση των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή στη γη της Νέας Ιωνίας και την προσπάθεια τους να σταθούν στα πόδια τους: “Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα. Οι πρόσφυγες στοιβάζονται στα νεόκτιστα των Ποδαράδων. Το κράτος δεν μπορούσε να προσφέρει πολλά. Το βάρος των πρώτων χρόνων το σήκωσαν οι μανάδες που έκαναν τα πάντα. Με δουλειά όμως, με αλληλεγγύη και με το χαμόγελο στα χείλη μπόλιασαν τα χώματα του ελληνικού χώρου…οι πληγές δεν έκλεισαν εύκολα αλλά αυτή η πόλη έδωσε ελπίδα, το πρώτο βήμα, και μετά είχαμε ανάπτυξη ιδεών και δραστηριοτήτων”.
• Το πολιτικό περιβάλλον της εποχής
Μετά την ομιλία του κ. Μανούρη ο πανεπιστημιακός, κ. Βασίλης Γκίκας μίλησε για το πολιτικό πλαίσιο και τις ιδεολογίες που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα τόσο στα χρόνια πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή όσο και στα χρόνια που ακολούθησαν. Κατέδειξε δε την πολιτική αστάθεια που επικράτησε στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου (1920-1940, στην περίοδο δηλαδή μέσα στην οποία οι πρόσφυγες κλήθηκαν να προσαρμοστούν στην καινούργια τους πατρίδα. Τότε λοιπόν υπήρχε εναλλαγή κυβερνήσεων, στρατιωτικά κινήματα αλλά και μια βαθιά οικονομική κρίση που κορυφώθηκε τη δεκαετία του 30 και εν τέλει κατέληξε στη δικτατορία Μεταξά. Ο κ. Γκίκας υπογράμμισε ακόμα την άνοδο ενός τρίτου πόλου εκείνη την εποχή στο πολιτικό σύστημα (πέρα από το Λαϊκό Κόμμα και τους Φιλελεύθερους), της Αριστεράς που εκφράστηκε βασικά μέσα από το ΚΚΕ. Εκεί βρήκαν πολιτικό καταφύγιο, κυρίως τη δεκαετία του 30, και αρκετοί πρόσφυγες, η πλειοψηφία των οποίων είναι γνωστό πως τα πρώτα χρόνια στήριξε τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
• “Μέσα από το προσωπικό δράμα των προσφύγων γεννήθηκε το καινούργιο”
Βασικό κομμάτι της εκδήλωσης ήταν η παρουσίαση της μελέτης του ερευνητή-μέλους του Δ.Σ. του ΚΕΜΙΠΟ, κ. Γεράσιμου (Μάκη) Λυκούδη με τον τίτλο “Η Νέα Ιωνία μέσα από τα πρακτικά των Δημοτικών Συμβουλίων & τις πράξεις Διοικουσών Επιτροπών, 1934 – 1947”. Ο κ. Λυκούδης, με τη βοήθεια παλιών φωτογραφιών και χαρτών της περιοχής που προέβαλε μέσω βιντεοπροβολέα, προσπάθησε να δείξει στο ακροατήριο του τα πρώτα βήματα των προσφύγων στην περιοχή των τότε Ποδαράδων και από το καλοκαίρι του 1923 της Νέας Ιωνίας. Αρχικά λοιπόν παρουσίασε τις ενέργειες που έγιναν για την αγορά από το κράτος χιλιάδων στρεμμάτων στα οποία στεγάστηκαν οι πρόσφυγες.
Στη συνέχεια έδειξε τις πρόχειρες εγκαταστάσεις στις οποίες μπήκαν οι πρώτοι πρόσφυγες αλλά και τις προσφυγικές κατοικίες που χτίστηκαν μετά για αυτούς. Εκτενή αναφορά έκανε και στη διοικητική-οικονομική οργάνωση του Δήμου Νέας Ιωνίας που δημιουργήθηκε το 1934, οπότε και έγιναν οι πρώτες δημοτικές εκλογές που ανέδειξαν στο δεύτερο γύρο ως Δήμαρχο τον Φιλελεύθερο Γιώργο Φελέκη. Από την παρουσίαση του δεν έλειψε βέβαια η καθημερινή ζωή των πρώτων κατοίκων, πολλοί εκ των οποίων δούλεψαν στα ταπητουργία και υφαντουργία της περιοχής, αλά και το πως δημιουργήθηκαν οι πρώτες βασικές υποδομές στην πόλη. “Μέσα από το προσωπικό δράμα των προσφύγων γεννήθηκε το καινούργιο” σημείωσε ο ερευνητής που, κλείνοντας την παρουσίασή του, ευχήθηκε το υλικό που έχει συγκεντρώσει να αποτελέσει τη βάση για να εκδοθεί βιβλίο με θέμα την ιστορία του πρώτου αιώνα της Νέας Ιωνίας.
