Γενναίο άνοιγμα στους συνταξιούχους που βρίσκονται σε δύσκολη θέση λόγω του υψηλού κόστους ζωής, επιχειρεί η κυβέρνηση, προκειμένου να χτίσει μια νέα σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους.
Κοινό μυστικό είναι άλλωστε ότι οι συνταξιούχοι αποτελούν έναν σταθερό σύμμαχο της κυβέρνησης και μόνο τυχαίο δεν είναι ότι στήριξαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στις νικηφόρες για τη Ν.Δ. εκλογικές αναμετρήσεις του 2019 και του 2023.
Με δεδομένο ότι η Ν.Δ. βρίσκεται χαμηλά στις δημοσκοπήσεις – χωρίς ωστόσο να χάνει την πρωτιά από κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης – το Μέγαρο Μαξίμου θα κάνει αγώνα δρόμου προκειμένου να αυξήσει τα ποσοστά της Ν.Δ. και να κερδίσει με αυτοδυναμία τις εκλογές που, όπως όλα δείχνουν, θα γίνουν το 2027.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση προχωρεί στην υλοποίηση τεσσάρων μέτρων που αναμένεται να δώσουν σημαντικές ανάσες σε συνταξιούχους, το εισόδημα των οποίων «τρώει» ο πληθωρισμός.
Πρόκειται για ένα συνολικό πακέτο ύψους 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα ενισχύσει περίπου 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους, οι οποίοι πολύ σύντομα θα δουν περισσότερα χρήματα στην τσέπη τους.
Οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται από τη κυβέρνηση μόνιμου χαρακτήρα – όχι απλώς προεκλογικές παροχές – και στοχεύουν στη σταθερή βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος, με έμφαση στις χαμηλότερες και μεσαίες συντάξεις.
Χαμηλοσυνταξιούχοι
Η πρώτη ενίσχυση που θα δοθεί αφορά ως επί το πλείστον χαμηλοσυνταξιούχους και αποτελεί ένα ετήσιο βοήθημα της τάξης των 250 ευρώ το οποίο θα καταβληθεί αυτόματα στις 28 Νοεμβρίου.
Το ποσό είναι αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο, γεγονός που διασφαλίζει ότι θα φτάσει ακέραιο στα χέρια των δικαιούχων.
Από το μέτρο που αφορά περίπου 1,4 εκατομμύρια πολίτες αναμένεται να ωφεληθούν, χαμηλοσυνταξιούχοι, ανασφάλιστοι υπερήλικες και δικαιούχοι επιδομάτων αναπηρίας.
Ειδικότερα:
Δικαιούχοι θεωρούνται όσοι λαμβάνουν:
-Κύρια σύνταξη έως 800 ευρώ μηνιαίως, είτε γήρατος, είτε αναπηρίας, είτε χηρείας.
-Επικουρική σύνταξη έως 350 ευρώ.
-Ετήσιο συνολικό εισόδημα κάτω από 16.800 ευρώ (δηλαδή 1.200 ευρώ τον μήνα).
-Περιουσία που δεν ξεπερνά τις 200.000 ευρώ και καταθέσεις έως 40.000 ευρώ.
Η καταβολή
Η πληρωμή θα πραγματοποιηθεί αυτόματα, χωρίς αιτήσεις ή επιπλέον δικαιολογητικά, μέσω της ΗΔΙΚΑ και του ΕΦΚΑ.
Οι υπηρεσίες θα διασταυρώσουν ηλεκτρονικά εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία, ώστε να αποφευχθούν λάθη και καθυστερήσεις.
Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα για να γίνει αντιληπτό τι χρήματα θα μπουν στους λογαριασμούς των δικαιούχων:
Α. Συνταξιούχος του ΙΚΑ με κύρια σύνταξη 740 ευρώ και επικουρική 150 ευρώ θα λάβει ολόκληρο το βοήθημα των 250 ευρώ.
Β. Ανασφάλιστος υπερήλικας που λαμβάνει επίδομα πρόνοιας 400 ευρώ το μήνα θα λάβει επίσης 250 ευρώ.
Γ. Δικαιούχος επιδόματος αναπηρίας 67% και πάνω, που ζει μόνος με χαμηλό εισόδημα, θα δει την ενίσχυση να πιστώνεται στον λογαριασμό του.
Το συγκεκριμένο οικονομικό βοήθημα θεωρείται ένα είδος «13ης σύνταξης» για τους πιο ευάλωτους, που αντιμετωπίζουν δυσανάλογη πίεση από το κόστος ζωής, το ρεύμα και τα τρόφιμα.
Επίσης, με την ετήσια επανάληψή της κάθε Νοέμβριο, καθιερώνεται ένας σταθερός μηχανισμός ενίσχυσης για όσους δεν μπορούν να αυξήσουν τα εισοδήματά τους με άλλον τρόπο.
Στήριξη στέγης
Η επιστροφή ενοικίου αποτελεί το δεύτερο μέτρο, που τίθεται επίσης σε ισχύ στις 28 Νοεμβρίου και έχει ως στόχο την ενίσχυση όσων δεν έχουν δικό τους σπίτι και είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν μηνιαία μισθώματα.
Πρόκειται για ετήσια παροχή η οποία αφορά περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, στα οποία περιλαμβάνονται δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που νοικιάζουν την κύρια κατοικία τους.
Το κράτος θα επιστρέφει το ένα δωδέκατο του ποσού που δαπανά ετησίως κάθε νοικοκυριό για ενοίκιο, δηλαδή το 8% του ετήσιου κόστους στέγης.
Τα κριτήρια που πρέπει να πληροί ένας συνταξιούχους προκειμένου να λάβει την επιστροφή είναι τα εξής:
-Να είναι κύριος ενοικιαστής κύριας κατοικίας.
-Να έχει δηλώσει το μισθωτήριο στο Taxisnet και να είναι σε ισχύ.
-Το συνολικό του εισόδημα να μην υπερβαίνει τις 18.000 ευρώ για άτομο ή 26.000 ευρώ για ζευγάρι.
-Να μην έχει περιουσία άνω των 250.000 ευρώ.
Η διαδικασία θα γίνει ηλεκτρονικά από το Υπουργείο Οικονομικών, χωρίς υποβολή αίτησης. Η διασταύρωση θα γίνεται μέσω των στοιχείων Ε1 και των δηλωμένων μισθωτηρίων.
Ειδικότερα:
-Εάν κάποιος πληρώνει 500 ευρώ τον μήνα, το ετήσιο ενοίκιο είναι 6.000 ευρώ. Διαιρώντας με 12, η ενίσχυση που δικαιούται είναι 500 ευρώ. Εάν έχει ένα παιδί, θα λάβει 550 €, με δύο παιδιά 600 € κ.ο.κ.
-Οικογένεια με δύο παιδιά, που πληρώνει ενοίκιο 1.000 ευρώ τον μήνα, θα λάβει 900 ευρώ (800 ευρώ + 50 ευρώ + 50 ευρώ).
-Οικογένεια με φοιτητή, που πληρώνει 800 ευρώ για κύρια κατοικία και 300 ευρώ για φοιτητική, θα λάβει 1.100 ευρώ συνολικά.
Για όσους ενοικιαστές έχουν αφήσει απλήρωτα ενοίκια, η επιστροφή μειώνεται ή μηδενίζεται.
Η ΑΑΔΕ υπολογίζει το επίδομα μόνο για τα πραγματικά εισπραχθέντα ποσά που δηλώνονται στο έντυπο Ε2, όχι στο συμφωνηθέν ενοίκιο και οι οι ασυνεπείς θα δουν κομμένο ή και μηδενικό επίδομα.
Η επιστροφή ενοικίου είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο.
Όσοι δηλώσουν ψευδή στοιχεία ή παραποιημένες μισθώσεις θα υποχρεωθούν να επιστρέψουν τα ποσά με τόκους και προσαυξήσεις.
Επιπλέον, θα αποκλείονται από ανάλογες επιδοτήσεις για τρία χρόνια, ενώ σε περιπτώσεις συστηματικών παραβάσεων θα γίνονται περαιτέρω έλεγχοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Το μέτρο είναι σημαντικό λόγω του ότι οι αυξήσεις στις τιμές των ενοικίων τα τελευταία χρόνια έχουν πλήξει τους συνταξιούχους, ιδίως σε αστικά κέντρα όπως Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Το μέτρο λειτουργεί ως οικονομικό «μαξιλάρι», καλύπτοντας ένα μέρος του κόστους στέγασης και δίνοντας ένα μήνυμα ότι το κράτος αναγνωρίζει τη δυσκολία των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες της αγοράς ακινήτων.
Μηχανισμός προσαρμογής
Το τρίτο μέτρο αφορά την αύξηση των συντάξεων που θα ενσωματωθεί στις συντάξεις Ιανουαρίου και θα πληρωθεί από τα τέλη Δεκεμβρίου.
Η αύξηση για το 2026 αναμένεται να κυμανθεί από 2% έως 2,5%, σύμφωνα με τον αυτόματο μηχανισμό που υπολογίζει το μέσο όρο της ανάπτυξης και του πληθωρισμού.
Ολόκληρη την αύξηση θα λάβουν όλοι οι συνταξιούχοι που δεν έχουν προσωπική διαφορά, καθώς επίσης και, όσοι έχουν προσωπική διαφορά (περίπου 670.000 άτομα) οι οποίοι θα λάβουν το 50% της αύξησης φέτος.
Από το τέλος του 2026 η προσωπική διαφορά θα καταργηθεί πλήρως, και όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν το 100% των ετήσιων αυξήσεων.
Αν για παράδειγμα ο πληθωρισμός είναι 3% και η ανάπτυξη 1%, το ημιάθροισμα (δηλαδή 2%) είναι το ποσοστό αύξησης των συντάξεων.
Τα παραδείγματα που ακολουθούν είναι χαρακτηριστικά:
–Συνταξιούχος με σύνταξη 900 ευρώ θα πάρει αύξηση 18 έως 22,5 ευρώ/μήνα (216–270 ευρώ ετησίως).
–Συνταξιούχος με 1.200 ευρώ/μήνα θα δει καθαρή αύξηση 24–30 ευρώ/μήνα.
–Συνταξιούχος με προσωπική διαφορά 50 ευρώ θα δει φέτος τη μισή αύξηση (δηλαδή περίπου 1%).
Δίκαιη αναπροσαρμογή
Ο υπολογισμός γίνεται αυτόματα από τον ΕΦΚΑ, βάσει των επίσημων στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ. Δεν απαιτείται καμία ενέργεια από τους συνταξιούχους.
Οι αυξήσεις θα αποτυπωθούν στις συντάξεις Ιανουαρίου, ενώ τα ενημερωτικά θα δείχνουν αναλυτικά τη μεταβολή.
Η κυβέρνηση θέλει να στείλει το μήνυμα ότι οι συντάξεις δεν «παγώνουν» και ότι ακολουθούν την πορεία της οικονομίας.
Κυβερνητικά στελέχη τονίζουν ότι μετά από πάνω από μία δεκαετία στασιμότητας, οι αυξήσεις επαναφέρουν σταδιακά την αξιοπρέπεια και τη δίκαιη αναπροσαρμογή που δικαιούνται οι απόμαχοι της εργασίας.
Μείωση συντελεστών
Το τέταρτο μέτρο, που θα ισχύσει από τον Ιανουάριο, αφορά όλους τους πολίτες, αλλά θα έχει ιδιαίτερο όφελος για τους συνταξιούχους.
Οι μειωμένοι συντελεστές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος θα οδηγήσουν σε αύξηση του καθαρού ποσού σύνταξης.
Το δημοσιονομικό κόστος για το κράτος ανέρχεται σε περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ μόνο για τους συνταξιούχους.
Ωφελούμενοι είναι:
–Όλοι οι συνταξιούχοι με ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ οι οποίοι θα δουν μικρότερη παρακράτηση φόρου.
-Οι χαμηλοσυνταξιούχοι (κάτω από 10.000 ευρώ ετησίως) οι οποίοι θα απαλλαγούν πλήρως από φόρο εισοδήματος.
-Οι μεσαίοι συνταξιούχοι (10.000–20.000 ευρώ) οι οποίοι θα έχουν μείωση φόρου από 100 έως 300 ευρώ ετησίως.
Η παρακράτηση φόρου γίνεται μηνιαίως από τον ΕΦΚΑ και με τη νέα κλίμακα, οι συνταξιούχοι θα δουν αυξημένες καθαρές αποδοχές ήδη από τη σύνταξη Φεβρουαρίου.
Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά:
-Συνταξιούχος με ετήσιο εισόδημα 12.000 ευρώ (1.000 ευρώ/μήνα) πλήρωνε φόρο 300 ευρώ τον χρόνο. Με τους νέους συντελεστές θα πληρώνει 180 ευρώ, δηλαδή θα έχει 120 ευρώ καθαρό όφελος.
-Συνταξιούχος με εισόδημα 18.000 ευρώ θα έχει μείωση φόρου κατά 250 ευρώ ετησίως.
–Συνταξιούχος που λάμβανε 1.500 ευρώ/μήνα θα έχει καθαρή αύξηση περίπου 20 ευρώ κάθε μήνα.
Οι νέοι συντελεστές θα ενσωματωθούν αυτόματα στο σύστημα TAXIS και στον υπολογισμό φόρου από τον ΕΦΚΑ και οι πολίτες δεν χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια.
Αποτίμηση
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οικονομικού επιτελείου, το συνολικό όφελος μπορεί να ξεπεράσει τα 600 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό, κάτι που μεταφράζεται σε αισθητή ανακούφιση για όσους έχουν περιορισμένο εισόδημα.
Το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του κόσμου των συνταξιούχων που παραδοσιακά στηρίζει τη Ν.Δ. αλλά εμφανίζει «κόπωση» από την ακρίβεια και την αίσθηση στασιμότητας των εισοδημάτων.
Τα μέτρα ασφαλώς και δεν λύνουν το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων – το 60% των συνταξιούχων λαμβάνει κάτω από 1.000 ευρώ το μήνα-αλλά η μόνιμη φύση των μέτρων αποτελεί σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση αδικιών.
Μέσα από τα τέσσερα αυτά μέτρα, η κυβέρνηση δείχνει ότι αντιλαμβάνεται την πίεση που δέχονται ευάλωτες ομάδες όπως οι συνταξιούχοι από τις αυξήσεις τιμών και από την άλλη, επιχειρεί να ενισχύσει τη σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, γίνεται αντιληπτό ότι οι επόμενοι μήνες είναι κρίσιμοι καθώς θα δείξουν αν η επίθεση φιλίας προς τους συνταξιούχους θα αποδώσει καρπούς και θα μεταφραστεί σε αύξηση των ποσοστών της Ν.Δ.