Καλή χρονιά για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ό,τι αφορά το κόστος δανεισμού προδιαγράφεται το 2026, καθώς όλα τα βασικά οικονομικά δεδομένα συγκλίνουν στη διατήρηση των επιτοκίων σε χαμηλά και σταθερά επίπεδα. Πληθωρισμός, ρυθμοί ανάπτυξης και μακροοικονομικοί δείκτες, που αξιολογεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συνηγορούν στη στρατηγική που έχει ήδη χαράξει η ΕΚΤ, σύμφωνα με την οποία τα βασικά επιτόκια θα παραμείνουν στο 2% καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους.
Ευρωπαϊκές πηγές με γνώση των αναλύσεων που γίνονται στη Φρανκφούρτη εκτιμούν ότι, εκτός απροόπτου, ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί κοντά στο 2% και το 2026. Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή οικονομία δεν εμφανίζει ενδείξεις ουσιαστικής εξόδου από τη ζώνη ασθενικής ανάπτυξης. Το γ’ τρίμηνο του 2025 η ευρωζώνη κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 1,4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024, επίδοση ελαφρώς υψηλότερη από τις αρχικές προβλέψεις.
Γιατί «κλειδώνουν» τα επιτόκια
Ορισμένοι οικονομικοί αναλυτές αποδίδουν τη συγκεκριμένη επίδοση κυρίως στην απότομη αύξηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ τους πρώτους μήνες του έτους, υπό τον φόβο επιβολής δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται συγκυριακή, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για διόρθωση της εξαγωγικής δυναμικής και υποχώρηση των ρυθμών ανάπτυξης σε χαμηλότερα επίπεδα στη συνέχεια. Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν τη στρατηγική της ΕΚΤ για σταθερά επιτόκια το 2026, ενώ το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης κάτω από το 2% θεωρείται, σε αυτή τη φάση, εξαιρετικά απίθανο, καθώς θα προϋπέθετε απότομη επιδείνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Τράπεζες και πιστωτική επέκταση
Τη γραμμή των σταθερών επιτοκίων έχουν ήδη ενσωματώσει στις προβλέψεις τους και οι τράπεζες, οι οποίες εκτιμούν ότι η πιστωτική επέκταση θα συνεχιστεί με υψηλούς ρυθμούς και το 2026. Στεγαστικά, επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω, με τον ανταγωνισμό μεταξύ των τραπεζικών ιδρυμάτων να ενισχύεται, ιδίως στα στεγαστικά, όπου ήδη παρατηρούνται μικρές μειώσεις επιτοκίων τους τελευταίους μήνες.
Για το 2026, οι τράπεζες προβλέπουν ότι η αύξηση των στεγαστικών δανείων θα κινηθεί κοντά στο 10%, ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο του 2025. Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών αναμένεται να φτάσουν τα 3,1 δισ. ευρώ, από 2,6 δισ. ευρώ φέτος, καταγράφοντας άνοδο περίπου 20%.
«Σπίτι μου ΙΙ» και χαμηλή διείσδυση στεγαστικής πίστης
Η ενίσχυση αυτή αποδίδεται αφενός στη μεγάλη ζήτηση για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», μετά τις βελτιώσεις που προώθησε η κυβέρνηση, και αφετέρου στο περιβάλλον χαμηλού κόστους χρήματος. Παράλληλα, ο βαθμός διείσδυσης της στεγαστικής πίστης στις αγοραπωλησίες ακινήτων παραμένει χαμηλός στην Ελλάδα, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά περιθώρια περαιτέρω αύξησης τα επόμενα χρόνια.
Ενδεικτικά, το 2024 οι αγοραπωλησίες ακινήτων ανήλθαν σε περίπου 10 δισ. ευρώ, με τα στεγαστικά δάνεια να καλύπτουν μόλις 1,8 δισ. ευρώ. Για το 2025, με τις συναλλαγές να εκτιμώνται στα 12 δισ. ευρώ, τα στεγαστικά διαμορφώνονται στα 2,6 δισ. ευρώ.
Άνοδος και σε καταναλωτικά – επιχειρηματικά δάνεια
Θετικές ενδείξεις καταγράφονται και στην καταναλωτική πίστη, ως αποτέλεσμα της βελτιωμένης πορείας της οικονομίας και της αύξησης των εισοδημάτων. Όπως σημειώνεται, η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια δεν φαίνεται να συνδέεται με την κάλυψη βασικών αναγκών.
Όσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται με διψήφιους ρυθμούς και το 2026, ταχύτερα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Καταλυτικό ρόλο παίζουν τα μεγάλα έργα υποδομών και οι επενδύσεις που υλοποιούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.