Για τον κίνδυνο η τρέχουσα διεθνής αναταραχή να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις στην ιστορία προειδοποίησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης στις αγορές ενέργειας.
Μιλώντας σε εκδήλωση του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο πλαίσιο συζήτησης με τον διευθυντή Ευρώπης του Ταμείου Άλφρεντ Κάμερ, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι η αβεβαιότητα αποτελεί τον βασικό παράγοντα που θα καθορίσει την ένταση των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Σενάριο κρίσης μεγαλύτερης από τη δεκαετία του 1970
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι, εάν τα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, η κρίση θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα δεδομένα των πετρελαϊκών σοκ της δεκαετίας του 1970. Όπως σημείωσε, τότε η απώλεια προσφοράς ανερχόταν σε περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα εκτιμάται στα 13 εκατομμύρια, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για παγκόσμιες επιπτώσεις.
Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνέπειες αποτυπώνονται στις αυξημένες τιμές ενέργειας και στο κόστος για τα νοικοκυριά, με την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις να καθίσταται πιο επιτακτική.
Στοχευμένα μέτρα αντί για οριζόντιες παρεμβάσεις
Ο υπουργός επεσήμανε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί προσεκτική κατανομή πόρων, δίνοντας προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά. Όπως τόνισε, η Ελλάδα έχει ήδη εφαρμόσει στοχευμένες πολιτικές, όπως επιδοτήσεις καυσίμων και στήριξη επιχειρήσεων, αποφεύγοντας γενικευμένες φορολογικές μειώσεις με μόνιμο δημοσιονομικό κόστος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, τα σημερινά μέτρα αντιστοιχούν περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, έναντι 2,5% κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης.
Ενεργειακή εξάρτηση και ανάγκη επενδύσεων
Αναφερόμενος στη συνολική εικόνα της Ευρώπης, ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η ήπειρος εξακολουθεί να εισάγει περίπου το 57% της ενέργειας που καταναλώνει, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς.
Τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων σε ενεργειακά δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις, καθώς και την προώθηση της πλήρους Ενεργειακής Ένωσης, η οποία –όπως είπε– θα ενισχύσει συνολικά την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Πράσινη μετάβαση και ανταγωνιστικότητα
Παρά το γεγονός ότι το 47% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εξέφρασε ανησυχία για σημάδια επιβράδυνσης της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη.
Τόνισε ότι η παρούσα κρίση μπορεί να λειτουργήσει είτε ως εμπόδιο είτε ως επιταχυντής των μεταρρυθμίσεων, ανάλογα με τις πολιτικές επιλογές που θα ληφθούν.
Ανάπτυξη, επενδύσεις και ελληνική εμπειρία
Σε επίπεδο μεσοπρόθεσμων προοπτικών, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εμποδίων στην ενιαία αγορά, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία ευρωπαϊκών επιχειρηματικών «πρωταθλητών» και οικοσυστημάτων καινοτομίας.
Αναφερόμενος στην Ελλάδα, σημείωσε ότι η πρόοδος των τελευταίων ετών βασίστηκε στη δημοσιονομική εξυγίανση, τη σταθερότητα και τις μεταρρυθμίσεις, με την ψηφιοποίηση του κράτους να συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα εφαρμογής και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών.