Στον ρόλο της Ελλάδας στις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στο P-TEC και στη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου αναφέρθηκε ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, μιλώντας στο πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Ο σύμβουλος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», υπογραμμίζοντας τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου ως μέρος της ατζέντας ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Κατά την τοποθέτησή του, συνεχάρη δημόσια τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, που παρακολουθούσε τη συζήτηση, σημειώνοντας ότι η αμερικανική πολιτική έχει χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο όσο ποτέ άλλοτε. Όπως είπε, πέρα από τα συνέδρια, προτιμά να βλέπει στην πράξη την άφιξη φορτίων LNG στις εγκαταστάσεις, επιβεβαιώνοντας τον πρακτικό χαρακτήρα των συμφωνιών.
Μεσότιτλος: Από το P-TEC στον Κάθετο Διάδρομο και οι επόμενες συναντήσεις
Αναφερόμενος στο P-TEC, ο Jarred Agen υπενθύμισε ότι πραγματοποιήθηκαν δύο ταξίδια στην Αθήνα την περασμένη χρονιά, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με αντικείμενο συμφωνίες για τη ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς την Ουκρανία. Όπως τόνισε, παρά το επιτυχημένο συνέδριο στο τέλος του 2025, «δεν ήταν αρκετό» και απαιτούνται περισσότερα βήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε συνάντηση για τον Κάθετο Διάδρομο στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, όπου θα συγκεντρωθούν οι αρμόδιοι υπουργοί για να κλείσουν περισσότερες συμφωνίες και να προχωρήσει η υλοποίηση του σχεδίου. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου θα δώσουν νέο ραντεβού στο Χιούστον, στο περιθώριο της CERAWeek (23-27 Μαρτίου), με στόχο περαιτέρω συμφωνίες, κάνοντας λόγο για «αδιάκοπη επιδίωξη» συνεργασιών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η παρέμβαση του διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της ουκρανικής Naftogaz και πρώην βουλευτή και υφυπουργού Ενέργειας της Ουκρανίας, Oleksiy Ryabchyn. Ο ίδιος ευχαρίστησε τους ομιλητές για την υποστήριξη προς την Ουκρανία και αναφέρθηκε στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR-ΔΕΠΑ, τονίζοντας ότι η συμβολή του Jarred Agen και των συνεργατών του βοήθησε ώστε τα τιμολόγια του Κάθετου Διαδρόμου να αποκτήσουν ενιαία δομή. Όπως είπε, έτσι κατέστη δυνατή η πρώτη συμφωνία με τους Έλληνες εταίρους, ενώ τα δεξαμενόπλοια LNG συμβάλλουν καθοριστικά στην κάλυψη των αναγκών της χώρας του τον χειμώνα.
Υπενθυμίζεται ότι στις 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz. Το πρώτο φορτίο αναμένεται να φτάσει στη Ρεβυθούσα και να αποσταλεί στην Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο, μέσω του Route 1 (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία). Η ανώτατη ποσότητα μπορεί να φτάσει έως το 1 εκατ. MWh, εφόσον διατεθεί μεγαλύτερη χωρητικότητα από τους διαχειριστές των δικτύων, με τις πρόσφατες ροές να κυμαίνονται περίπου στις 700.000 MWh.
Σημειώνεται επίσης ότι η πρώτη εμπορική συμφωνία για την προμήθεια και πώληση LNG από τις ΗΠΑ υπογράφηκε ήδη από το 2026 και όχι από το 2030, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί, επιταχύνοντας ουσιαστικά την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας στον νέο ενεργειακό χάρτη της περιοχής.