Το Μητρώο Παροχών αποτελεί μία από τις πιο εκτεταμένες θεσμικές παρεμβάσεις στον τρόπο χορήγησης κοινωνικών επιδομάτων και ενισχύσεων, καθώς θα λειτουργήσει ως ο κεντρικός μηχανισμός ελέγχου και διαχείρισης όλων των παροχών υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ. Με την πλήρη ενεργοποίησή του εντός του 2026, όλα τα επιδόματα θα συγκεντρώνονται σε μία ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων, δημιουργώντας για κάθε πολίτη ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ παροχών ανά ΑΦΜ.
Στόχος του νέου συστήματος είναι η διαφάνεια, η δικαιότερη κατανομή των κοινωνικών πόρων και ο ουσιαστικός περιορισμός φαινομένων αλληλοεπικάλυψης ή καταβολής επιδομάτων χωρίς την πλήρωση των νόμιμων προϋποθέσεων.
Ενιαία βάση δεδομένων για όλα τα επιδόματα
Στο πρώτο στάδιο λειτουργίας του, το Μητρώο Παροχών θα συγκεντρώνει δεδομένα από όλους τους φορείς που χορηγούν κοινωνικές παροχές. Ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και οι λοιποί οργανισμοί θα διαβιβάζουν σε τακτική βάση στοιχεία που αφορούν τα είδη των επιδομάτων, τα ποσά, τη διάρκεια καταβολής και τους δικαιούχους. Όλες οι πληροφορίες θα ενοποιούνται σε μία κεντρική βάση με κοινά πρότυπα καταγραφής.
Ακολούθως θα γίνεται η υποχρεωτική ταυτοποίηση των δικαιούχων. Κάθε παροχή θα συνδέεται με τον ΑΦΜ και, όπου απαιτείται, με τον ΑΜΚΑ ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπο θα σχηματίζεται ένα ενιαίο ψηφιακό προφίλ παροχών για κάθε πολίτη, στο οποίο θα αποτυπώνεται το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει από το Δημόσιο.
Αυτόματες διασταυρώσεις και έλεγχος επιλεξιμότητας
Σε επόμενο στάδιο, το Μητρώο θα προχωρά στη χαρτογράφηση και κατηγοριοποίηση των παροχών, με ταξινόμηση ανά τύπο, κοινωνικό σκοπό και κριτήρια χορήγησης. Η διαδικασία αυτή θα επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό περιπτώσεων όπου επιδόματα αλληλεπικαλύπτονται ή καλύπτουν την ίδια ανάγκη.
Κομβικό ρόλο θα έχουν οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις στοιχείων. Το σύστημα θα ελέγχει εισοδηματικά δεδομένα, ακίνητη περιουσία, οικογενειακή κατάσταση και λοιπά στοιχεία που επηρεάζουν την επιλεξιμότητα, αντλώντας πληροφορίες από φορολογικές δηλώσεις και άλλα μητρώα του Δημοσίου. Με βάση ενιαία εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, θα αξιολογείται αν ο πολίτης πληροί ή όχι τις προϋποθέσεις για κάθε παροχή.
Μετά την ολοκλήρωση των διασταυρώσεων, θα προκύπτει το αποτέλεσμα αξιολόγησης. Για κάθε επίδομα ο δικαιούχος θα χαρακτηρίζεται ως επιλέξιμος, μη επιλέξιμος ή σε καθεστώς επανεξέτασης, όταν προκύπτουν αντικρουόμενα στοιχεία ή αυξημένος κίνδυνος παρατυπιών.
Έλεγχοι, ενημέρωση πολιτών και καταβολή επιδομάτων
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δίνεται στον έλεγχο της σωρευτικής λήψης παροχών. Το Μητρώο θα εξετάζει αν ένας πολίτης λαμβάνει πολλαπλά επιδόματα που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια ή αφορούν την ίδια κοινωνική ανάγκη, με στόχο την άρση στρεβλώσεων και τη δικαιότερη κατανομή των πόρων.
Όταν εντοπίζονται ύποπτες περιπτώσεις, θα ενεργοποιούνται στοχευμένοι έλεγχοι, είτε μέσω πρόσθετων αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων είτε μέσω διοικητικών διαδικασιών, με δυνατότητα ζήτησης συμπληρωματικών στοιχείων από τους πολίτες.
Παράλληλα, κάθε δικαιούχος θα έχει πρόσβαση στο ψηφιακό προφίλ παροχών του, ώστε να γνωρίζει ποια επιδόματα είναι ενεργά, ποια βρίσκονται σε εκκρεμότητα και ποια δεν εγκρίνονται, καθώς και τους λόγους απόρριψης όπου αυτό επιτρέπεται από το θεσμικό πλαίσιο.
Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, η καταβολή των επιδομάτων θα πραγματοποιείται από τους αρμόδιους φορείς, έχοντας ενσωματώσει πλέον τους ελέγχους του Μητρώου. Σε περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, θα ενεργοποιούνται διαδικασίες επιστροφής ή συμψηφισμού.
Διαρκής επικαιροποίηση και έλεγχος
Το Μητρώο Παροχών θα λειτουργεί σε συνεχή και δυναμική βάση. Κάθε μεταβολή στο εισόδημα, στην περιουσιακή κατάσταση ή στην οικογενειακή σύνθεση ενός πολίτη θα ενημερώνει αυτόματα το σύστημα, το οποίο θα επανεξετάζει την επιλεξιμότητα για κάθε παροχή. Έτσι διαμορφώνεται ένα πλαίσιο διαρκούς ελέγχου, επικαιροποίησης και διαφάνειας στο σύνολο των κοινωνικών επιδομάτων.