Μείωση κατά 21% στα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά καταγράφει το 2023 σε σύγκριση με το 2016 το Επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την καταπολέμηση της ενεργειακής ένδειας, το οποίο τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το ποσοστό των νοικοκυριών που δυσκολεύονται να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες διαμορφώθηκε στο 12,6% το 2023 (540.000 νοικοκυριά), έναντι 15,9% το 2016 (690.000 νοικοκυριά).
Στόχος του σχεδίου είναι η περαιτέρω μείωση του ποσοστού στο 4% έως το 2030 (περίπου 172.000 νοικοκυριά), μέσα από μια ολοκληρωμένη δέσμη πολιτικών που εστιάζουν σε άμεση ανακούφιση, βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και ενημέρωση των πολιτών.
Τρεις άξονες δράσης
Το σχέδιο διαρθρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες:
1. Άμεση στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών
Προβλέπονται πολιτικές που συνδυάζουν οικονομική στήριξη σε ακραίες συνθήκες ενεργειακής ένδειας, προνομιακή τιμολόγηση ενεργειακών προϊόντων και κανονιστικά μέτρα προστασίας. Πέρα από υφιστάμενες δράσεις, όπως το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, προτείνεται:
-
Καθορισμός ορίου ελάχιστης κατανάλωσης κάτω από το οποίο δεν θα επιτρέπεται η αποσύνδεση παροχής.
-
Ευέλικτα σχήματα διακανονισμού για ληξιπρόθεσμες οφειλές, όπως τμηματική και άτοκη εξόφληση βάσει ποσοστού της μηνιαίας δαπάνης.
2. Δομική αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας
Περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και την αύξηση χρήσης ΑΠΕ. Προβλέπεται ενίσχυση 100% για νοικοκυριά που βρίσκονται σε ακραία ενεργειακή ένδεια, καθώς και προτεραιοποίηση ανακαίνισης κατοικιών με χαμηλή ενεργειακή απόδοση. Στόχος είναι η βελτίωση του κτιριακού κελύφους, αλλά και η εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης, ψύξης και παραγωγής ζεστού νερού.
Επιπλέον, προβλέπεται διευκόλυνση ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών που ενοικιάζονται από ευάλωτα νοικοκυριά, ώστε να αποφευχθούν αυξήσεις ενοικίων ή εξώσεις λόγω μετακύλισης κόστους.
3. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση
Προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης των νοικοκυριών γύρω από την εξοικονόμηση ενέργειας και τα διαθέσιμα προγράμματα στήριξης.
Πού καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά
Σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδίου, η ενεργειακή φτώχεια αυξήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης και λιγότερο στην πρόσφατη ενεργειακή κρίση λόγω των επιδοτήσεων στα τιμολόγια. Το 2023, τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίζονται στην Αττική (6,7%) και το Νότιο Αιγαίο (9%), ενώ τα υψηλότερα καταγράφονται στη Δυτική Μακεδονία (20,9%) και τη Θεσσαλία (20,4%), περιοχές με μεγαλύτερες ενεργειακές ανάγκες λόγω κλιματικών συνθηκών και οικιστικού ιστού.