Χιλιάδες οικογένειες στην Ελλάδα χρησιμοποιούν κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, όμως η άγνοια του πλαισίου μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες φορολογικές εκπλήξεις. Η φορολογική διοίκηση μπορεί να θεωρήσει ως γονική παροχή ή δωρεά κάθε μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό σε ατομικό ή σε λογαριασμό τρίτου, εφόσον η κίνηση δεν δηλωθεί και δεν δικαιολογηθεί, με αποτέλεσμα την επιβολή φόρου.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, εξετάζοντας σχετική υπόθεση, διευκρίνισε ότι όταν συνδικαιούχος που δεν έχει συνεισφέρει στον κοινό λογαριασμό αναλαμβάνει ποσό και το χρησιμοποιεί για ίδιο όφελος, η πράξη λογίζεται ως δωρεά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, εφόσον τα ποσά είναι σημαντικά, απαιτείται υποβολή δήλωσης μέσω της πλατφόρμας myProperty της ΑΑΔΕ, ώστε να φορολογηθεί ή να τύχει της προβλεπόμενης απαλλαγής.
Υπενθυμίζεται ότι οι γονικές παροχές και οι δωρεές έως 800.000 ευρώ μεταξύ στενών συγγενών, όπως γονείς, τέκνα, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια, είναι αφορολόγητες, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και δηλώνονται κανονικά. Η απλή κατάθεση σε κοινό λογαριασμό δεν συνιστά από μόνη της δωρεά. Πρόβλημα προκύπτει μόνο όταν ο συνδικαιούχος που δεν έχει βάλει τα χρήματα τα χρησιμοποιεί. Από τον έλεγχο συνήθως εξαιρούνται μικροποσά, καθώς και χρήματα που αποστέλλονται σε παιδιά που σπουδάζουν στο εξωτερικό.
Οι δηλώσεις γονικών παροχών ελέγχονται στη συνέχεια από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες. Αν η συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει αποδεικτικά, τότε επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές από 10% έως 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις παροχές με μετρητά, που δεν περνούν από το τραπεζικό σύστημα, καθώς φορολογούνται αυτόματα με 10%, χωρίς αφορολόγητο.
Παγίδες κρύβουν και οι διαδοχικές δωρεές. Όταν τα χρήματα μεταφέρονται μέσω ενδιάμεσων προσώπων για να καταλήξουν σε δικαιούχο που δεν ανήκει στην πρώτη κατηγορία συγγένειας, η Εφορία επιβάλλει φόρο 20% χωρίς αφορολόγητο. Αν μάλιστα οι κινήσεις γίνουν σε μικρό χρονικό διάστημα, κάτω των έξι μηνών, ενεργοποιείται μηχανισμός ελέγχου.
Η φορολογική διοίκηση επισημαίνει επίσης ότι η οικονομική δυνατότητα του δωρητή δεν εξετάζεται κατά την υποβολή της δήλωσης αλλά στο στάδιο του ελέγχου. Τέλος, σε περιπτώσεις όπου το ποσό καταλήγει σε κοινό λογαριασμό τέκνου με τρίτο πρόσωπο, πρέπει να αποδεικνύεται ότι χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά από τον δωρεοδόχο, διαφορετικά επιβάλλεται φόρος δωρεάς.