Το Ιράν εμφανίζεται, σε αυτή τη φάση, απρόθυμο να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι αμερικανική αντιπροσωπεία μεταβαίνει στο Πακιστάν για νέα προσπάθεια επαφών. Η εξέλιξη καταγράφεται ενώ απομένουν τρεις ημέρες μέχρι να λήξει η ισχύς της κατάπαυσης του πυρός που έχουν κηρύξει οι δύο πλευρές, σε ένα ήδη εκρηκτικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό δίκτυο IRIB, που επικαλείται πηγές από την Τεχεράνη, η ιρανική πλευρά “δεν σχεδιάζει επί του παρόντος να συμμετάσχει στον επόμενο κύκλο των συνομιλιών” με την Ουάσιγκτον. Στο ίδιο μήκος κύματος, το επίσημο πρακτορείο IRNA σημείωσε ότι δεν υπάρχει “καμιά καθαρή προοπτική καρποφόρων διαπραγματεύσεων”, ενώ ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως προϋπόθεση για οποιαδήποτε νέα συνάντηση αποτελεί η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Την εικόνα αδιεξόδου ενίσχυσε και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος είχε ηγηθεί της αποστολής της Τεχεράνης στον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, κάνοντας λόγο για “πολλές διαφωνίες” ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Νέα αμερικανική αποστολή και νέες απειλές Τραμπ
Παρά το αρνητικό σήμα από την Τεχεράνη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι στέλνει στο Πακιστάν τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ. Ο ίδιος υποστήριξε μέσω Truth Social ότι η Ουάσιγκτον προσφέρει στο Ιράν μια “πολύ δίκαιη και λογική συμφωνία”.
Την ίδια στιγμή όμως, ο αμερικανός πρόεδρος συνόδευσε τη δήλωσή του με νέα σκληρή απειλή, προειδοποιώντας ότι, αν η Τεχεράνη αρνηθεί, οι ΗΠΑ “θα καταστρέψουν όλες τις ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις και όλες τις γέφυρες στο Ιράν”. Η διατύπωση αυτή ανεβάζει ακόμη περισσότερο το θερμόμετρο, σε μια συγκυρία όπου η διπλωματία και η στρατιωτική πίεση προχωρούν παράλληλα.
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι, στο Ισλαμαμπάντ, τα μέτρα ασφαλείας ενισχύθηκαν αισθητά, με δρόμους να κλείνουν, συρματοπλέγματα και οδοφράγματα να τοποθετούνται γύρω από σημεία υψηλής φύλαξης, κυρίως κοντά σε ξενοδοχεία της πακιστανικής πρωτεύουσας.
Σύγκρουση και στα Στενά του Ορμούζ
Πέρα από το διπλωματικό πεδίο, η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν παραμένει ανοιχτή και στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και αερίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι αμερικανικό αντιτορπιλικό άνοιξε προειδοποιητικά πυρ κατά μεγάλου ιρανικού φορτηγού πλοίου και στη συνέχεια ανέλαβε τον έλεγχό του. Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για το πλοίο Touska, με ιρανική σημαία και προέλευση από τη Μαλαισία, το οποίο, όπως υποστήριξε, “προσπάθησε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό μας, και δεν πήγε καλά γι’ αυτούς”.
Λίγο νωρίτερα, ο αμερικανός πρόεδρος είχε καταγγείλει “πλήρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός”, αποδίδοντας στο Ιράν επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων που επιχείρησαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ. Από την πλευρά της, η γαλλική ναυτιλιακή εταιρεία CMA CGM ανέφερε ότι πλοίο της δέχθηκε “προειδοποιητικά πυρά”, επιβεβαιώνοντας την επικινδυνότητα της κατάστασης στην περιοχή.
Το Ιράν είχε ανακοινώσει το Σάββατο ότι επανεπιβάλλει “αυστηρό έλεγχο” στο στενό, ανακαλώντας την προηγούμενη απόφαση για επαναλειτουργία του, καταγγέλλοντας τον αμερικανικό αποκλεισμό ως “παράνομο και εγκληματικό”. Η κίνηση αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο στη ναυσιπλοΐα, καθώς, σύμφωνα με εξειδικευμένα δεδομένα, οι διελεύσεις από το στενό μηδενίστηκαν.
Αγεφύρωτο χάσμα για το πυρηνικό πρόγραμμα
Το βαθύτερο σημείο σύγκρουσης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν δέχθηκε να παραδώσει στις ΗΠΑ τις ποσότητες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, ωστόσο η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό αυτό.
Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να παραιτηθεί από τα δικαιώματά της στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, διερωτώμενος ποιος μπορεί να στερήσει από το Ιράν αυτό το δικαίωμα. Η Τεχεράνη συνεχίζει να επιμένει ότι το πρόγραμμά της έχει αποκλειστικά πολιτικό χαρακτήρα και ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Η συνέχιση του αμερικανικού αποκλεισμού, παρά τις προηγούμενες κινήσεις αποκλιμάκωσης από ιρανικής πλευράς, ενισχύει στην Τεχεράνη την καχυποψία ότι οι συνομιλίες δεν αποτελούν ειλικρινή διπλωματική προσπάθεια αλλά ενδεχομένως προπομπό νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Ρευστό παραμένει και το μέτωπο στον Λίβανο
Την ίδια ώρα, ασταθής παραμένει και η κατάσταση στον Λίβανο, παρά την κατάπαυση του πυρός δέκα ημερών ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις, ενώ το κλίμα στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά τεταμένο.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, έδωσε εντολή στον ισραηλινό στρατό να χρησιμοποιήσει “όλη του τη δύναμη” σε περίπτωση οποιασδήποτε απειλής. Παράλληλα, συνεχίζονται οι καταστροφές κατοικιών σε παραμεθόριες κοινότητες, στο πλαίσιο της ισραηλινής στρατηγικής για δημιουργία “ζώνης ασφαλείας” κατά μήκος των συνόρων.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό αβεβαιότητας, οι κάτοικοι των περιοχών που έχουν πληγεί παραμένουν εγκλωβισμένοι ανάμεσα στην ελπίδα της αποκλιμάκωσης και στον φόβο νέας ανάφλεξης. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία κατοίκου στη Ναμπάτια, ο οποίος δηλώνει πως δεν γνωρίζει αν πρέπει να ξαναφτιάξει το κατεστραμμένο κατάστημά του ή αν οι βομβαρδισμοί θα αρχίσουν ξανά.