Μέχρι το τέλος του 2025 αναμένεται να ολοκληρωθεί το Ελληνικό Κτηματολόγιο, που θα φέρει σημαντικές αλλαγές στις συναλλαγές και τις δηλώσεις ιδιοκτησίας ακινήτων. Οι αλλαγές αυτές είναι αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης της Κτηματογράφησης, η οποία θα φέρει μαζί της τον αριθμό ταυτότητας ακινήτου (ΑΤΑΚ) και το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων.
Όπως συμβαίνει με τον προσωπικό αριθμό για τα φυσικά πρόσωπα, έτσι και σε κάθε ακίνητο θα αποδίδεται ένας μοναδικός κωδικός αναγνώρισης. Αυτός ο κωδικός θα διασυνδέεται με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες και βάσεις δεδομένων, απλοποιώντας σημαντικά τις διαδικασίες.
Με την κατάργηση των 392 υποθηκοφυλακείων όλες οι διαδικασίες μεταβίβασης και διαχείρισης ακινήτων θα ενταχθούν κάτω από ενιαίο φορέα, μειώνοντας γραφειοκρατία και ενισχύοντας τη διαφάνεια. Αυτό συνεπάγεται ότι λάθη, ανακρίβειες ή παραλείψεις θα ελέγχονται από τις αρμόδιες αρχές, με διασταύρωση στοιχείων σε μια πλήρως ελεγχόμενη διαδικασία.
Τα αδήλωτα ακίνητα και η παγίδα της Εφορίας
Σε εξέλιξη βρίσκεται το σχέδιο για τον «αριθμό ταυτότητας» κάθε ακινήτου και τη δημιουργία Ενιαίου Μητρώου. Ο κωδικός θα αντικαταστήσει τα πολλαπλά στοιχεία που χρησιμοποιούνται σήμερα από Κτηματολόγιο, ΑΑΔΕ, ΟΤΑ, ασφαλιστικές, παρόχους ρεύματος, νερού και τηλεπικοινωνιών.
Αυτό είναι το πρώτο στάδιο για το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, την ψηφιακή πλατφόρμα όπου θα συγκεντρωθούν όλα τα δεδομένα. Κάθε ακίνητο θα αποκτήσει ψηφιακό φάκελο με πληροφορίες από Κτηματολόγιο, ΑΑΔΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΕΥΔΑΠ, πολεοδομίες αλλά και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις.
Με την υλοποίηση του έργου, κάθε ακίνητο θα ταυτίζεται με την επιφάνεια που έχει δηλωθεί στο Κτηματολόγιο και οι βάσεις δεδομένων θα ενημερώνονται αυτόματα, εξασφαλίζοντας διαλειτουργικότητα. Αυτό θα απαλλάξει τους ιδιοκτήτες από ταλαιπωρία και κόστος, ενώ θα δίνει στις αρχές τη δυνατότητα να εντοπίζουν παρατυπίες όπως αδήλωτα τετραγωνικά.
Η πλατφόρμα θα τεθεί σε λειτουργία τους επόμενους μήνες και θα είναι πλήρως ενεργή στις αρχές του 2026. Με μια απλή εξουσιοδότηση μέσω gov.gr, οι πολίτες θα παραχωρούν ψηφιακή πρόσβαση στα στοιχεία του ακινήτου τους, ενισχύοντας τη νομική ασφάλεια στις συναλλαγές. Όταν το νέο Μητρώο συνδεθεί με το Κτηματολόγιο, θα γίνονται συγκρίσεις στα δηλωμένα στοιχεία και θα διορθώνονται αποκλίσεις.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν και να διορθώσουν τυχόν λάθη ή να δηλώσουν τα ακίνητά τους. Διαφορετικά, θα επιβληθούν πρόστιμα. Όσα ακίνητα έχουν καταχωρηθεί στο Κτηματολόγιο αλλά όχι στην Εφορία ή έχουν διαφορετικές επιφάνειες στο Taxisnet, κινδυνεύουν με αναδρομικούς φόρους.
Τι ισχύει για πολίτες και επαγγελματίες
Το Κτηματολόγιο έχει ήδη υιοθετήσει εκτεταμένες ψηφιακές μεταρρυθμίσεις. Σχεδόν όλες οι συναλλαγές πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά. Συμβολαιογράφοι και δικηγόροι μπορούν να καταχωρούν πράξεις μόνο ψηφιακά, ενώ οι αιτήσεις για σφάλματα, οι ερευνητικές διαδικασίες και η έκδοση πιστοποιητικών γίνονται διαδικτυακά, όλο το 24ωρο. Επιπλέον, έχει καταργηθεί η χρήση μεγαρόσημων και όλες οι πληρωμές πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω e-banking και POS.