Αλλαγές ισχύουν για τους ασφαλισμένους με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν, καθώς καθορίζονται νέοι όροι για την εξόφληση ή ρύθμιση των χρεών.
Οι προϋποθέσεις επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα έκδοσης σύνταξης, ιδιαίτερα για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Το βασικό σημείο είναι ότι το ανώτατο όριο οφειλών για συνταξιοδότηση έχει ανέβει στις 30.000 ευρώ για τους περισσότερους ασφαλισμένους και στις 10.000 ευρώ για οφειλές προς τον πρώην ΟΓΑ, με ειδικούς όρους παρακράτησης από τη σύνταξη.
Η αλλαγή αυτή αφορά κυρίως όσους μέχρι πρόσφατα “κόλλαγαν” στο παλιό πλαφόν των 20.000 ευρώ, ή των 6.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ, και έβλεπαν την αίτησή τους να μπλοκάρει αν δεν κατέβαλλαν εφάπαξ τη διαφορά μέσα σε δύο μήνες. Με τη ρύθμιση που ενεργοποιήθηκε το 2024, το όριο αυξήθηκε κατά 50%, ανοίγοντας τον δρόμο για συνταξιοδότηση σε περισσότερους οφειλέτες, αρκεί να πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, η υπαγωγή δεν είναι αυτόματη για όλους. Για να αξιοποιήσει κάποιος τη ρύθμιση, πρέπει
- σωρευτικά να έχει φτάσει το 67ο έτος της ηλικίας του ή το 62ο εφόσον έχει τουλάχιστον 40 χρόνια ασφάλισης,
- να έχει εξοφλήσει εισφορές που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 20 έτη ή 6.000 ημέρες ασφάλισης,
- και οι τραπεζικές του καταθέσεις να μην ξεπερνούν τις 12.000 ευρώ γενικά ή τις 6.000 ευρώ αν είναι αποκλειστικά οφειλέτης του πρώην ΟΓΑ.
Η υπαγωγή είναι προαιρετική και γίνεται μόνο αν ο ασφαλισμένος απαντήσει θετικά στη σχετική επιλογή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Κρίσιμο είναι και το πώς παρακρατούνται τα χρέη από τη σύνταξη. Για το τμήμα της οφειλής από τις 20.000 έως τις 30.000 ευρώ, ή από τις 6.000 έως τις 10.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ, ο συμψηφισμός γίνεται με το 60% του ποσού της μηνιαίας σύνταξης έως τον μηδενισμό του υπερβάλλοντος ποσού. Το ποσό της μηνιαίας παρακράτησης δεν μπορεί να πέφτει κάτω από τα 333,33 ευρώ γενικά και κάτω από τα 100 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ. Αφού μηδενιστεί αυτό το τμήμα, η υπόλοιπη οφειλή παρακρατείται σε έως 60 μηνιαίες δόσεις.
Για όσους εξακολουθούν να χρωστούν πάνω από τα νέα όρια, δηλαδή πάνω από 30.000 ευρώ ή πάνω από 10.000 ευρώ στον πρώην ΟΓΑ, το πλαίσιο παραμένει αυστηρό: ο e-ΕΦΚΑ κοινοποιεί έγγραφο οφειλής και ο ασφαλισμένος πρέπει να πληρώσει το υπερβάλλον ποσό μέσα σε δύο μήνες. Αν η προθεσμία περάσει χωρίς εξόφληση, η αίτηση συνταξιοδότησης απορρίπτεται λόγω οφειλών.
Μια ακόμη πρακτική αλλαγή για όσους ετοιμάζονται να αποχωρήσουν είναι ότι ο e-ΕΦΚΑ έχει πλέον προχωρήσει σε εκτίμηση όλων των οφειλών των ασφαλισμένων σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση «ΑΤΛΑΣ», μέχρι πρότινος οι οφειλές εκτιμώνταν στο τελικό στάδιο απονομής της σύνταξης και παρακρατούνταν τότε από τις μηνιαίες πληρωμές. Η νέα αυτή προσέγγιση επιτρέπει πιο έγκαιρη εικόνα για το αν υπάρχει εμπόδιο λόγω χρεών πριν φτάσει ο φάκελος στο τέλος της διαδικασίας.
Παράλληλα, το υπουργείο Εργασίας είχε προαναγγείλει ότι ο e-ΕΦΚΑ, σε συνεργασία με τις τράπεζες και μέσω διαλειτουργικότητας, θα μπορεί να ελέγχει αυτόματα ποιοι ενδιαφερόμενοι πληρούν τα κριτήρια της ρύθμισης, με άρση τραπεζικού απορρήτου για τις ανάγκες της συγκεκριμένης διαδικασίας. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι ο έλεγχος των καταθέσεων δεν θα στηρίζεται μόνο στα δηλωθέντα στοιχεία του ασφαλισμένου, αλλά θα γίνεται πιο άμεσα και διασταυρωμένα.
Για τους οφειλέτες που είναι κοντά στη σύνταξη, το συμπέρασμα είναι σαφές: το πλαίσιο έχει γίνει πιο ευέλικτο, αλλά δεν έχει πάψει να είναι αυστηρό. Η αύξηση των ορίων στα 30.000 και 10.000 ευρώ έδωσε ανάσα, κυρίως σε μη μισθωτούς και αγρότες, όμως η ηλικία, τα πληρωμένα χρόνια ασφάλισης, το ύψος των καταθέσεων και η δυνατότητα κάλυψης του υπερβάλλοντος ποσού εξακολουθούν να κρίνουν αν η αίτηση θα προχωρήσει ή θα κολλήσει.