-
Μια διεθνής διάκριση με το βλέμμα στραμμένο στον Κόρακα
Η αρχιτεκτονική πρόταση “Tower of Six Crows” διακρίθηκε ανάμεσα στις 35 καλύτερες προτάσεις διεθνώς στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό Observation Tower Competition του Archibest Competitions.
Η πρόταση τοποθετείται στον Κόρακα, στον Υμηττό, εντός του Δήμου Παπάγου–Χολαργού, σε ένα σημείο όπου το φυσικό τοπίο συναντά άμεσα το αστικό πεδίο της Αθήνας. Από τη θέση αυτή, ο επισκέπτης μπορεί να αντιληφθεί ταυτόχρονα το βουνό, την πόλη, τα σημαντικά τοπόσημα του λεκανοπεδίου και τον μακρινό θαλάσσιο ορίζοντα.
Για την ομάδα μας, ο πύργος παρατήρησης δεν αντιμετωπίστηκε απλώς ως μια κατασκευή με θέα, αλλά ως μια εμπειρία ανάβασης, στάσης και επανασύνδεσης με το τοπίο.
Γιατί επιλέχθηκε ο Κόρακας
Η επιλογή της θέσης δεν ήταν τυχαία. Ο Κόρακας αποτελεί ένα σημείο ιδιαίτερης σημασίας στον Υμηττό, καθώς βρίσκεται σε άμεση σχέση τόσο με το φυσικό περιβάλλον όσο και με την πόλη. Είναι ένα σημείο από το οποίο μπορεί κανείς να δει την Αθήνα διαφορετικά: όχι μόνο ως αστικό σύνολο, αλλά ως ένα τοπίο που συνυπάρχει με το βουνό, τη μνήμη, την καθημερινότητα και τον ορίζοντα.
Στόχος μας δεν ήταν να σχεδιάσουμε έναν πύργο που θα κυριαρχεί στο τοπίο, αλλά ένα τοπόσημο που θα ανήκει σε αυτό. Μια ελαφριά και διακριτική κατασκευή, ικανή να σηματοδοτήσει τον τόπο χωρίς να τον επισκιάσει. Ο πύργος επιχειρεί να αναδείξει τον Υμηττό, όχι να τον ανταγωνιστεί.
Η αρχιτεκτονική ιδέα
Η βασική αρχιτεκτονική ιδέα του έργου στηρίζεται σε μια κατακόρυφη σύνθεση στρεφόμενων εξαγωνικών πρισμάτων που συγκροτούν τον όγκο του πύργου. Ο οποίος αποτελείται από έναν εξωτερικό φέροντα οργανισμό και έναν εσωτερικό πυρήνα. Ανάμεσα σε αυτά τα δύο στοιχεία αναπτύσσεται η συνεχής ανοδική διαδρομή του επισκέπτη.
Η πορεία προς την κορυφή δεν είναι μια απλή σκάλα. Είναι μια σταδιακή εμπειρία θέασης. Ο επισκέπτης ανεβαίνει, σταματά, παρατηρεί και συνεχίζει. Σε κάθε επίπεδο, το τοπίο αποκαλύπτεται με διαφορετικό τρόπο.
Οι έξι διαδοχικές θέσεις παρατήρησης — τα “Six Crows” — προσανατολίζονται προς διαφορετικά σημεία αναφοράς, όπως η Ακρόπολη, το ΟΑΚΑ, ο Υμηττός, ο Αστικός ορίζοντας και ο θαλάσσιος ορίζοντας. Έτσι, κάθε στάση λειτουργεί σαν ένα διαφορετικό κάδρο της Αθήνας και του φυσικού της περιβάλλοντος.
Ένα ήπιο τοπόσημο για τον Υμηττό
Το Tower of Six Crows σχεδιάστηκε ως μια ελαφριά μεταλλική κατασκευή, οργανωμένη μέσα από επαναλαμβανόμενα τριγωνικά στοιχεία. Η γεωμετρία αυτή δεν επιλέχθηκε μόνο για αισθητικούς λόγους, αλλά και για τη στατική της λογική, τη διαφάνεια και την καθαρότητα της μορφής.
Η κατασκευή επιδιώκει να παραμείνει διακριτική μέσα στο φυσικό τοπίο. Η χρήση περσίδων σε επιλεγμένα σημεία βοηθά στη σκίαση, κατευθύνει το βλέμμα και δημιουργεί μια πιο προστατευμένη εμπειρία για τον επισκέπτη. Ο πύργος δεν λειτουργεί ως ένα βαρύ αντικείμενο πάνω στο βουνό, αλλά ως ένας μηχανισμός παρατήρησης που βοηθά τον άνθρωπο να δει και να κατανοήσει καλύτερα τον τόπο.
Η σχέση με τη δασοπροστασία
Η πρόταση γεννήθηκε και με αφορμή το σημαντικό έργο της Εθελοντικής Ομάδας Δασοπροστασίας Παπάγου–Χολαργού ΔΑ.ΠΑ.ΧΟ., η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία του Υμηττού. Η παρουσία των εθελοντών στο βουνό, η καθημερινή τους επαφή με το φυσικό περιβάλλον και η ανάγκη για έγκαιρη παρατήρηση σε περιόδους αυξημένου κινδύνου αποτέλεσαν σημαντική πηγή έμπνευσης για την ομάδα μας.
Ο πύργος δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως αρχιτεκτονικό τοπόσημο ή σημείο θέας. Θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως μια πιθανή υποδομή υποστήριξης της δασοπροστασίας, προσφέροντας ένα υπερυψωμένο σημείο παρατήρησης για την εποπτεία του βουνού.
Σε μια εποχή όπου η πρόληψη των πυρκαγιών είναι κρίσιμη, τέτοιες ήπιες παρεμβάσεις μπορούν να αποκτήσουν διπλή αξία: να φέρουν τους κατοίκους πιο κοντά στο φυσικό τοπίο και ταυτόχρονα να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση γύρω από την προστασία του.
Από τη διδασκαλία στον σχεδιασμό
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία είχε για εμάς η συμβολή της καθηγήτριάς μας, κας Αικατερίνης Λιάπη, της οποίας η διδασκαλία γύρω από τις ελαφριές και καινοτόμες χωρο-κατασκευές, αθώς και η προσέγγισή της στη γεωμετρική και στατική λογική των συστημάτων αυτών, αποτέλεσαν ουσιαστικό και αναγκαίο υπόβαθρο για την ανάπτυξη της πρότασής μας. Μέσα από αυτή τη γνώση, μπορέσαμε να μετασχηματίσουμε μια αρχική ιδέα σε μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική σύνθεση, με σαφή μορφή, λειτουργία και κατασκευαστική λογική.
Μια πρόταση που μπορεί να ανοίξει διάλογο
Το Tower of Six Crows δεν είναι μόνο μια πρόταση για έναν πύργο παρατήρησης. Είναι μια αφορμή για να ξανασκεφτούμε τη σχέση της πόλης με τον Υμηττό.
Ο Υμηττός δεν χρειάζεται βαριές ή επιθετικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται όμως προσεκτικές, ήπιες και καλά μελετημένες κινήσεις που να ενισχύουν τη σχέση των κατοίκων με το βουνό, την πεζοπορία, την παρατήρηση, την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τη δασοπροστασία.
Πιστεύουμε ότι τέτοιες ιδέες αξίζει να συζητηθούν περισσότερο. Όχι απαραίτητα ως άμεσες κατασκευές, αλλά ως αφετηρίες για έναν ευρύτερο διάλογο ανάμεσα στους νέους αρχιτέκτονες, τους τοπικούς φορείς, τις εθελοντικές ομάδες και την κοινωνία.
Από το έδαφος στον ουρανό
Η πρότασή μας επιχειρεί να συνδέσει το έδαφος με τον ουρανό, την πόλη με το βουνό και τον επισκέπτη με το τοπίο. Ο πύργος γίνεται μια διαδρομή, μια εμπειρία και ένα σημείο μνήμης.
Η διάκριση του Tower of Six Crows ανάμεσα στις 35 καλύτερες διεθνείς συμμετοχές αποτελεί για την ομάδα μας ιδιαίτερη χαρά και τιμή. Κυρίως όμως αποτελεί μια ευκαιρία να μιλήσουμε για τον Υμηττό, για την αξία της παρατήρησης, για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και για τον τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον τόπο.
Design Team
Κωνσταντίνος Θάνος
Θωμάς Θωμάς
Γιάννης Κωστής
Αναστασία Ευθυμίου