Ο Νέος Κώδικας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Τι αλλάζει για Δήμους και Πολίτες
Άρθρο του Γενικού Γραμματέα Δήμου Παλαιού Φαλήρου Παναγιώτη Καρούμπαλη
Ο νέος Κώδικας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σηματοδοτεί μια σημαντική τομή στη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών, φιλοδοξώντας να βάλει τάξη σε ένα σύνθετο και συχνά δυσνόητο θεσμικό πλαίσιο.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επηρεάζει άμεσα τόσο τους αιρετούς και τα στελέχη της διοίκησης όσο και τους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι προσδοκούν πιο αποτελεσματικές και ποιοτικές υπηρεσίες. Για πολλά χρόνια, η λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης βασιζόταν σε δεκάδες διάσπαρτους νόμους, τροπολογίες και εγκυκλίους. Το αποτέλεσμα ήταν ένα περίπλοκο σύστημα, το οποίο συχνά προκαλούσε καθυστερήσεις, παρερμηνείες και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Ο νέος Κώδικας επιχειρεί να συγκεντρώσει και να κωδικοποιήσει αυτό το πλαίσιο, προσφέροντας σαφέστερους κανόνες και μεγαλύτερη νομική ασφάλεια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Με νέες διαδικασίες ελέγχου και δημοσιοποίησης αποφάσεων, οι δήμοι καλούνται να λειτουργούν με μεγαλύτερη υπευθυνότητα απέναντι στους δημότες.
Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος των συλλογικών οργάνων, ενώ προβλέπονται μηχανισμοί συμμετοχής των πολιτών στη διαμόρφωση τοπικών πολιτικών, μέσα από δημόσιες διαβουλεύσεις και σύγχρονες ψηφιακές πλατφόρμες.
Στον τομέα της οικονομικής διαχείρισης, ο Κώδικας εισάγει αυστηρότερους κανόνες και ενισχυμένους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Στόχος είναι η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, η αποφυγή ελλειμμάτων και η ενίσχυση της βιωσιμότητας των ΟΤΑ. Σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών πιέσεων, η ορθολογική διαχείριση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παροχή αξιόπιστων και ποιοτικών υπηρεσιών.
Σημαντικό ρόλο κατέχει και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών υπηρεσιών, η ψηφιακή διακίνηση εγγράφων και η απλοποίηση των διαδικασιών περιορίζουν τη γραφειοκρατία και διευκολύνουν την καθημερινότητα των πολιτών. Έτσι, η επαφή με τον δήμο γίνεται πιο γρήγορη, πιο άμεση και πιο φιλική.
Παρά τις θετικές προβλέψεις, η επιτυχία του νέου Κώδικα θα κριθεί στην πράξη. Η επαρκής στελέχωση των υπηρεσιών, η συνεχής επιμόρφωση του προσωπικού και η πολιτική βούληση για ουσιαστικές αλλαγές αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την εφαρμογή του.
Αν εφαρμοστεί σωστά, ο νέος Κώδικας μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σε συνδυασμό με ουσιαστική ενίσχυση της χρηματοδότησης και της στελέχωσης των δήμων, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πιο ισχυρή, αποτελεσματική και κοντά στον πολίτη αυτοδιοίκηση, ικανή να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις.