Ξεκινά ο εθνικός διάλογος για την αναμόρφωση του Λυκείου με στόχο τη σχολική χρονιά 2027-2028 οι μαθητές της Α’ Λυκείου να αποτελέσουν την πρώτη «φουρνιά» του Εθνικού Απολυτηρίου. Η «αυλαία» των διεργασιών για τη θέσπιση του νέου θεσμού άνοιξε και επίσημα μετά τη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, όπου δόθηκε το πράσινο φως για την έναρξη του Εθνικού Διαλόγου.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, εκκινούν οι διαδικασίες για την προώθηση μιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που φιλοδοξεί να αλλάξει εκ βάθρων τη φοίτηση και το εξεταστικό πλαίσιο στην τελευταία σχολική βαθμίδα, το Λύκειο. Το μεταρρυθμιστικό σχέδιο αφορά τους σημερινούς μαθητές της Β’ Γυμνασίου, οι οποίοι τη σχολική χρονιά 2027-2028 θα φοιτήσουν στην Α’ Λυκείου. Ως ορίζοντας πρώτης εφαρμογής του Εθνικού Απολυτηρίου προκρίνεται η συγκεκριμένη χρονιά, καθώς το Υπουργείο Παιδείας έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί αναστάτωση στους μαθητές της σημερινής Γ’ Γυμνασίου ούτε σε όσους ήδη φοιτούν στο Λύκειο.
«Ποδαρικό» από την Α’ Λυκείου του 2027-2028
Οι σημερινοί μαθητές της Β’ Γυμνασίου θα αποτελέσουν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, την πρώτη γενιά που θα έρθει αντιμέτωπη με τη νέα φιλοσοφία του Λυκείου, η οποία στοχεύει να αναβαθμίσει ουσιαστικά τη φοίτηση και στις τρεις τάξεις με τελικό ορίζοντα την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Με βάση τις κυβερνητικές εξαγγελίες, οι Πανελλήνιες δεν καταργούνται και παραμένουν ως βασικός μηχανισμός πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Το Εθνικό Απολυτήριο φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του Λυκείου, ώστε ο τίτλος σπουδών να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα και αξιοπιστία, κάτι που –κατά το Υπουργείο– έχει διαχρονικά υπονομευθεί.
Εντός των επόμενων ημερών ξεκινά η φάση του εθνικού διαλόγου, με βασικούς άξονες και χρονοδιάγραμμα ήδη στο τραπέζι. Κομβικό σημείο της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση του ρόλου του απολυτηρίου με συνυπολογισμό της επίδοσης και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, σε συνδυασμό με τις Πανελλήνιες. Κεντρική ιδέα είναι η κλιμακωτή βαθμολογική συνεισφορά των τριών τάξεων στο τελικό αποτέλεσμα πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με τη σχετική ποσόστωση και τα μαθήματα που θα προσμετρώνται να αποτελούν αντικείμενο του διαλόγου και όχι ειλημμένες αποφάσεις.
Το χρονοδιάγραμμα του Εθνικού Διαλόγου
Ο σχεδιασμός προβλέπει εκκίνηση του διαλόγου τον Φεβρουάριο του 2026 με τη δημιουργία ομάδων εργασίας και τον καθορισμό των βασικών ερωτημάτων. Την περίοδο Μαρτίου–Απριλίου 2026 θα ακολουθήσουν θεματικές συζητήσεις και συμμετοχικός διάλογος με εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές, ενώ τους μήνες Μάιο και Ιούνιο θα γίνει η σύνθεση και επεξεργασία ειδικών ζητημάτων από τις ομάδες εργασίας. Από τον Ιούλιο έως και τον Σεπτέμβριο 2026 προβλέπεται δημόσια διαβούλευση επί του Κειμένου Θέσεων και τον Οκτώβριο 2026 η παρουσίαση της Τελικής Έκθεσης και του χάρτη εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις.
Τι επιδιώκει το Υπουργείο Παιδείας
Κεντρικός στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι το Λύκειο να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των Πανελληνίων και να αποκτήσει εκ νέου παιδαγωγικό βάρος. Όπως τονίζεται από το Υπουργείο Παιδείας, διαφάνεια, ισοτιμία και κοινοί κανόνες θα αποτελέσουν βασικούς πυλώνες της μεταρρύθμισης, ώστε το απολυτήριο να αποκτήσει κύρος και αξιοπιστία. Οι διεργασίες του Διαλόγου στοχεύουν στη διαμόρφωση ενός συστήματος με συγκρίσιμα αποτελέσματα και ισχυρές δικλίδες ασφαλείας απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών. Υπογραμμίζεται επίσης ότι ο διάλογος δεν είναι ούτε νομοσχέδιο ούτε κλειστή τεχνική συζήτηση, αλλά μια ανοιχτή, θεσμικά οργανωμένη διαδικασία με συμμετοχή επιστημονικής επιτροπής, εκπαιδευτικών, ΑΕΙ, κομμάτων, κοινωνικών φορέων, μαθητών και γονέων.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι αλλαγές δεν στοχεύουν στην αύξηση της εξεταστικής πίεσης, αλλά στη μείωση του φαινομένου του «μονοδιάστατου άγχους» της Γ’ Λυκείου. Παρ’ όλα αυτά, εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές εκφράζουν επιφυλάξεις ότι το βάρος ενδέχεται απλώς να κατανεμηθεί σε περισσότερα σχολικά έτη, μετατρέποντας ολόκληρο το Λύκειο σε μια διαρκή εξεταστική δοκιμασία.
Ζαχαράκη: «Το απολυτήριο να διασφαλίζει προοπτική για κάθε παιδί»
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη τόνισε ότι «στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά». Όπως υπογράμμισε, ζητούμενο είναι ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική, με ένα σύστημα που κάνει τη διαφορά στην πράξη για κάθε νέο και κάθε νέα, ανεξάρτητα από τον τόπο ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας. Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, στόχος είναι να χτιστεί ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο, ώστε το «χαρτί» του Λυκείου να μπορεί να διασφαλίζει ζωή και εργασία με προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε παιδί, με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο και γνώση που αποτελεί το θεμέλιο.