Τα κιάλια του Βασίλη Γκουρογιάννη
Άρθρο του δικηγόρου και πρ. Δημάρχου Μεταμόρφωσης, Μιλιτιάδη Καρπέτα
Κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο. Εκδόσεις «Μεταίχμιο». Τίτλος: «Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ». Δεν παραπέμπει σε γνωστή προσωπικότητα, ξενίζει κάπως και μάλλον δεν είναι ελκυστικός.
Πρώτη, όμως, έκπληξη η αφιέρωση:
«Αφιερώνεται στους αδικαίωτους με όποια ευθύνη τους αναλογεί».
Ποιοι είναι οι «αδικαίωτοι» , ποια η ευθύνη τους; Ποιος ο Τσουικόφ;
Οι πρώτες φράσεις- ριπές, προσανατολίζουν και παγιδεύουν:
«Κατάλαβες σύντροφε Βασίλη»
«Κατάλαβα. Μα πού γίνεται πόλεμος;»
«Μα το ρωτάς! Παντού όπου υπάρχει ζωή, και όχι μόνο. Εξωφρενικό, αλλά γίνεται και εκεί όπου εξουσιάζει ο θάνατος. Δυστυχώς έτσι τα καταφέραμε οι άνθρωποι».
Αριστερά, πόλεμος, παραλογισμός, μεταθανάτιες προεκτάσεις, απογοητεύσεις.
***
Η θεματολογία που υπαινίσσεται η αφιέρωση και προαναγγέλλει ο εισαγωγικός διάλογος, αναπτύσσεται στις 240 συναρπαστικές σελίδες, που ακολουθούν.
Τυπικά, το έργο είναι πολιτικό– ιστορικό. Με φόντο τα τελευταία 80 χρόνια νεοελληνικής Ιστορίας, από τον εμφύλιο μέχρι σήμερα. Aνατέμνει με εμβρίθεια, όλες τις διαδρομές της Αριστεράς, στον άξονα «αδικαίωτοι» και «ευθύνη».
Προσεγγίζει, με σεβασμό τους «Αδικαίωτους» ιδεολόγους της και αναδεικνύει διεισδυτικά τις ευθύνες και τις δομικές αδυναμίες της, με αφορμή τον εμφύλιο.
Η απεικόνιση των ποικίλων αποχρώσεων της Αριστεράς, Ορθόδοξων και Αιρετικών, είναι το πλαίσιο, στο οποίο εκτυλίσσεται μια πολύπλοκη, πολυεπίπεδη και πολυδιάστατη αφήγηση, που συμπυκνώνει και συνταιριάζει πολλά είδη γραπτού λόγου.
* * *
Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το έργο μυθιστόρημα. Υπάρχουν, βέβαια, ίχνη ιστορικού μυθιστορήματος αλλά στο σύνολό του, δεν είναι μόνο μυθιστόρημα. Στις 240 μόλις σελίδες του συνυπάρχουν, αναμετρώνται, συμπλέκονται, αναλύονται και συντίθενται, με αριστοτεχνικό τρόπο, θεμελιώδη μεγέθη και έννοιες του ανθρώπινου σύμπαντος.
Ενστικτώδης λαϊκή σοφία και Φιλοσοφική σκέψη. Υπαρξιακές αγωνίες και πολιτικά οράματα. Χάσματα μεταξύ ατομικής και Ιστορικής διάστασης των πραγμάτων. Βαθιές καταδύσεις στα «σκοτεινά δωμάτια» του ανθρώπινου ψυχισμού. Ανατιστοιχία λόγων και πράξεων. Ανελέητη λειτουργία μηχανισμών επί ανθρωπίνων συναισθημάτων. Κατάρρευση ονείρων, επώδυνες διαψεύσεις.
***
Παράλληλα, πλάγιες κριτικές ματιές στην καλλιτεχνική δημιουργία, συσχετισμένες με την Ιστορική διαδρομή. Καβάφης και Βάρναλης, Ελύτης και Σικελιανός, Άρης Αλεξάνδρου και Χρόνης Μίσσιος, Μίκης Θεοδωράκης και Διονύσης Σαββόπουλος, Μελίνα Μερκούρη και Αλίκη Βουγιουκλάκη. Και πολλοί άλλοι εμφανίζονται στην υπέροχη τοιχογραφία, προσδίδοντας μια πρόσθετη διάσταση στο έργο.
***
Κορυφαία στοιχεία, που παρακολουθούν και επικαλύπτουν ολόκληρο το έργο: Οι διαρκείς διάλογοι προσώπων και πραγμάτων με το σήμερα, που ζωντανεύουν τα 80 χρόνια στο παρόν και οι αλλεπάλληλες ανατροπές και εκπλήξεις.
– Το αστραφτερό, εκλεπτυσμένο χιούμορ, που αποφορτίζει. Όλα περνάνε μέσα από τα μαγικά κιάλια του Βασίλη Γκουρογιάννη, εξευγενίζονται, ομορφαίνουν και γίνονται υψηλή αισθητική και πνευματική απόλαυση.
***
Ένα καθηλωτικό ανάγνωσμα. Το διαβάζεις, το ξαναδιαβάζεις, το μελετάς, επανέρχεσαι, το φυλλομετράς για να θυμηθείς τα καλύτερα σημεία του και τελικά αισθάνεσαι λύπη, που δεν μπορείς να το μάθεις απέξω, από την πρώτη μέχρι την τελευταία φράση του!
Υ.Γ. Ο Ηπειρώτης Βασίλης Γκουρογιάννης, -(όπως και ο κορυφαίος γλύπτης Θόδωρος Παπαγιάννης)- είναι κάτοικοι και δημότες Μεταμόρφωσης.