Εθνική Κοινωνική Συμφωνία: Νέα σελίδα για τις συλλογικές συμβάσεις και την απασχόληση
Άρθρο της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως
Η ψήφιση του νομοσχεδίου για την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία από τη Βουλή την περασμένη Παρασκευή σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την ελληνική αγορά εργασίας και για τον θεσμό των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Πρόκειται για έναν ιστορικό νόμο, καθώς, όπως και η ίδια η Συμφωνία, για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας έχει διαμορφωθεί από κοινού μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων.
Η χώρα μας έχει ήδη καταγράψει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια: η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 7,5%, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία της χώρας ενώ η χώρα μας είναι αυτή τη στιγμή πρώτη σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ στην αύξηση απασχόλησης, έχουν δημιουργηθεί 563.000 νέες θέσεις εργασίας από το 2019, η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη αύξηση απασχόλησης μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, η πλήρης απασχόληση αυξήθηκε στο 78,5% από το 69% το 2019, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε στα 1.516 ευρώ από τα 1.264 το 2019, ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης αυξήθηκε κατά 30%, δηλαδή στα 1.362,66 ευρώ από τα 1.046 το 2019, σχεδόν 2 στους 3 μισθωτούς αμείβονται με μέσο μισθό πάνω από 1.000 ευρώ, δηλαδή αύξηση 75% σε σχέση με το 2019. Ωστόσο, στο ποσοστό κάλυψης από Συλλογικές Συμβάσεις παραμένει πεδίο βελτίωσης. Είχαμε δύο δρόμους ή να νομοθετήσουμε μονομερώς, ο εύκολος δρόμος, ή να επιχειρήσουμε η νομοθέτηση να είναι το αποτέλεσμα συμφωνίας με όλους τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, ο δύσκολος δρόμος. Και αυτόν επιλέξαμε.
Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία ανοίγει μία νέα σελίδα για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και την ελληνική αγορά εργασίας εν γένει. Η νομοθέτησή της δημιουργεί πολλαπλά οφέλη τόσο για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, όσο και για την ίδια την Πολιτεία. Για τους εργαζόμενους, συνεπάγεται αύξηση μισθών, περισσότερες παροχές, σταθερό, προβλέψιμο και αξιοπρεπές εργασιακό περιβάλλον. Για τις επιχειρήσεις, διαμορφώνει συνθήκες σταθερότητας, ξεκάθαρους κανόνες λειτουργίας και ενίσχυση της υγιούς επιχειρηματικότητας. Για την Πολιτεία, συμβάλλει στην εξομάλυνση των εργασιακών σχέσεων και στην ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου.
Ο νόμος στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες. Πρώτον, την πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, με μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης από 50% σε 40% και με νέα δυνατότητα επέκτασης όταν τη ΣΣΕ συνυπογράφουν Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι. Δεύτερον, την πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, με πλήρη μετενέργεια και κατάργηση της μνημονιακής ρύθμισης για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012. Τρίτον, την επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών, με μηχανισμό προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής και κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας για ταχύτερη επίλυση διαφορών.
Η σημασία της Κοινωνικής Συμφωνίας υπερβαίνει το πεδίο των εργασιακών σχέσεων. Αφορά τη λειτουργία της Δημοκρατίας μας. Αποδεικνύει ότι ο πραγματικός διάλογος μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ανάπτυξης, σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Πρόκειται για μια συμφωνία που εκφράζει τη συμπόρευση Κράτους και Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων και συνιστά, για πρώτη φορά, ένα κοινό έδαφος συνεννόησης που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα.