Η αυτασφάλιση των μη μισθωτών αποτελεί έναν μηχανισμό προαιρετικής ασφάλισης που επιτρέπει σε όσους δεν έχουν ενεργή επαγγελματική δραστηριότητα ή εργοδότη –δηλαδή δεν είναι μισθωτοί– να συνεχίσουν ή να ξεκινήσουν την ασφαλιστική τους κάλυψη με δική τους πρωτοβουλία. Πρόκειται για ένα εργαλείο που εξασφαλίζει τη διατήρηση ασφαλιστικών δικαιωμάτων, ιδιαίτερα σε περιόδους μετάβασης ή επαγγελματικής παύσης.
Πού και πώς υποβάλλεται η αίτηση
Η διαδικασία αίτησης εξαρτάται από το εάν ο ενδιαφερόμενος ήταν μισθωτός ή μη μισθωτός:
-
Πρώην μισθωτοί ασφαλισμένοι: υποβάλλουν αίτηση στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ του τόπου κατοικίας.
-
Πρώην μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες): υποβάλλουν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Προαιρετική Συνέχιση της ασφάλισης Μη Μισθωτών».
Προϋποθέσεις ένταξης στην αυτασφάλιση
Για να υπαχθεί κάποιος στην προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης, πρέπει να πληροί αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις:
-
Να έχει διακόψει την υποχρεωτική ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ.
-
Αν η αίτηση γίνει μέσα σε έναν χρόνο από τη διακοπή, απαιτούνται 5 έτη ασφάλισης (1.500 ημέρες), από τις οποίες 1 έτος (300 ημέρες) την τελευταία πενταετία.
-
Αν έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος, απαιτούνται 10 έτη ασφάλισης (3.000 ημέρες).
-
Να κριθεί ικανός για εργασία από την αρμόδια Υγειονομική Επιτροπή.
-
Να μην υπάρχουν ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές ή, εάν υπάρχουν, να έχουν ρυθμιστεί.
Πόσο κοστίζει η αυτασφάλιση
Από 1/1/2020 και μετά, η μηνιαία εισφορά καθορίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγει ο ασφαλισμένος, η οποία δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από την 1η κατηγορία.
Στο παρελθόν, για το διάστημα 1/1/2017–31/12/2019, οι μη μισθωτοί κατέβαλλαν εισφορές βάσει του νόμου 4387/2016:
-
20% για κύρια σύνταξη
-
6,95% για υγειονομική περίθαλψη (6,45% παροχές σε είδος + 0,50% παροχές σε χρήμα)
Για χρόνο ασφάλισης πριν από 1/1/2017, οι εισφορές υπολογίζονταν με βάση την εκάστοτε ελάχιστη μηνιαία εισφορά.
Πότε διακόπτεται η αυτασφάλιση
Η προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης μπορεί να διακοπεί:
-
με αίτημα του ασφαλισμένου από τον επόμενο μήνα,
-
αυτοδίκαια με συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας ή γήρατος,
-
με ανάληψη εργασίας ή δραστηριότητας που δημιουργεί υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ,
-
με την απόκτηση ιδιότητας που υπάγεται υποχρεωτικά στην ασφάλιση,
-
με τον θάνατο του ασφαλισμένου.