Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τη «λυπητερή» της εφορίας, με τους φορολογούμενους να κάνουν αγώνα δρόμου για να πληρώσουν όσο το δυνατό λιγότερο φόρο.
Aντώνης Κατωπόδης
Η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη και χιλιάδες είναι αυτοί που αναζητούν τρόπους προκειμένου να αποφύγουν λάθη που κοστίζουν και κερδίσουν την πολυπόθητη έκπτωση.
Φέτος, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης, νέες φοροαπαλλαγές, αλλά και διευκολύνσεις για μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες ακινήτων.
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η ΑΑΔΕ προχώρησε σε προσυμπλήρωση δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για περισσότερους από 1,5 εκατ. φορολογούμενους, κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους.
Παρ’ όλα αυτά, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν υπάρχουν παραλείψεις ή ανακρίβειες. Σε περίπτωση που απαιτούνται διορθώσεις, σε εισοδήματα, αποδείξεις, τεκμήρια ή στοιχεία ακινήτων υπάρχει δυνατότητα τροποποιητικής δήλωσης χωρίς πρόστιμα έως και τις 15 Ιουλίου 2026.
Το ενδιαφέρον φέτος επικεντρώνεται κυρίως στις αλλαγές που αφορούν τα τεκμήρια διαβίωσης και στη σωστή αξιοποίηση των εκπτώσεων για την εφάπαξ καταβολή του φόρου, καθώς και των δυνατοτήτων αποπληρωμής μέσω δόσεων ή ρυθμίσεων.
Η φορολογική διοίκηση δίνει έμφαση στην έγκαιρη υποβολή των δηλώσεων, καθώς όσοι καθυστερούν χάνουν μέρος των εκπτώσεων που προβλέπονται.
Οι φετινές φορολογικές δηλώσεις δεν αφορούν μόνο την καταγραφή εισοδημάτων, αλλά αποτελούν ουσιαστικά ένα πεδίο στο οποίο κρίνονται φοροαπαλλαγές, μειώσεις τεκμηρίων και σημαντικές ελαφρύνσεις.
Εκπτώσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και φέτος οι εκπτώσεις που παρέχονται σε όσους επιλέξουν να εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος. Αν και η προθεσμία της 15ης Μαΐου για τη μέγιστη έκπτωση 4% χάθηκε για αρκετούς φορολογούμενους, υπάρχουν σημαντικά οφέλη για όσους υποβάλουν τη δήλωσή τους εντός των χρονοδιαγραμμάτων.
Ειδικότερα, το όφελος περιορίζεται
-σε 3% για όσους υποβάλουν τη δήλωσή τους έως και τις 15 Ιουνίου,
-σε 2% για φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν από τις 16 Ιουνίου έως και τις 15 Ιουλίου.
Βασική προϋπόθεση για να κατοχυρώσει κάποιος την έκπτωση, είτε 2%, είτε 3%, είτε 4%, είναι ο φόρος να εξοφληθεί εφάπαξ έως και το τέλος Ιουλίου.
Κάποιος που θα υποβάλει δήλωση έως τις 15 Ιουνίου θα δικαιούται έκπτωση 3%, άρα για φόρο 2.000 ευρώ θα πληρώσει 1.940 ευρώ, με όφελος 60 ευρώ.
Για υποβολή δήλωσης έως τις 15 Ιουλίου, η έκπτωση περιορίζεται στο 2%, που σημαίνει ότι ο φόρος διαμορφώνεται στα 1.960 ευρώ.
Οι εκπτώσεις αυτές θεωρούνται σημαντικές, ιδιαίτερα για φορολογούμενους με υψηλά χρεωστικά εκκαθαριστικά.
Σε περιπτώσεις όπου ο φόρος φτάνει τις 5.000 ή τις 10.000 ευρώ, η εξοικονόμηση μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 400 ευρώ. Για τον λόγο αυτό, πολλοί επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν αποταμιεύσεις ή πιστωτικές κάρτες προκειμένου να επωφεληθούν από την έκπτωση.
Φοροτεχνικοί επισημαίνουν ότι όσοι σκέφτονται να καθυστερήσουν την υποβολή της δήλωσης θα πρέπει να υπολογίσουν προσεκτικά αν τελικά τους συμφέρει να χάσουν την έκπτωση. Σε αρκετές περιπτώσεις, η έγκαιρη υποβολή και η εφάπαξ εξόφληση μπορεί να αποδειχθούν οικονομικά πιο συμφέρουσες, σε σχέση με την πληρωμή σε δόσεις.
Εξόφληση του φόρου
Ο φόρος εισοδήματος θα εξοφληθεί και φέτος σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να πληρώνεται έως το τέλος Ιουλίου και την τελευταία έως τον Φεβρουάριο του 2027.
Το σύστημα αυτό επιτρέπει στους φορολογούμενους να κατανείμουν την επιβάρυνση σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας την άμεση οικονομική πίεση.
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με συνολικό φόρο 2.400 ευρώ θα πληρώσει οκτώ μηνιαίες δόσεις των 300 ευρώ.
Αντίστοιχα, για χρεωστικό εκκαθαριστικό 4.800 ευρώ, η μηνιαία δόση θα ανέρχεται σε 600 ευρώ.
Η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί έως τις 31 Ιουλίου 2026, ενώ οι υπόλοιπες θα εξοφλούνται κάθε μήνα έως και τον Φεβρουάριο του 2027.
Οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τον φόρο είτε σε έως 12 άτοκες δόσεις μέσω πιστωτικής κάρτας είτε μέσω της πάγιας ρύθμισης σε έως 24 έντοκες μηνιαίες δόσεις.
Η χρήση πιστωτικής κάρτας αποτελεί για πολλούς μια ιδιαίτερα δημοφιλή λύση, καθώς επιτρέπει μεγαλύτερη χρονική άνεση χωρίς πρόσθετο επιτόκιο, αρκεί η τράπεζα να προσφέρει άτοκες δόσεις.
Για όσους επιλέξουν την πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτή αφορά οφειλές άνω των 390 ευρώ, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση ανέρχεται στα 30 ευρώ. Το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 4,34% για έως 12 δόσεις και σε 5,84% για 13 έως 24 δόσεις.
Έτσι, ένας φορολογούμενος με οφειλή 3.000 ευρώ που θα επιλέξει 12 δόσεις θα επιβαρυνθεί με τόκους, ωστόσο η μηνιαία καταβολή θα είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με την τυπική 8μηνη εξόφληση.
Αντίστοιχα, για 24 δόσεις η μηνιαία επιβάρυνση περιορίζεται ακόμη περισσότερο, αλλά αυξάνεται το συνολικό ποσό λόγω των τόκων.
Η ΑΑΔΕ προειδοποιεί ότι καθυστέρηση πληρωμής ακόμη και μίας δόσης επιφέρει προσαύξηση 15%, ενώ αν μείνουν απλήρωτες δύο δόσεις, ο φορολογούμενος χάνει αυτόματα τη ρύθμιση και το υπόλοιπο ποσό καθίσταται ληξιπρόθεσμο.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να ξεκινήσουν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών ή δεσμεύσεις επιστροφών φόρου.
Φοροτεχνικοί τονίζουν ότι:
– οι φορολογούμενοι πρέπει να επιλέξουν σχήμα αποπληρωμής που ανταποκρίνεται καλύτερα στις οικονομικές τους δυνατότητες,
– η σωστή κατανομή των δόσεων αποτρέπει νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές και βοηθήσει τα νοικοκυριά να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Τεκμήρια διαβίωσης
Η σημαντικότερη αλλαγή στις φετινές δηλώσεις αφορά τα τεκμήρια διαβίωσης, καθώς το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε σημαντικές μειώσεις που επηρεάζουν εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους.
Οι αλλαγές αυτές κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές, αφού σε πολλές περιπτώσεις τα τεκμήρια οδηγούσαν σε φορολόγηση με βάση τεκμαρτό και όχι πραγματικό εισόδημα.
Τα τεκμήρια για κατοικίες μειώνονται κατά 30% έως 35%, ανάλογα με την τιμή ζώνης της περιοχής.
Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές ακινήτων θα εμφανίζουν πλέον χαμηλότερο τεκμαρτό κόστος διαβίωσης.
Για παράδειγμα, κατοικία που μέχρι πέρυσι επιβάρυνε τον φορολογούμενο με τεκμήριο 8.000 ευρώ, μπορεί πλέον να υπολογίζεται στις 5.500 ή 6.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή.
Επίσης αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα που ταξινομήθηκαν μετά την 1η Νοεμβρίου 2010, καθώς μέχρι σήμερα, το τεκμήριο βασιζόταν κυρίως στον κυβισμό του κινητήρα.
Πλέον, συνδέεται και με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλαγή που οδηγεί σε σημαντικές μειώσεις, ιδιαίτερα για οχήματα νέας τεχνολογίας, υβριδικά ή χαμηλών ρύπων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μείωση των τεκμηρίων για αυτοκίνητα μπορεί να φτάσει έως και το 73,7%.
Για παράδειγμα, αυτοκίνητο 1.600 κυβικών με χαμηλές εκπομπές ρύπων που μέχρι σήμερα είχε τεκμήριο 6.400 ευρώ, μπορεί πλέον να εμφανίζει τεκμήριο ακόμη και κάτω από 2.000 ευρώ.
Αυτό αποτελεί σημαντική ανάσα για χιλιάδες οικογένειες που βρέθηκαν τα προηγούμενα χρόνια να φορολογούνται με βάση υψηλά τεκμήρια παρά το γεγονός ότι είχαν μειωμένα πραγματικά εισοδήματα.
Οι αλλαγές στα τεκμήρια αναμένεται να επηρεάσουν θετικά και τους φορολογούμενους που λαμβάνουν κοινωνικά επιδόματα ή άλλες παροχές που εξαρτώνται από το δηλωθέν εισόδημα.
Αυτό οφείλεται στο ότι μειώνεται το τεκμαρτό εισόδημα και έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες ένταξης φορολογουμένων σε προγράμματα ενίσχυσης ή κοινωνικής πολιτικής.
Ωστόσο, οι φοροτεχνικοί επισημαίνουν ότι οι φορολογούμενοι πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα στοιχεία των ακινήτων και των οχημάτων τους, καθώς τυχόν λάθη στους κωδικούς μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένο υπολογισμό τεκμηρίων και υψηλότερο φόρο.
Η σωστή καταχώριση των στοιχείων στο Ε1 και στο Ε2 θεωρείται κρίσιμη, ιδιαίτερα φέτος που εφαρμόζονται νέοι κανόνες υπολογισμού.
Ενήλικα παιδιά και τεκμήρια
Ενήλικα παιδιά έως 25 ετών, τα οποία σπουδάζουν, υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία ή είναι άνεργα, απαλλάσσονται από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, ακόμη και αν έχουν μικρό εισόδημα.
Με το νέο καθεστώς, ένας φοιτητής 22 ετών που εργάστηκε για λίγους μήνες και απέκτησε εισόδημα 1.500 ευρώ δεν θα επιβαρυνθεί πλέον με το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ.
Αντίστοιχα, άνεργος νέος ή στρατευμένος που εμφανίζει μικρό εισόδημα από τόκους ή περιστασιακή απασχόληση δεν θα φορολογείται με βάση τεκμαρτό εισόδημα.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για χιλιάδες οικογένειες, καθώς μειώνει τον κίνδυνο πρόσθετων φορολογικών επιβαρύνσεων και περιορίζει τις περιπτώσεις όπου νέοι άνθρωποι εμφανίζονταν να έχουν μεγαλύτερη φοροδοτική ικανότητα από την πραγματική.
Ανείσπρακτα ενοίκια
Οι ιδιοκτήτες που δεν εισέπραξαν ενοίκια το 2025 μπορούν να αποφύγουν τη φορολόγηση των ποσών αυτών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική δυνατότητα, καθώς τα προηγούμενα χρόνια πολλοί ιδιοκτήτες φορολογούνταν ακόμη και για ποσά που δεν είχαν εισπράξει ποτέ.
Για να αποφευχθεί η φορολόγηση, θα πρέπει να υποβληθεί ηλεκτρονικά αίτηση στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ με ειδικό έντυπο και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:
– διαταγή πληρωμής,
– αγωγή κατά του ενοικιαστή ή δικαστική απόφαση αποβολής.
Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης που είχε συμφωνημένο ενοίκιο 700 ευρώ τον μήνα αλλά δεν εισέπραξε μισθώματα για έξι μήνες, μπορεί να εξαιρέσει από τη φορολόγηση τα 4.200 ευρώ, εάν προσκομίσει τα απαιτούμενα έγγραφα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η υποχρέωση υποβολής του εντύπου Ε2 για όσους απέκτησαν εισοδήματα από ακίνητα. Η ΑΑΔΕ εξέδωσε νέο πρακτικό οδηγό για ιδιοκτήτες ακινήτων που έχουν υποχρέωση υποβολής του εντύπου Ε2, δίνοντας διευκρινίσεις για κρίσιμα σημεία της διαδικασίας.
Αντίστοιχα, όσοι απέκτησαν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα οφείλουν να προηγηθούν με την υποβολή του εντύπου Ε3.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται ακόμη και από παλαιότερους υπόχρεους, καθώς καταργήθηκαν κωδικοί έκτακτων ενισχύσεων προηγούμενων ετών και επεκτάθηκαν οι δαπάνες με αυξημένη έκπτωση.
Ηλεκτρονικές αποδείξεις
Οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, όπως κάρτες και e-banking, πρέπει να καλύπτουν το 30% του ετήσιου εισοδήματος, με ανώτατο όριο τις 20.000 ευρώ.
Αν το απαιτούμενο ποσό δεν καλυφθεί, επιβάλλεται επιπλέον φόρος 22% πάνω στη διαφορά.
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ θα πρέπει να εμφανίσει ηλεκτρονικές αποδείξεις ύψους 6.000 ευρώ. Αν έχει πραγματοποιήσει δαπάνες μόνο 5.000 ευρώ, τότε η διαφορά είναι 1.000 ευρώ και θα επιβληθεί επιπλέον φόρος 220 ευρώ.
Αντίστοιχα, φορολογούμενος με εισόδημα 40.000 ευρώ χρειάζεται ηλεκτρονικές αποδείξεις 12.000 ευρώ. Αν συγκεντρώσει μόνο 9.000 ευρώ, η διαφορά των 3.000 ευρώ θα φορολογηθεί με 22%, οδηγώντας σε πρόσθετο φόρο 660 ευρώ.