Διεθνή ανησυχία προκάλεσε η έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, καθώς το περιστατικό συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, το μοναδικό γνωστό στέλεχος χανταϊού που μπορεί –σπάνια– να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Παρά τον συναγερμό που σήμανε στις υγειονομικές αρχές, τόσο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όσο και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων εμφανίζονται καθησυχαστικοί, τονίζοντας ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γκίκας Μαγιορκίνης, ο οποίος ξεκαθαρίζει ότι «δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού».
Όπως εξηγεί, η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά περιορισμένη και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή.
Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται
Οι χανταϊοί μεταφέρονται κυρίως από τρωκτικά και υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Τα στελέχη που εντοπίζονται στη Νότια Αμερική, όπως ο ιός των Άνδεων, συνδέονται με σοβαρά αναπνευστικά σύνδρομα και εμφανίζουν υψηλότερη θνητότητα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά στελέχη.
Αντίθετα, στην Ευρώπη και την Ελλάδα τα στελέχη του χανταϊού προκαλούν συνήθως ηπιότερη νόσο και δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η μετάδοση σχετίζεται κυρίως με επαφή με ούρα, περιττώματα ή άλλα βιολογικά υγρά μολυσμένων τρωκτικών.
Τα συμπτώματα και η θνητότητα
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό.
Στη Λατινική Αμερική, η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρό καρδιοπνευμονικό σύνδρομο, ενώ στην Ευρώπη εκδηλώνεται συχνότερα με:
- πυρετό,
- κακουχία,
- και προσβολή των νεφρών.
Η εκτιμώμενη θνητότητα των στελεχών της Λατινικής Αμερικής κυμαίνεται από 10% έως 30%, ωστόσο οι επιστήμονες θεωρούν ότι το ποσοστό πιθανόν υπερεκτιμάται, καθώς πολλά ήπια περιστατικά δεν καταγράφονται.
Για τα ευρωπαϊκά στελέχη, η θνητότητα θεωρείται σημαντικά χαμηλότερη.
Δεν υπάρχει εμβόλιο
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό και η αντιμετώπιση των περιστατικών είναι κυρίως υποστηρικτική.
Οι ειδικοί συνιστούν βασικά μέτρα πρόληψης, όπως:
- αποφυγή επαφής με τρωκτικά,
- σχολαστική καθαριότητα,
- μυοκτονίες,
- και χρήση γαντιών και μάσκας κατά τον καθαρισμό κλειστών ή μολυσμένων χώρων.