Νέο κύμα αυξήσεων στη φορολογία των καπνικών προϊόντων διαμορφώνεται στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς καταγράφει από τα χαμηλότερα επίπεδα φορολόγησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η τιμή ενός πακέτου τσιγάρων στη χώρα ενδέχεται να αυξηθεί στα 6,50 ευρώ από περίπου 4,80 ευρώ σήμερα, εφόσον προχωρήσει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η ίδια ανάλυση κατατάσσει την Ελλάδα στην 24η θέση στην ΕΕ ως προς τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ανά πακέτο, στα 2,74 ευρώ, ενώ επισημαίνεται ότι απαιτούνται αυξήσεις άνω του 80% για την ευθυγράμμιση με τα νέα όρια.
Υψηλή κατανάλωση και ανησυχία για την υγεία
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Έλληνες καπνιστές καταναλώνουν κατά μέσο όρο 18,13 τσιγάρα ημερησίως – το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ – ενώ το 36% του πληθυσμού κάνει χρήση καπνικών προϊόντων, έναντι 24% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με το Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, το κάπνισμα προκαλεί πάνω από 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία.
Παράνομο εμπόριο και αγορά
Στην ελληνική αγορά, περίπου 2,5 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα αντιστοιχούν στο 17,5% της συνολικής κατανάλωσης, γεγονός που αναδεικνύει τον κίνδυνο ενίσχυσης της παράνομης διακίνησης σε περίπτωση αυξήσεων τιμών.
Συνολικά, η ετήσια κατανάλωση στη χώρα προσεγγίζει τα 14,3 δισ. τσιγάρα, δηλαδή περίπου 714 εκατομμύρια πακέτα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η κατανάλωση ξεπερνά τα 5 τρισ. τσιγάρα, με περίπου 657 δισ. να διακινούνται παράνομα.
Το κόστος για τους καπνιστές
Με βάση την τρέχουσα τιμή των 4,80 ευρώ, ένας μέσος καπνιστής στην Ελλάδα δαπανά περίπου 130,5 ευρώ τον μήνα ή σχεδόν 1.588 ευρώ ετησίως.
Σε περίπτωση αύξησης στα 6,50 ευρώ, το μηνιαίο κόστος ανεβαίνει στα 176,8 ευρώ και το ετήσιο στα 2.151 ευρώ, δηλαδή επιπλέον επιβάρυνση άνω των 560 ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τόσο τα νοικοκυριά όσο και την αγορά καπνικών, με το ζήτημα να βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής φορολογικής πολιτικής.