Σε νέα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ανοιχτά το Ιράν με καταστροφή βασικών υποδομών, εάν η Τεχεράνη δεν συμμορφωθεί άμεσα με την απαίτηση να ανοίξει πλήρως το στενό του Χορμούζ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έθεσε μάλιστα συγκεκριμένο χρονικό όριο, ξεκαθαρίζοντας ότι η ιρανική πλευρά θα πρέπει να προχωρήσει στην άρση του αποκλεισμού έως την Τρίτη στις 20:00 ώρα Ουάσιγκτον, δηλαδή έως τις 03:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης ώρα Ελλάδας. Όπως διεμήνυσε, σε διαφορετική περίπτωση είναι έτοιμος να διατάξει πλήγματα σε ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις και γέφυρες στο Ιράν.
Στο πιο σκληρό μήνυμά του, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να είπε πως “η χώρα ολόκληρη θα μπορούσε να καταστραφεί μέσα σε μόνο μια νύχτα”, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μαζικής στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το στενό του Χορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς από τη θαλάσσια αυτή αρτηρία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διατάραξη κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Τεχεράνη και Ισραήλ συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις
Η απάντηση της ιρανικής πλευράς ήταν άμεση, με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας να κάνουν λόγο για “αλαζονική ρητορική” από τον αμερικανό πρόεδρο και να υποστηρίζουν ότι οι δηλώσεις του δεν έχουν την παραμικρή επίπτωση στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη και η περιφέρειά της συνταράχτηκαν στη διάρκεια της νύχτας από νέες εκρήξεις, σύμφωνα με ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε ακόμη ένα κύμα αεροπορικών επιδρομών με στόχο, όπως ανέφερε, υποδομές του “ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος” στην ιρανική πρωτεύουσα και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Παράλληλα, το Ισραήλ εξέδωσε νέα προειδοποίηση προς πολίτες στο Ιράν, αναφέροντας ότι η παρουσία τους σε τρένα και κοντά σε σιδηροδρομικούς σταθμούς θέτει σε κίνδυνο τη ζωή τους, ένδειξη ότι οι υποδομές μεταφορών βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των επιχειρήσεων.
Στο μεταξύ, αναφέρθηκε πως συναγωγή στην Τεχεράνη “καταστράφηκε εντελώς” από πλήγματα, ενώ στη Σαουδική Αραβία ξέσπασε πυρκαγιά σε πετροχημικό συγκρότημα έπειτα από επίθεση, δείγμα της επέκτασης της κρίσης σε ολόκληρη την περιοχή.
Παρέμβαση ΟΗΕ και διπλωματικό θρίλερ για το Χορμούζ
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην προχωρήσουν σε βομβαρδισμούς πολιτικών υποδομών του Ιράν, την ώρα που το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται να εξετάσει σχέδιο απόφασης για τη ναυσιπλοΐα στο στενό του Χορμούζ.
Το σχέδιο κατατέθηκε από το Μπαχρέιν με τη στήριξη άλλων μοναρχιών του Κόλπου, ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες, η τελική του μορφή είναι ηπιότερη σε σχέση με την αρχική εκδοχή, η οποία φερόταν να άφηνε ανοιχτό τον δρόμο για χρήση βίας με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης πλοίων.
Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι θα θέσουν όρους για τη ναυσιπλοΐα στο στενό του Χορμούζ και ότι η απαγόρευση διέλευσης θα συνεχίσει να ισχύει για πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Δεν έδωσαν περισσότερες λεπτομέρειες, ενώ τις προηγούμενες εβδομάδες ιρανοί βουλευτές είχαν εισηγηθεί ακόμη και την επιβολή τέλους διέλευσης.
Σε διπλωματικό επίπεδο, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη απέρριψαν σχεδόν ταυτόχρονα την προοπτική ανακωχής, παρότι, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, μεσολαβητές όπως το Πακιστάν είχαν εισηγηθεί κατάπαυση του πυρός διάρκειας 45 ημερών ώστε να ανοίξει ο δρόμος για διαπραγματεύσεις.
Βαρύς ο απολογισμός σε Ιράν, Λίβανο και Ιρακινό Κουρδιστάν
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι απώλειες αμάχων συνεχίζουν να αυξάνονται. Ο πόλεμος, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με τους βομβαρδισμούς που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, με τη μεγάλη πλειονότητα των θυμάτων να καταγράφεται στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο.
Το Ισραήλ βομβάρδισε χθες ένα από τα μεγαλύτερα πετροχημικά συγκροτήματα του Ιράν στο νότιο τμήμα της χώρας, ενώ συνέχισε και τις επιχειρήσεις με στόχο τον “αποκεφαλισμό” της ιρανικής στρατιωτικής ηγεσίας.
Οι Φρουροί της Επανάστασης επιβεβαίωσαν ότι σκοτώθηκε ο επικεφαλής της υπηρεσίας κατασκοπείας τους, Ματζίντ Χαντεμί, σε βομβαρδισμό, ορκιζόμενοι εκδίκηση. Ο ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος συνεχίζει να μην έχει εμφανιστεί δημόσια, απέτισε φόρο τιμής με γραπτό μήνυμα.
Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου συνεχίζουν να δέχονται καθημερινά πλήγματα με drones και πυραύλους, καθώς το Ιράν τις κατηγορεί ότι στηρίζουν τις ΗΠΑ. Στο ιρακινό Κουρδιστάν, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι δύο άμαχοι, ένας άνδρας και μία γυναίκα, σκοτώθηκαν όταν drone φορτωμένο με εκρηκτικά, το οποίο αποδίδεται στο Ιράν, έπεσε πάνω στο σπίτι τους.
Στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει ανοίξει νέο μέτωπο με τη Χεζμπολά, οι νεκροί πλησιάζουν τους 1.500, σύμφωνα με τις αρχές της Βηρυτού. Στα νότια προάστια της πρωτεύουσας, περιοχές που θεωρούνται προπύργιο της οργάνωσης έχουν σχεδόν ερημώσει, με ελάχιστους κατοίκους να επιστρέφουν μόνο για να δουν αν τα σπίτια τους παραμένουν όρθια μετά τους βομβαρδισμούς.
Οι δηλώσεις Τραμπ για εγκλήματα πολέμου και αλλαγή καθεστώτος
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τον κίνδυνο διάπραξης εγκλημάτων πολέμου. Ο αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να υποβαθμίζει το ζήτημα, λέγοντας ότι δεν ανησυχεί για τέτοιο ενδεχόμενο σε περίπτωση καταστροφής κρίσιμων πολιτικών υποδομών στο Ιράν.
Κατά τον ίδιο, “έγκλημα πολέμου” θα ήταν να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, θέση που επαναλαμβάνει η Ουάσιγκτον, την ώρα που η Τεχεράνη επιμένει επί δεκαετίες ότι δεν επιδιώκει ποτέ την απόκτησή τους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι κάποιοι ιρανοί πολίτες στηρίζουν τη συνέχιση των βομβαρδισμών και είναι έτοιμοι να υποφέρουν για να ανατραπεί η κυβέρνησή τους, εντείνοντας τη ρητορική περί αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με το τελεσίγραφο για το στενό του Χορμούζ, τις συνεχιζόμενες αεροπορικές επιδρομές, τις διπλωματικές κινήσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τη συνεχή απώλεια ζωών αμάχων να συνθέτουν ένα σκηνικό οριακής κλιμάκωσης με διεθνείς προεκτάσεις.