Η ασφαλιστική ικανότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανάλογα με την κατηγορία ασφαλισμένου, καθώς οι μισθωτοί χρειάζονται συγκεκριμένο αριθμό ημερών ασφάλισης, ενώ για τους μη μισθωτούς απαιτείται ελάχιστος χρόνος ασφάλισης και τακτοποίηση εισφορών.
Προϋποθέσεις για ελεύθερους επαγγελματίες
Για τους μη μισθωτούς που ασφαλίζονται στον e-ΕΦΚΑ, η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου.
Για την παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας απαιτείται να έχουν καταβληθεί οι ασφαλιστικές εισφορές έως τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους. Εάν υπάρχει οφειλή, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι η οφειλή έχει ρυθμιστεί και τηρούνται κανονικά οι δόσεις.
Σημειώνεται ότι για τη χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας δεν λαμβάνονται υπόψη ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ έως 100 ευρώ, σύμφωνα με το άρθρο 58 του νόμου 5102/2024.
Προϋποθέσεις για μισθωτούς
Για τους μισθωτούς ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και του e-ΕΦΚΑ, απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 50 ημερών ασφάλισης.
Οι ημέρες αυτές μπορούν να έχουν πραγματοποιηθεί είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία που ζητείται η ασφαλιστική κάλυψη.
Για τον υπολογισμό των ημερών ασφάλισης λαμβάνονται υπόψη και:
οι ημέρες επιδότησης τακτικής ανεργίας,
οι ημέρες επιδότησης λόγω επίσχεσης εργασίας από τον ΟΑΕΔ,
και οι ημέρες επιδότησης λόγω ασθενείας ή εργατικού ατυχήματος.
Για τους εργαζόμενους σε οικοδομοτεχνικά έργα συνυπολογίζονται επίσης η προσαύξηση 20% και οι ημέρες άδειας.
Τι ισχύει για πολίτες ΕΕ και τρίτων χωρών
Επιπλέον δικαιολογητικά απαιτούνται για ασφαλισμένους που δεν είναι Έλληνες πολίτες.
Για πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτείται βεβαίωση εγγραφής πολίτη κράτους-μέλους ή πιστοποιητικό μόνιμης διαμονής μαζί με ταυτότητα ή διαβατήριο σε ισχύ.
Για υπηκόους τρίτων χωρών απαιτείται άδεια διαμονής ή βεβαίωση υποβολής αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής, καθώς και διαβατήριο σε ισχύ.
Η πλήρωση των προϋποθέσεων αυτών είναι απαραίτητη για την ενεργοποίηση της ασφαλιστικής κάλυψης και την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.