Το κυκλοφοριακό δεν είναι πρόβλημα δρόμων. Είναι πρόβλημα διακυβέρνησης.
Άρθρο του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Παύλου Γερουλάνου
Η καθημερινή μετακίνηση στην Αθήνα έχει μετατραπεί σε μεγάλη δοκιμασία για τους κατοίκους της πόλης. Κάθε πρωί, χιλιάδες άνθρωποι αναγκάζονται να οργανώνουν το πρόγραμμά τους γύρω από την κίνηση που πρόκειται να συναντήσουν: υπολογίζουν καθυστερήσεις, αναζητούν διαδρομές, προσαρμόζουν ώρες εργασίας και οικογενειακές υποχρεώσεις. Αποτέλεσμα; Το κυκλοφοριακό να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πηγές άγχους και έντασης στην ελληνική κοινωνία.
Οι συνέπειες αγγίζουν σχεδόν όλο το φάσμα της κοινωνίας. Τον γονέα που θέλει να δει το παιδί του το βράδυ. Τον εργαζόμενο που «τρέχει» για να προλάβει την έναρξη του ωραρίου. Τον ασθενή που αναζητά άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Τον άνθρωπο με αναπηρία που απαιτεί προσβασιμότητα. Τη μικρομεσαία επιχείρηση που εξαρτάται από τη λειτουργικότητα της αγοράς. Τον επισκέπτη που σχηματίζει εικόνα για την Αθήνα μέσα από την εμπειρία μετακίνησης. Όλα αυτά συνθέτουν μια καθημερινότητα έντασης στους δρόμους, που αυξάνει το άγχος, φθείρει την ποιότητα των σχέσεων στον δημόσιο χώρο και οδηγεί ακόμη και σε φαινόμενα βίας, επηρεάζοντας τελικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ίδια η πόλη.
Το ζήτημα, όμως, ξεπερνά τις επιμέρους τεχνικές παρεμβάσεις. Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε την πόλη, κατανέμουμε αρμοδιότητες και ιεραρχούμε προτεραιότητες διαμορφώνει το αποτέλεσμα περισσότερο από οποιαδήποτε μεμονωμένη ρύθμιση. Το κυκλοφοριακό αναδεικνύει μια βαθύτερη πρόκληση διακυβέρνησης: ποιος συντονίζει, ποιος σχεδιάζει, ποιος λογοδοτεί.
«Το κυκλοφοριακό δεν είναι απλώς θέμα υποδομών, αλλά θέμα πολιτικών επιλογών»
Είναι αλήθεια ότι η εξέλιξη της Αθήνας πραγματοποιήθηκε χωρίς ένα συνεκτικό μητροπολιτικό σχέδιο. Παρεμβάσεις έγιναν, έργα προχώρησαν, όμως ο ενιαίος συντονισμός παρέμεινε περιορισμένος και η κατανομή αρμοδιοτήτων σύνθετη. Σε ένα τόσο πολυεπίπεδο σύστημα, η σαφήνεια ρόλων και ευθυνών αποτελεί προϋπόθεση αποτελεσματικότητας.
Εκεί βρίσκεται και ο πυρήνας του ζητήματος: το κυκλοφοριακό δεν είναι απλώς θέμα υποδομών, αλλά θέμα πολιτικών επιλογών. Το θέμα αυτό αναδείχθηκε και στη Βουλή. Καταθέσαμε, ως ΠΑΣΟΚ, συνεχόμενες ερωτήσεις ζητώντας να μάθουμε πως προτίθεται η Κυβέρνηση να αντιμετωπίσει το θέμα στην Αττική. Προτείναμε συγκεκριμένα πράγματα για μητροπολιτικό σχεδιασμό, ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών και ουσιαστικό συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων. Η κυβερνητική απάντηση κινήθηκε σε γενικές διαβεβαιώσεις και αναφορές σε μελλοντικές παρεμβάσεις, χωρίς παρουσίαση ενιαίας στρατηγικής. Και χωρίς στρατηγική, κάθε μικρό έργο μπορεί να μοιάζει με λύση, αλλά στην πράξη γίνεται απλώς διαχείριση του προβλήματος. Γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η συζήτηση χρειάζεται να μετατοπιστεί από αποσπασματικές λύσεις σε συνολικό σχεδιασμό.
«Ο τρόπος με τον οποίο μετακινούμαστε πρέπει να οργανωθεί με επίκεντρο τον άνθρωπο»
Η ουσία, τελικά, βρίσκεται στην επιλογή προτεραιοτήτων. Ο τρόπος με τον οποίο μετακινούμαστε πρέπει να οργανωθεί με επίκεντρο τον άνθρωπο. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι πόλεις που επένδυσαν σε ολοκληρωμένα σχέδια βιώσιμων μεταφορών, με προτεραιότητα στον πεζό και στις δημόσιες συγκοινωνίες, πέτυχαν μείωση χρόνου μετακίνησης και βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας. Η ποιότητα ζωής αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο μέσα από αυτή την καθημερινή εμπειρία: προβλεψιμότητα, ασφάλεια, προσβασιμότητα, επιλογές μετακίνησης που εξυπηρετούν όλους. Μια πόλη που διαχειρίζεται αποτελεσματικά τη μετακίνηση ενισχύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και βελτιώνει το επίπεδο οργάνωσης και πολιτισμού της.
Η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού απαιτεί καθαρές αποφάσεις: σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφέρειας και δήμων, επαρκείς πόρους εκεί όπου αναλαμβάνονται ευθύνες, έναν μητροπολιτικό φορέα με ουσιαστικό συντονιστικό ρόλο και λογοδοσία, καθώς και στρατηγική ενίσχυσης των δημόσιων συγκοινωνιών. Η Αθήνα διαθέτει τις δυνατότητες να εξελιχθεί σε μια πόλη λειτουργική, προσβάσιμη και ανταγωνιστική. Δουλειά μας είναι να λειτουργήσουμε με σχέδιο, συνέπεια και πολιτική βούληση ώστε η καθημερινή μετακίνηση να πάψει να είναι δοκιμασία για τους πολίτες και να μετατραπεί σε στοιχείο σταθερότητας και ανάπτυξης για την κοινωνία και την οικονομία της.