Μια νέα εποχή στην κατανόηση του Σύμπαντος
Μια ριζοσπαστική πρόταση για τον επαναπροσδιορισμό της σύγχρονης κοσμολογίας φέρνει στο προσκήνιο πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση του Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Μάνου Σαριδάκη.
Στη δημοσίευσή του προτείνεται η εισαγωγή του όρου «Κοσμονομία», ως πιο ακριβούς περιγραφής της σημερινής επιστημονικής μελέτης του Σύμπαντος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, για αιώνες, η κοσμολογία αποτελούσε έναν περιγραφικό και φιλοσοφικό λόγο για το Σύμπαν, περιορισμένο από την έλλειψη δεδομένων και τη δυσκολία διατύπωσης καθολικών νόμων. Τις τελευταίες δεκαετίες, όμως, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει ριζικά. Η σύγχρονη κοσμολογία βασίζεται πλέον σε έναν πρωτοφανή πλούτο παρατηρησιακών δεδομένων υψηλής ακρίβειας, από την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου και τη δομή μεγάλης κλίμακας, έως τους υπερκαινοφανείς, τα βαρυτικά κύματα και τους βαρυτικούς φακούς.
Σε συνδυασμό με ένα αυστηρό θεωρητικό πλαίσιο θεμελιωμένο στη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, η μελέτη του Σύμπαντος λειτουργεί πλέον ως πλήρης, ποσοτική και ελέγξιμη φυσική επιστήμη, με προβλεπτική ισχύ και δυνατότητα διάψευσης. Όπως ακριβώς συνέβη ιστορικά με τη μετάβαση από την αστρολογία στην αστρονομία, έτσι και σήμερα, σύμφωνα με την πρόταση του κ. Σαριδάκη, έχει έρθει η στιγμή να περάσουμε από τον λόγο για τον Κόσμο στον νόμο για τον Κόσμο.
Ο όρος Κοσμονομία (από τις ελληνικές λέξεις κόσμος και νόμος) αποτυπώνει αυτή τη βαθιά επιστημολογική μεταμόρφωση: το Σύμπαν δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως φιλοσοφικό αφήγημα, αλλά ως πεδίο φυσικών νόμων, προβλέψεων και συστηματικού ελέγχου μέσω ανεξάρτητων παρατηρήσεων.
Η πρόταση αυτή έχει ήδη αρχίσει να συζητείται στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, ανοίγοντας έναν ευρύτερο διάλογο για την ταυτότητα και την ωρίμανση της σύγχρονης κοσμολογίας, ή, όπως προτείνεται πλέον, της κοσμονομίας, καθώς και για τον ρόλο της Ελλάδας στη διαμόρφωση θεμελιωδών επιστημονικών εννοιών με παγκόσμια απήχηση.