Με διαφορετικές ταχύτητες κινούνται τα στεγαστικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη ή στον σχεδιασμό, αποτυπώνοντας τόσο τις δυνατότητες όσο και τις αδυναμίες της κρατικής παρέμβασης στην αγορά κατοικίας. Άλλα μέτρα καταγράφουν έντονο ενδιαφέρον και ενεργοποιούν επενδύσεις, ενώ κάποια παραμένουν στάσιμα, παρά τις αρχικές προσδοκίες, σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση ασκεί έντονες πιέσεις σε νοικοκυριά και αγορά.
Κοινός παρονομαστής των αποκλίσεων αυτών είναι ο σχεδιασμός, οι όροι συμμετοχής και –κυρίως– η πραγματική διαθεσιμότητα ακινήτων, παράγοντας που αποδεικνύεται καθοριστικός για την αποτελεσματικότητα κάθε μέτρου.
Η δυναμική του «Ανακαινίζω» και το νέο πακέτο για αύξηση προσφοράς
Με θετικό πρόσημο εξελίσσεται το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω», καθώς μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 3.858 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε επιδοτήσεις επισκευών ύψους περίπου 31 εκατ. ευρώ. Η πορεία αυτή έχει ενισχύσει τις προσδοκίες στην αγορά για το νέο, διευρυμένο «Ανακαινίζω», το οποίο εντάσσεται στο συνολικό πακέτο μέτρων για τη στεγαστική κρίση που ανακοινώθηκε με τον Προϋπολογισμό και στοχεύει κυρίως στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, σήμερα λείπουν περίπου 180.000 ακίνητα για να καλυφθεί η υφιστάμενη ζήτηση. Κεντρικός άξονας του νέου πακέτου είναι ένα γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης, που θα καλύπτει έως και το 90% της δαπάνης, με συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και ανώτατη επιδότηση 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Η βασική διαφοροποίηση σε σχέση με προηγούμενα σχήματα είναι ότι το βάρος πέφτει κυρίως στις επισκευές και λιγότερο στην ενεργειακή αναβάθμιση. Το εισοδηματικό όριο για ζευγάρι διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μέριμνα για περίπου 50.000 εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς που υπηρετούν εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, με επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως ανεξαρτήτως εισοδήματος. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και τοπικά σχέδια αναβάθμισης δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, ώστε να μετατραπούν σε κατοικίες για δημοσίους υπαλλήλους.
Υποτονικό ενδιαφέρον και αδιάθετοι πόροι σε άλλα προγράμματα
Αντίθετα, άδοξο τέλος φαίνεται να παίρνει το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου», καθώς το ενδιαφέρον παραμένει χαμηλό. Με νέα ΚΥΑ, το κονδύλι από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίστηκε στα 60 εκατ. ευρώ, από τα 300 εκατ. ευρώ που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί μόλις 3.698 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 18% του αρχικού προϋπολογισμού, εξέλιξη που είχε καταστήσει αναμενόμενη τη συρρίκνωση του προγράμματος, καθώς «τρέχουν» παράλληλα τα «Εξοικονομώ» με παρόμοιες προβλέψεις. Ως καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής ορίζεται η 31η Μαΐου 2026 και ως ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού η 31η Αυγούστου 2026.
Αντίστοιχα, στο «Σπίτι μου 2», παρά τις βελτιώσεις στα εισοδηματικά κριτήρια, το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη ακινήτων που πληρούν τις προδιαγραφές. Με το κλείσιμο του 2025 είχαν εγκριθεί 11.389 αιτήσεις, δηλαδή το 70,53% των διαθέσιμων πόρων, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου 600 εκατ. ευρώ παραμένουν αδιάθετα, παρά τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης για τους δικαιούχους.