Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο αλλάζει ριζικά το καθεστώς των αναβολών στράτευσης και καθιστά την κατάταξη υποχρεωτική από το 25ο έτος της ηλικίας, ακόμη και για φοιτητές που δεν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές ή την ειδικότητά τους. Το μέτρο αφορά χιλιάδες νέους και νέες σε όλη τη χώρα και ήδη έχει πυροδοτήσει κύμα διαμαρτυριών, κυρίως από φοιτητές Ιατρικής.
Με βάση τις προωθούμενες ρυθμίσεις, η χορήγηση αναβολής στράτευσης διαφοροποιείται πλέον ανάλογα με τη διάρκεια των σπουδών. Για τις τετραετείς σχολές η αναβολή θα ισχύει έως το 25ο έτος, για τις πενταετείς έως το 26ο, για τις εξαετείς έως το 27ο, ενώ μέχρι σήμερα όλοι οι φοιτητές λάμβαναν αναβολή έως το 28ο έτος χωρίς διάκριση. Αντίστοιχα, για τους υποψήφιους διδάκτορες η αναβολή περιορίζεται έως το 30ό έτος, από το 33ο που ίσχυε υπό προϋποθέσεις.
Στο επίκεντρο οι φοιτητές Ιατρικής
Ιδιαίτερα έντονη είναι η αντίδραση των φοιτητών Ιατρικής, καθώς η κατάργηση της αναβολής έως το 33ο έτος σημαίνει ότι πολλοί θα υποχρεωθούν να διακόψουν ειδικότητες, κλινικές ασκήσεις και μεταπτυχιακή εκπαίδευση για να υπηρετήσουν τη στρατιωτική τους θητεία. Οι ίδιοι κάνουν λόγο για σοβαρή υποβάθμιση της φοιτητικής και επαγγελματικής τους πορείας και για ρυθμίσεις που θέτουν σε κίνδυνο τον εκπαιδευτικό τους σχεδιασμό.
Τι προβλέπει το νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας
Το νομοσχέδιο εισάγει νέο μοντέλο θητείας με τέσσερις περιόδους κατάταξης κάθε χρόνο, συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο, τον Μάιο, τον Αύγουστο και τον Νοέμβριο. Η βασική εκπαίδευση διαρκεί δέκα εβδομάδες και δίνει έμφαση σε σύγχρονες τεχνολογικές δεξιότητες, όπως η χρήση drones και εξομοιωτών. Ακολουθεί ειδική εκπαίδευση τεσσάρων εβδομάδων σε δεκάδες βασικές ειδικότητες και επιπλέον δεξιότητες, ενώ προβλέπονται και δώδεκα εβδομάδες επιχειρησιακής τοποθέτησης σε μονάδες υψηλής ετοιμότητας.
Μετά την ολοκλήρωση των έξι μηνών, η εννεάμηνη θητεία συνεπάγεται υποχρεωτική παραμονή στην παραμεθόριο, ενώ η δωδεκάμηνη θητεία παρέχει τη δυνατότητα μετάθεσης κοντά στον τόπο συμφερόντων του στρατεύσιμου.
Τι ισχύει για τις αναβολές μαθητών και σπουδαστών
Η αναβολή κατάταξης εξακολουθεί να ισχύει για μαθητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σπουδαστές επαγγελματικών σχολών, εγγεγραμμένους σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές πρώτου και δεύτερου κύκλου, καθώς και για υποψήφιους διδάκτορες, με τα όρια ηλικίας να καθορίζονται πλέον αυστηρά ανά πρόγραμμα σπουδών. Προβλέπεται επίσης αύξηση κατά δύο έτη των ορίων για άτομα με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσαριθμησία ή σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής.
Περιορισμοί και «κόφτες» στις αναβολές
Σημαντικές αλλαγές εισάγονται και στις ειδικές κατηγορίες αναβολών. Οι ψυχιατρικές αναβολές θα χορηγούνται με αυστηρότερα κριτήρια και με ανώτατο χρονικό όριο πέντε ετών, ενώ περιορίζονται και οι αναβολές για Έλληνες του εξωτερικού. Παράλληλα, η εξαγορά θητείας μετατίθεται στο 40ό έτος της ηλικίας, με κόστος 1.500 ευρώ για κάθε μήνα θητείας.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα χιλιάδες φοιτητές και νέους επιστήμονες. Οι αντιδράσεις, ιδιαίτερα από τον χώρο της Ιατρικής, δείχνουν ότι το ζήτημα της υποχρεωτικής στράτευσης στα 25 και των περιορισμένων αναβολών θα παραμείνει ψηλά στη δημόσια και πολιτική ατζέντα το επόμενο διάστημα.