Της Μαρίας Κύρκου
Η επόμενη μέρα του Τύπου
Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης για το μέλλον του Τύπου, όπως επιβεβαιώθηκε στο 3ο Ετήσιο Συνέδριο της ΕΙΗΕΑ με θέμα «Εφημερίδες 2026: Τεχνητή νοημοσύνη – Ευκαιρίες & Κίνδυνοι – Η επόμενη μέρα για τον Τύπο».
Στο πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, εκδότες — μεταξύ των οποίων και ο Εκδότης και Πρόεδρος της Ε.Ι.Τ.Η.Ε.Ε.Α., Αντώνης Κατωπόδης — δημοσιογράφοι, θεσμικοί παράγοντες και ευρωπαϊκοί φορείς ανέλυσαν σε βάθος τις αλλαγές που φέρνει η ΤΝ στις αίθουσες σύνταξης, καθώς και τα όρια που απαιτούνται ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα της ενημέρωσης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως καθημερινή πραγματικότητα των newsroom
Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον μελλοντικό σενάριο, αλλά ενεργό εργαλείο σε πολλά στάδια της δημοσιογραφικής διαδικασίας. Εφαρμογές όπως ChatGPT, Gemini και DALL•E χρησιμοποιούνται ήδη — από την επιμέλεια κειμένου και την επιλογή φωτογραφιών, έως την υποστήριξη στο fact-checking.
Ωστόσο, η χρήση τους πρέπει να γίνεται με κανόνες, διαφάνεια και συνεχή εποπτεία, ώστε να μην υποκαθίσταται η δημοσιογραφική κρίση ή να υποβαθμίζεται η αξιοπιστία των μέσων.
Ο Πρόεδρος της ΕΙΗΕΑ Νίκος Χατζηνικολάου τόνισε χαρακτηριστικά ότι ο κλάδος πρέπει να δει «κατάματα όλες τις προκλήσεις» και να θέσει σήμερα το πλαίσιο που θα εξασφαλίσει σωστή και ασφαλή ενσωμάτωση της ΤΝ.
Ναι στην τεχνολογία – Όχι στην υποκατάσταση της ενημέρωσης
Κοινή θέση των εκδοτών ήταν ότι η ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά, όχι όμως αντικαταστατικά.
Η αξιοποίηση των εργαλείων πρέπει να αφορά κυρίως υποστηρικτικές διεργασίες και όχι την παραγωγή ειδησεογραφικού περιεχομένου που φέρει τη σφραγίδα της δημοσιογραφικής ευθύνης.
Η παρέμβαση Μαρινάκη: Πλαίσιο διαφάνειας και θεσμική θωράκιση
Ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης παρουσίασε το τρέχον θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΜΜΕ, αναφέροντας:
- τη διαφάνεια που έχει φέρει η λειτουργία των μητρώων
- τη ρύθμιση για τις άδειες των περιφερειακών καναλιών
- τη μεταφορά του ανταποδοτικού τέλους της ΕΡΤ στην ΑΑΔΕ
- την ανάγκη αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης, την οποία χαρακτήρισε «κρίση από μόνη της»
Τόνισε επίσης ότι η στήριξη των ΜΜΕ έχει ως προτεραιότητα τον έντυπο Τύπο, με αντικειμενικά και ξεκάθαρα κριτήρια.
Το θεσμικό περιβάλλον της ΕΕ και η επόμενη μέρα – Η ομιλία Κιρμικίρογλου
Ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου ανέλυσε τις διεθνείς προκλήσεις, όπως τον ρόλο των αλγορίθμων στη διάδοση περιεχομένου, τις μεταβολές στο οικονομικό μοντέλο των ΜΜΕ και την επέκταση υβριδικών μορφών παραπληροφόρησης.
Παρουσίασε επίσης τα ευρωπαϊκά εργαλεία θωράκισης της ενημέρωσης, όπως:
- EMFA (European Media Freedom Act)
- Digital Services Act
- AI Act
- European Democracy Shield
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη νέα γενιά και στα προγράμματα «Κριτικοί Αναγνώστες» και την Εθνική Στρατηγική για την Παιδεία στα Μέσα, που στοχεύουν στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών.
Η παρέμβαση του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη
Ο Πρόεδρος της Βουλής τόνισε ότι το συνέδριο τελεί πλέον υπό την επίσημη αιγίδα της Βουλής και αναφέρθηκε:
- στο μνημόνιο συνεργασίας με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης
- στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του Κοινοβουλίου
- στη στήριξη του Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «Φάρος» για την ανάπτυξη ελληνικού γλωσσικού μοντέλου
Συμπέρασμα: Η ΤΝ ήρθε για να μείνει – Η ευθύνη στον άνθρωπο
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, η κεντρική διαπίστωση ήταν μία:
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι του Τύπου, όμως η ποιότητα, η ευθύνη και η αξιοπιστία της ενημέρωσης παραμένουν αμιγώς ανθρώπινη υπόθεση.
- Απαιτούνται θεσμικοί κανόνες, εκπαίδευση στα newsroom, σαφείς δικλίδες, ασφαλείας, συνεχής εποπτεία, ώστε η επόμενη μέρα του Τύπου να είναι και σύγχρονη και αξιόπιστη.