Η ανησυχία για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας μετά το 2026 έχει μετατραπεί σε μαζικό κύμα εξόδου από την αγορά εργασίας. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις του υπουργείου Εργασίας ότι δεν θα υπάρξουν αλλαγές πριν από το 2030, δεκάδες χιλιάδες ασφαλισμένοι σπεύδουν να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης ώστε να «κλειδώσουν» τα σημερινά ευνοϊκά όρια.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης έως το τέλος του 2025 αναμένεται να ξεπεράσουν τις 210.000 και ενδεχομένως να φτάσουν τις 220.000, αριθμός που συνιστά ιστορικό ρεκόρ. Μέχρι και την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου, είχαν ήδη υποβληθεί περίπου 190.000 αιτήσεις, όσες σε ολόκληρο το 2023 και περισσότερες κατά 15.000 σε σχέση με το 2019 και το 2020. Ακόμη και σε σύγκριση με το 2021 – τη χρονιά με το προηγούμενο ιστορικό υψηλό (212.151 αιτήσεις) – οι φετινοί αριθμοί δείχνουν ότι το ρεκόρ θα καταρριφθεί.
Τα επίσημα στοιχεία της έκθεσης «Άτλας» δείχνουν ότι μόνο τον Ιούλιο του 2025 υποβλήθηκαν 19.541 αιτήσεις, 2.466 περισσότερες σε σχέση με τον Ιούνιο και πάνω από 1.300 περισσότερες σε σχέση με τον Ιούλιο του 2023.
Ψυχολογία πρόωρης εξόδου – γιατί αυτή η «βουτιά» προς την σύνταξη
Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο όσους έχουν θεμελιώσει δικαιώματα. Το μεγάλο κύμα αιτήσεων πυροδοτείται κυρίως από την ανασφάλεια για το τι θα ισχύσει μετά την ολοκλήρωση των μεταβατικών διατάξεων στο τέλος του 2026. Η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου ξεκαθάρισε στη Βουλή ότι η επόμενη επανεξέταση των ορίων ηλικίας μετατίθεται για το 2030, όμως πολλοί ασφαλισμένοι δεν θέλουν να πάρουν το ρίσκο.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η νομοθετική δυνατότητα για συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας χωρίς περικοπές στη σύνταξη. Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος επισημαίνει ότι πολλοί ασφαλισμένοι αξιοποιούν πλέον το «διπλό όφελος»: υποβάλλουν αίτηση για σύνταξη αλλά συνεχίζουν να εργάζονται, κάτι που στο παρελθόν συνεπαγόταν βαριές κρατήσεις.
2025–2026: Το τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας
Η διετία 2025–2026 αποτελεί για πολλούς ασφαλισμένους την τελευταία ευκαιρία εξόδου με ευνοϊκούς όρους. Οι μεταβατικές διατάξεις που παραμένουν ενεργές έως το τέλος του 2026 επιτρέπουν σε όσους έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης να αποχωρήσουν με τα σημερινά όρια ηλικίας ακόμη κι αν η αίτηση υποβληθεί αργότερα.
Όπως εξηγεί ο κ. Ρίζος, όσοι βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος οφείλουν να ελέγξουν τον ασφαλιστικό τους φάκελο, να εξετάσουν την αναγνώριση πλασματικών ετών και να υπολογίσουν αν τους συμφέρει να αποχωρήσουν άμεσα ή να παραμείνουν στην εργασία.
Τι ισχύει σήμερα για τα όρια ηλικίας
Οι ασφαλισμένοι σε όλους τους κλάδους του e-ΕΦΚΑ συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση του 62ου έτους και 40 ετών ασφάλισης. Όσοι δεν έχουν 40ετία μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη. Ο ελάχιστος χρόνος ασφάλισης ανέρχεται:
– σε 33 έτη για μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα
– σε 28 έτη για δημοσίους υπαλλήλους
Σύνταξη μπορούν να λάβουν άμεσα όσοι έχουν γεννηθεί έως και το 1964, αξιοποιώντας ευνοϊκές διατάξεις σε Δημόσιο, ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και Ταμεία. Οι κατηγορίες που ευνοούνται περισσότερο είναι όσοι αποχώρησαν με 35ετία, 36ετία ή 37ετία μέχρι το 2021, καθώς και οι γονείς ανηλίκων, όπου παραμένει ενεργό ένα από τα πιο προνομιακά καθεστώτα.
Για όσους βρίσκονται στα βαρέα και ανθυγιεινά υπάρχουν δυνατότητες εξόδου πριν από τα γενικά όρια, με βασική προϋπόθεση την ύπαρξη συγκεκριμένου αριθμού βαρέων ενσήμων.
Η συμπλήρωση ορίων και ημερομηνιών διαφοροποιείται ανά περίπτωση. Η αναγνώριση πλασματικών ετών και ο σωστός χρονικός προγραμματισμός είναι καθοριστικοί παράγοντες για την εξασφάλιση του ευνοϊότερου τρόπου εξόδου.