Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατς, ανακοίνωσε ότι απαγορεύει την πρόσβαση εκπροσώπων της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ) σε Παλαιστίνιους κρατούμενους που κρατούνται σε ισραηλινές φυλακές με βάση τον νόμο για την κράτηση παράνομων μαχητών.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του γραφείου του, ο Κατς υπέγραψε διάταγμα που εμποδίζει επισκέψεις εκπροσώπων της ΔΕΕΣ, υποστηρίζοντας ότι «τέτοιες επισκέψεις θα έθεταν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια».
Το νομικό πλαίσιο και το ιστορικό
Η έννοια του «παράνομου μαχητή» εισήχθη στην ισραηλινή νομοθεσία το 2002, επιτρέποντας την επ’ αόριστον κράτηση χωρίς απαγγελία κατηγοριών. Το διάταγμα του Κατς διατηρεί το ισχύον καθεστώς, που εφαρμόζεται από την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, μετά την επίθεση της Χαμάς στο ισραηλινό έδαφος στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η απόφαση εκδόθηκε λίγες ώρες πριν την έναρξη δίκης στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, έπειτα από προσφυγή μη κυβερνητικών οργανώσεων που ζητούσαν να επιτραπεί στον Ερυθρό Σταυρό να επισκέπτεται Παλαιστίνιους κρατούμενους.
Αντιδράσεις και ανθρωπιστικές επισημάνσεις
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι «δεν έχει πρόσβαση στους Παλαιστίνιους κρατουμένους από τις 7 Οκτωβρίου 2023», διευκρινίζοντας πως οι επισκέψεις της είχαν καθαρά ανθρωπιστικό χαρακτήρα.
Παράλληλα, μη κυβερνητικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι ακόμα και πριν την απαγόρευση, οι δικηγόροι αντιμετώπιζαν σημαντικές δυσκολίες στις επισκέψεις τους, καθώς οι σωφρονιστικές αρχές επικαλούνταν τον κίνδυνο διακίνησης πληροφοριών μεταξύ κρατουμένων και παλαιστινιακών οργανώσεων.
Η θέση της κυβέρνησης
Κατά την ακροαματική διαδικασία, ο νομικός εκπρόσωπος του κράτους Ρον Ρόζενμπεργκ ανέφερε ότι προγραμματίζεται να δοθούν στη ΔΕΕΣ μόνο πληροφορίες για τα ονόματα και τις τοποθεσίες κράτησης των Παλαιστινίων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν σχετίζονται με τη Γάζα ή τη Χαμάς.
Ο ίδιος σημείωσε πως «οι τρέχουσες ανησυχίες για την ασφάλεια μας εμποδίζουν να εγκρίνουμε την πρόσβαση, μέχρι να επιστρέψουν όλοι οι όμηροι».
Οι αριθμοί των κρατουμένων
Σύμφωνα με την Ένωση για τα Πολιτικά Δικαιώματα στο Ισραήλ (ACRI), στις αρχές Οκτωβρίου 2.673 Παλαιστίνιοι κρατούνταν με την ιδιότητα του «παράνομου μαχητή». Από αυτούς, αρκετές εκατοντάδες απελευθερώθηκαν στις 13 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς.