Το νέο θεσμικό πλαίσιο (Μέρος Β’ του επερχόμενου νομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης) φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ) και ειδικά στις διαδικασίες προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων. Στόχος είναι η επιτάχυνση, η διαφάνεια, η χρηματοδοτική ενίσχυση και η ψηφιακή αναβάθμιση της Αρχής, που φέτος συμπληρώνει 30 χρόνια λειτουργίας. Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι «ο υγιής ανταγωνισμός δεν είναι απλώς οικονομική αρχή, είναι κοινωνική αξία», προαναγγέλλοντας παράλληλα νέες προσλήψεις και σύγχρονα εργαλεία.
Τι αλλάζει στις συγκεντρώσεις (Άρθρα 36–37)
-
Υποχρεωτική προηγούμενη γνωστοποίηση πριν από την υλοποίηση της συναλλαγής, όταν ο παγκόσμιος κύκλος εργασιών ≥ 150 εκατ. € και τουλάχιστον δύο εταιρείες έχουν ≥ 15 εκατ. € στην ελληνική αγορά.
-
Ρολόι προθεσμιών “σταματημένο” για ελλιπείς/ανακριβείς γνωστοποιήσεις: οι εταιρείες καλούνται σε 7 εργάσιμες να συμπληρώσουν στοιχεία· οι προθεσμίες εκκινούν μόνο από την πλήρη και ορθή γνωστοποίηση.
-
Δυνατότητα παράτασης προθεσμιών κατόπιν συμφωνίας των μερών.
Χρηματοδοτική αυτοτέλεια: νέο τέλος 1‰ (Άρθρο 38)
-
Τέλος 1‰ σε Α.Ε. κατά ίδρυση ή αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (στο ποσό του κεφαλαίου ή της αύξησης· περιλαμβάνει και «υπέρ το άρτιο»).
-
Τα έσοδα κατευθύνονται υπέρ της ΕΑ σε ειδικό λογαριασμό. Προβλέπεται ελάχιστο όριο εσόδων συνδεδεμένο με το ΑΕΠ· αν υπολείπονται, καλύπτονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
-
Δυνατή πρόσθετη ενίσχυση με όρο επίτευξης στοχοθεσίας (δείκτες απόδοσης).
Ανθρώπινο δυναμικό & πρακτική (Άρθρο 39)
-
Πρακτική άσκηση φοιτητών έως 9 μήνες, με αμοιβή καθοριζόμενη από την ΕΑ όπου δεν εφαρμόζεται το άρθρο 69 ν. 4957/2022.
-
Έως 5 ασκούμενοι δικηγόροι σε νομικές μονάδες της Αρχής, με όρους/αμοιβή καθοριζόμενα από την ΕΑ.
-
Αντικατάσταση του παλαιού καθεστώτος άμισθης απασχόλησης.
-
Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί πρόσληψη 50 εξειδικευμένων στελεχών.
Πληροφόρηση & κυρώσεις για ανακρίβειες (Άρθρο 40)
-
Για άρνηση/καθυστέρηση/παραπλανητικά στοιχεία:
-
Πρόστιμο έως 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών της προηγούμενης χρήσης.
-
Ημερήσιες χρηματικές κυρώσεις έως 3% του μέσου ημερήσιου κύκλου εργασιών.
-
Για διευθυντές/υπαλλήλους: 15.000–30.000 € ανά ημέρα μη συμμόρφωσης.
-
Ψηφιακή ενδυνάμωση & ΤΝ (Άρθρο 41 – νέο 38Α)
-
Χρήση τεχνολογικών εργαλείων και Τεχνητής Νοημοσύνης: εξόρυξη δημοσίων δεδομένων, διασύνδεση με πληροφοριακά συστήματα Δημοσίου, πρόσβαση στο ΟΠΣ–ΕΣΗΔΗΣ για ελέγχους δημοσίων συμβάσεων.
-
Διαλειτουργικότητα με τρίτα συστήματα κατόπιν συναίνεσης.
Έρευνες επιτόπιες: αυστηρότερες κυρώσεις (Άρθρο 42)
-
Για παρεμπόδιση/δυσχέρανση ερευνών:
-
Πρόστιμο έως 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών.
-
Ημερήσιες κυρώσεις έως 3% του μέσου ημερήσιου κύκλου εργασιών.
-
Για φυσικά πρόσωπα: 15.000 € έως 2.000.000 € (και αντίστοιχα για υπαλλήλους).
-
Εάν υπολογίζεται το οικονομικό όφελος, το πρόστιμο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από αυτό, ακόμη κι αν υπερβαίνει το ανώτατο όριο.
-
Συνεργασία με τη νέα Αρχή Καταναλωτή
Η νέα Ανεξάρτητη Αρχή για την Προστασία του Καταναλωτή και την Εποπτεία της Αγοράς θα στελεχωθεί με 300 ελεγκτές και ψηφιακά εργαλεία στα πρότυπα της ΑΑΔΕ. Ο ρόλος της θα είναι διακριτός αλλά συμπληρωματικός προς την ΕΑ, για πιο συντονισμένη εποπτεία της αγοράς.
Τι σημαίνουν πρακτικά για τις επιχειρήσεις
-
M&A/Συγκεντρώσεις: απαιτείται έγκαιρη, πλήρης γνωστοποίηση πριν την υλοποίηση· προσοχή στα κατώφλια και στην ακρίβεια στοιχείων.
-
Χρονοδιαγράμματα: τα «ρολόγια» ξεκινούν μόνο όταν ο φάκελος είναι πλήρης και ακριβής· δυνατές συμφωνημένες παρατάσεις.
-
Συμμόρφωση: ενισχυμένοι κίνδυνοι προστίμων για ελλείψεις/παρεμπόδιση· ανάγκη για compliance by design σε due diligence & ανταγωνισμό.
-
Κόστη: νέο τέλος 1‰ για Α.Ε. σε ίδρυση/αυξήσεις κεφαλαίου.
-
Διαφάνεια: ευρεία ψηφιακή ιχνηλασιμότητα (ΤΝ, ΕΣΗΔΗΣ, data mining).