Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς η συμφωνία κατανόησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, αλλά και οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, προκαλούν ανησυχία στην ισραηλινή πολιτική και κοινή γνώμη.
Παρά τις προσπάθειες στενών συνεργατών του Αμερικανού προέδρου να διαβεβαιώσουν ότι η στρατηγική συμμαχία παραμένει ισχυρή, οι δημόσιες διαφωνίες ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου έχουν ενισχύσει τα σενάρια περί έντασης στις διμερείς σχέσεις.
Προβληματισμός για τη συμφωνία με το Ιράν
Στο Ισραήλ εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις για το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ – Ιράν, καθώς εκτιμάται ότι ενισχύει την Τεχεράνη και περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης του Ισραήλ απέναντι στις απειλές της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Την ίδια ώρα, αυξάνεται η ανησυχία ότι η παραδοσιακά ισχυρή στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών προς το Ισραήλ εμφανίζει σημάδια κόπωσης, καθώς δημοσκοπήσεις καταγράφουν μεταβολή της στάσης των Αμερικανών πολιτών απέναντι στο Ισραήλ.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, επιχείρησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες διατηρούν έναν «άρρηκτο δεσμό», αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι υπάρχει έντονος προβληματισμός για την πορεία των σχέσεων.
Οι δηλώσεις Τραμπ και Βανς προκαλούν αντιδράσεις
Έντονη συζήτηση έχουν προκαλέσει και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να πίεσε το Ισραήλ για εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ και άσκησε δημόσια κριτική στον Μπενιαμίν Νετανιάχου για τον τρόπο διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι δεν θα πρέπει κάθε κριτική προς το Ισραήλ να χαρακτηρίζεται αντισημιτισμός, ενώ υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει ο σημαντικότερος υποστηρικτής του Ισραήλ μεταξύ των διεθνών ηγετών.
Το γεγονός ότι τέτοιες τοποθετήσεις προέρχονται από κορυφαία στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έχει προκαλέσει ανησυχία στο Ισραήλ, καθώς μέχρι πρότινος θεωρούνταν οι πιο σταθεροί υποστηρικτές της χώρας.
Αλλάζει η στάση της αμερικανικής κοινής γνώμης
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Pew Research Center, οι νεότεροι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται πλέον πιο επικριτικοί απέναντι στο Ισραήλ. Το 57% των ηλικιών 18 έως 49 ετών δηλώνει ότι έχει αρνητική άποψη για τη χώρα, έναντι 50% πριν από έναν χρόνο.
Η αλλαγή αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, στον μεγάλο αριθμό θυμάτων και καταστροφών, αλλά και στη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Νετανιάχου εμφανίζεται καθησυχαστικός
Παρά το κλίμα που έχει διαμορφωθεί, δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν θεωρεί πως οι πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Τζέι Ντι Βανς σηματοδοτούν ουσιαστική αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ισραήλ, όπως για παράδειγμα στις στρατιωτικές προμήθειες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εκτιμά ότι οι τοποθετήσεις αυτές σχετίζονται κυρίως με την εσωτερική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ και τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση στο Ισραήλ έχει ήδη ανοίξει για την ανάγκη μεγαλύτερης στρατηγικής αυτονομίας. Πολιτικοί και αναλυτές υποστηρίζουν ότι η χώρα θα πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω τις στρατιωτικές και τεχνολογικές της δυνατότητες, αλλά και να αναζητήσει νέες διεθνείς συμμαχίες ώστε να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την αμερικανική υποστήριξη.