Τα ενοίκια εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές επιβαρύνσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά και η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με έναν διαφορετικό τρόπο. Στο σχέδιο που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση προβλέπεται η δημιουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης στους Δήμους, τα οποία θα αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διασύνδεση διαθέσιμων κατοικιών με τις ανάγκες στέγασης των πολιτών.
Η νέα παρέμβαση μεταφέρει μέρος της στεγαστικής πολιτικής στην τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο να αξιοποιηθούν περισσότερα ακίνητα για κοινωνική και προσιτή μίσθωση.
Πώς θα λειτουργούν τα Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης
Σύμφωνα με το σχέδιο της στρατηγικής, τα Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης θα λειτουργούν σε επίπεδο Δήμου ή πόλης ως τοπικοί μηχανισμοί υποστήριξης της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.
Σκοπός τους θα είναι να λειτουργούν ως ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στους ιδιοκτήτες ακινήτων, τους δικαιούχους στεγαστικών προγραμμάτων και τους δημόσιους φορείς που εφαρμόζουν τη στεγαστική πολιτική.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να καλυφθεί ένα σημαντικό κενό της αγοράς, καθώς σήμερα αρκετές κατοικίες παραμένουν αναξιοποίητες, είτε επειδή απαιτούν ανακαίνιση είτε επειδή οι ιδιοκτήτες εμφανίζονται διστακτικοί να τις διαθέσουν προς ενοικίαση, ενώ απουσιάζει ένας οργανωμένος μηχανισμός που θα διευκολύνει τη σύνδεση προσφοράς και ζήτησης.
Προσαρμογή στις ανάγκες κάθε περιοχής
Η στρατηγική βασίζεται στη διαπίστωση ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν έχει την ίδια μορφή σε όλες τις περιοχές της χώρας. Οι ανάγκες διαφέρουν μεταξύ μεγάλων αστικών κέντρων, τουριστικών δήμων και περιοχών όπου υπάρχουν πολλά κλειστά ακίνητα αλλά περιορισμένοι μηχανισμοί αξιοποίησής τους.
Για τον λόγο αυτό, οι Δήμοι καλούνται να αποκτήσουν πιο ενεργό ρόλο, προσαρμόζοντας τις παρεμβάσεις στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τοπικής αγοράς κατοικίας.
Προϋπολογισμός 6,5 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ
Για την υλοποίηση των Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης προβλέπεται προϋπολογισμός 6,5 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Φορείς υλοποίησης θα είναι το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του υπουργείου και οι Δήμοι.
Το νέο μέτρο εντάσσεται στο συνολικό σχέδιο ανάπτυξης της κοινωνικής κατοικίας και συνδέεται με άλλες παρεμβάσεις της στρατηγικής, όπως η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής και ειδικού ταμείου για την ανάπτυξη κοινωνικού αποθέματος κατοικιών.
Το μεγάλο στοίχημα της εφαρμογής
Σε αντίθεση με τις κλασικές επιδοτήσεις ενοικίου, τα Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης στοχεύουν κυρίως στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών που μπορούν να προσφερθούν με προσιτό μίσθωμα.
Η αποτελεσματικότητα του μέτρου, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι Δήμοι θα αποκτήσουν το απαραίτητο προσωπικό, τις κατάλληλες υπηρεσίες και τα εργαλεία για να διαχειριστούν τον νέο τους ρόλο, αλλά και από τους όρους συμμετοχής ιδιοκτητών και δικαιούχων στο νέο σύστημα.