Έξαρση γρίπης ενόψει γιορτών: Προειδοποίηση για δυναμική μετάδοση και πίεση στο σύστημα υγείας

Ραγδαία αύξηση παρουσιάζουν τα κρούσματα εποχικής γρίπης στην Ευρώπη, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι τις επόμενες ημέρες αναμένεται έξαρση και στην Ελλάδα, ενόψει της εορταστικής περιόδου. Η φετινή περίοδος γρίπης ξεκίνησε περίπου τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, γεγονός που αποδίδεται στην επικράτηση του υποστελέχους Κ του ιού της γρίπης Α(H3N2).

Όπως επισημαίνει στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, το συγκεκριμένο υποστέλεχος μεταδίδεται ταχύτερα, αυξάνοντας σημαντικά τον αριθμό των κρουσμάτων. Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλεί βαρύτερη νόσο στον γενικό πληθυσμό, η έντονη διασπορά του επιβαρύνει τα συστήματα υγείας, όπως καταγράφεται ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Πίεση στα συστήματα υγείας στην Ευρώπη

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο ιός Α(H3N2) αποτελεί πλέον το κυρίαρχο στέλεχος στην Ευρώπη, αντιπροσωπεύοντας έως και το 90% των επιβεβαιωμένων περιστατικών. Υψηλή κυκλοφορία παρατηρείται κυρίως σε παιδιά ηλικίας 5 έως 14 ετών, ενώ σε αρκετές χώρες καταγράφεται αύξηση των νοσηλειών, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 65 ετών και σε όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα.

Ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτηρίζεται η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) δέχεται ισχυρή πίεση, με χιλιάδες νοσηλείες καθημερινά λόγω γρίπης. Οι βρετανικές αρχές κάνουν λόγο για ένα από τα πιο επιβαρυμένα χειμερινά κύματα των τελευταίων ετών, καθώς η έξαρση της γρίπης συμπίπτει με την κυκλοφορία και άλλων αναπνευστικών ιών, προκαλώντας καθυστερήσεις στα επείγοντα και έλλειψη διαθέσιμων κλινών. Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα και για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και την Ελλάδα.

Αυξημένος κίνδυνος μετάδοσης τις ημέρες των γιορτών

Οι υγειονομικές αρχές βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση, καθώς η Ελλάδα εισέρχεται στην καρδιά του χειμώνα. Ο υποκλάδος Κ του ιού Α(H3N2) έχει ήδη ανιχνευτεί και στη χώρα μας, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι γιορτές θα ευνοήσουν τη διασπορά του ιού.

Οι συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους, τα ταξίδια και η αυξημένη κοινωνική κινητικότητα της εορταστικής περιόδου δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τη μετάδοση αναπνευστικών ιών. Όπως δείχνει η εμπειρία προηγούμενων ετών, η αύξηση των κρουσμάτων αποτυπώνεται συχνά με καθυστέρηση στις νοσηλείες, μετά το τέλος των γιορτών.

Ο ΠΟΥ υπενθυμίζει ότι η γρίπη μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων, αλλά και μέσω επαφής με μολυσμένες επιφάνειες, ιδίως σε χώρους με ανεπαρκή αερισμό, κάτι που εντείνει τον κίνδυνο τις ημέρες αυτές.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών από τη γρίπη διατρέχουν τα άτομα άνω των 60 ετών, όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα (καρδιολογικά, πνευμονολογικά, διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια), οι ανοσοκατεσταλμένοι, οι έγκυες γυναίκες και τα παιδιά έως 5 ετών. Στις ομάδες αυτές, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονία, επιδείνωση υποκείμενων παθήσεων και ανάγκη νοσηλείας.

Εμβολιασμός και μέτρα προστασίας

Ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το βασικότερο μέτρο πρόληψης, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ακόμη και όταν γίνεται αργότερα μέσα στη σεζόν, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θανάτου, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες.

Στην Ελλάδα παρέχεται δωρεάν εμβολιαστική κάλυψη, με ειδικά ενισχυμένα εμβόλια για τα άτομα τρίτης ηλικίας, ενώ έχει διατεθεί και ρινικό εμβόλιο για τα παιδιά. Παράλληλα, η υγιεινή των χεριών, ο καλός αερισμός των χώρων, η απομόνωση σε περίπτωση συμπτωμάτων και η χρήση μάσκας σε χώρους συνωστισμού μπορούν να περιορίσουν τη διασπορά.

Σε άτομα υψηλού κινδύνου συνιστάται η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση και, όπου χρειάζεται, η άμεση έναρξη αντι-ιικής αγωγής. Διαθέσιμα είναι επίσης ειδικά διαγνωστικά τεστ για τη διαφοροδιάγνωση μεταξύ γρίπης Α ή Β, κορονοϊού και αναπνευστικού συγκυτιακού ιού.

Όπως τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου, η φετινή έξαρση υπενθυμίζει ότι η γρίπη παραμένει σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής δραστηριότητας όπως οι γιορτές, η πρόληψη και η τήρηση των οδηγιών μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για την προστασία τόσο των ευάλωτων ομάδων όσο και της κοινωνίας συνολικά.