Στην καρδιά του Άγιος Ιωάννης Ρέντης, εκεί όπου στο παρελθόν λειτουργούσε εργοστάσιο πλαστικών, γεννήθηκε ένας νέος πυρήνας καλλιτεχνικής και τεχνολογικής δημιουργίας. Το Onassis Ready, ο νέος χώρος του Ίδρυμα Ωνάση, δεν είναι απλώς ένα ακόμη πολιτιστικό κτίριο, αλλά ένας ανοιχτός δημιουργικός κόμβος για καλλιτέχνες που κινούνται ανάμεσα στον φυσικό και τον μεταψηφιακό κόσμο.
Σε έκταση 3.760 τ.μ., το Onassis Ready άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του με την έκθεση φωτογραφίας του Γιούργκεν Τέλερ και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πεδίο πειραματισμού, ρίσκου και ελευθερίας. Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση Αφροδίτη Παναγιωτάκου το περιγράφει ως «Εργοστάσιο Ονείρων και Ιδεών», όπου οι υπότροφοι των προγραμμάτων Onassis AiR και ONX μπορούν να δοκιμάζουν και να εξελίσσουν τις ιδέες τους χωρίς περιορισμούς.
Τεχνολογία και τέχνη κάτω από την ίδια στέγη
Ο πρώτος όροφος του Onassis Ready φιλοξενεί χώρους προβών και εργασίας, αλλά και ένα πλήρως εξοπλισμένο τεχνολογικό εργαστήριο με green screens, editing rooms, υπολογιστές επεξεργασίας εικόνας και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Πρόδρομος Τσιαβός, διευθυντής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος, αυτή η συστέγαση επιτρέπει γόνιμες συνέργειες: «Να δουλεύει ένας ζωγράφος δίπλα σε έναν δημιουργό video games και να προκύπτει μια εντελώς νέα δημιουργική σχέση».
Το Ίδρυμα Ωνάση, όπως τονίζει, αντιμετωπίζει την ψηφιακή τέχνη ισότιμα με κάθε άλλη μορφή έκφρασης, όχι ως τεχνοφετιχισμό, αλλά ως ουσιαστική κατανόηση του μέσου και της ύλης.
Οι καλλιτέχνες μιλούν για την εμπειρία
Η Αλεξάνδρα Νιάκα, καλλιτέχνιδα διαδραστικών μέσων και υποψήφια διδάκτορας στο ΕΚΠΑ, ήταν από τις πρώτες υπότροφους που εργάστηκαν στον χώρο. Τονίζει τη σημασία της πρόσβασης σε σύγχρονο εξοπλισμό, ο οποίος στην Ελλάδα είτε δεν υπάρχει είτε είναι δυσπρόσιτος. Στο Onassis Ready δημιούργησε το demo του έργου της The river where you set your foot just now is gone, μια εγκατάσταση που συνδυάζει λαογραφία, ψηφιακά τοπία και μαρτυρίες επιζώντων της πλημμύρας Daniel στην Καρδίτσα.
Αντίστοιχα, ο Γιώργος Χερουβείμ, με εμπειρία στο Onassis ONX στη Νέα Υόρκη, επισημαίνει ότι η δημιουργία αντίστοιχου χώρου στην Αθήνα προσφέρει στους καλλιτέχνες εξοπλισμό και δίκτυα συνεργασίας που δύσκολα θα έβρισκαν αλλού. Στον ίδιο χώρο ανέπτυξε έργα όπως το Primitive Sounds και το Pendelum, που δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν χωρίς αυτή τη στήριξη.
Η επιστροφή του ONX στην Αθήνα
Πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή του στη Νέα Υόρκη, το Onassis ONX αποκτά φυσική έδρα και στην Αθήνα, στο Onassis Ready. Στόχος είναι να αποτελέσει έναν ανοιχτό χώρο συνάντησης για καλλιτέχνες, τεχνολόγους, ερευνητές και δημιουργικούς επιχειρηματίες που κινούνται στα όρια τέχνης και καινοτομίας.
Ο καλλιτέχνης νέων μέσων Στράτος Μπιχάκης, που ζει και εργάζεται στο Βερολίνο, βρήκε στο Onassis Ready μια «βάση» στην Αθήνα. Εκεί δημιούργησε το έργο Chaos Gaia Eros, μια οπτικοακουστική περφόρμανς που συνδυάζει ήχο, εικόνα, δεδομένα και τρισδιάστατες σαρώσεις, με τη στήριξη της ομάδας ONX σε Αθήνα και Νέα Υόρκη.
Ολιστική υποστήριξη δημιουργών
Το Onassis ONX προσφέρει ολιστική υποστήριξη: τεχνολογική, επιμελητική, επιχειρηματική, νομική και σε θέματα πνευματικών δικαιωμάτων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται τα προγράμματα ONX Futures και ONX Seeds, τα οποία εστιάζουν στην τεχνητή νοημοσύνη, τις μεικτές πραγματικότητες και τη δημιουργία πρώιμων έργων. Τα αποτελέσματά τους θα παρουσιαστούν σε showcase τον Μάιο του 2026 στο Onassis Ready.
Η εικαστικός Ναταλία Μαντά, υπότροφος του Onassis AiR, περιγράφει την εμπειρία της ως καταλυτική για το έργο της Healing Weapons, που φέρνει σε διάλογο τον πηλό, το ύφασμα και το μέταλλο με βίντεο, ήχο και φωτισμό. Όπως σημειώνει, η πρόσβαση σε χώρους, αρχεία και ανθρώπους του Ιδρύματος Ωνάση της επέτρεψε να επεκτείνει ουσιαστικά την καλλιτεχνική της έρευνα.