Στην καρδιά της Αθήνας, στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας, εγκαθίσταται το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ). Πρόκειται για το κτήριο-μνημείο επί των οδών Ερμού 134-136 και Ευβούλου, στον Κεραμεικός, ιδιοκτησίας του Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο παραχωρείται για τη στέγαση των λειτουργιών και των δράσεων του Ιδρύματος.
Η παραχώρηση έγινε με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, όπως αναφέρεται σε επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.
Από τον Σύλλογο Αρχαιολόγων στο ΕΛΙΒΙΠ
Το ακίνητο είχε παραχωρηθεί το 1986 στον Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, με απόφαση της Μελίνα Μερκούρη. Η παραχώρηση ήρθη το 2023, με απόφαση της κ. Μενδώνη, λόγω μη τήρησης των όρων χρήσης του κτηρίου-μνημείου.
«Το βιβλίο στην καρδιά της πόλης»
Σε δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η εγκατάσταση του ΕΛΙΒΙΠ στο συγκεκριμένο ακίνητο εξυπηρετεί τόσο τις λειτουργικές ανάγκες του Ιδρύματος όσο και τη συνολική πολιτική του Υπουργείου:
όπως σημείωσε, «το βιβλίο πρέπει να βρίσκεται στην καρδιά των πόλεων και στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να συμμετέχουν δυναμικά στις δράσεις φιλαναγνωσίας και πολιτισμού».
Το κτήριο βρίσκεται επί του πεζοδρόμου της Ερμού, σε άμεση γειτνίαση με την Αρχαία Αγορά Αθηνών και όμορο του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού, ενώ ο περιβάλλων κήπος προσφέρεται για πολιτιστικές εκδηλώσεις και δράσεις ανοιχτές στο κοινό.
Ένα κτήριο με ιστορία άνω του ενός αιώνα
Το ακίνητο απαλλοτριώθηκε για αρχαιολογικούς σκοπούς το 1973 από το Ελληνικό Δημόσιο. Οικοδομήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και λειτούργησε αρχικά ως χώρος εμπορίας οικοδομικών υλών από τον Γεώργιο Κ. Βεντούρη. Το 1993 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο από το ΥΠΕΝ και το 1994 χαρακτηρίστηκε έργο τέχνης από το ΥΠΠΟ, υπαγόμενο πλέον στις διατάξεις του ν. 4858/2021.
Το συγκρότημα περιλαμβάνει το κυρίως νεοκλασικό κτήριο μεικτής χρήσης, βοηθητικό λιθόκτιστο κτίσμα και εκτεταμένο κήπο. Αναπτύσσεται σε τέσσερις στάθμες, με ενιαίο ισόγειο επαγγελματικής χρήσης, κύρια κατοικία στον Α’ όροφο με πλούσιο γλυπτικό διάκοσμο, και Β’ όροφο με μεγάλη βεράντα και θέα προς την Πλάκα και την Ακρόπολη.
Πλήρης αποκατάσταση και προσβασιμότητα
Το 2024, το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, ολοκλήρωσε εκτεταμένες εργασίες συνολικής αποκατάστασης και άρσης επικινδυνότητας, προϋπολογισμού περίπου 750.000 ευρώ, χρηματοδοτούμενες από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΠΟ.
Στο πλαίσιο του έργου αποκαταστάθηκε η αυθεντική μορφή του κτηρίου, διερευνήθηκαν και επανήλθαν οι αρχικοί χρωματισμοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις λειτουργικής αναβάθμισης και πλήρους προσβασιμότητας για εμποδιζόμενα άτομα και Άτομα με Αναπηρία.
Με τη νέα του χρήση, το κτήριο-μνημείο αποκτά ξανά ενεργό ρόλο στον αστικό ιστό, συμβάλλοντας στην πολιτιστική αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας.