Το Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού (Κουμπάρη 1) εγκαινίασε την έκθεση «Οι ιστορίες πίσω από την έκδοση ΕΛΛΗΝΙΚΑΙ ΕΘΝΙΚΑΙ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑΙ», μια πρωτοβουλία που αποτελεί προϊόν της συνεργασίας του Μουσείου με το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας.
Την επιστημονική επιμέλεια έχουν οι Ξένια Πολίτου και Σταλίνα Βουτσινά (Μουσείο Μπενάκη) και οι Παρή Καλαμαρά, Σάββας Καράμπελας και Χρυσαλένα Αντωνοπούλου (Ιστορικό Αρχείο ΕΤΕ). Ο Παύλος Θανόπουλος υπογράφει τον μουσειογραφικό σχεδιασμό.
Η ιστορία πίσω από μια εμβληματική έκδοση
Η έκθεση παρουσιάζει τη μακροχρόνια προετοιμασία της συλλεκτικής έκδοσης “Ελληνικαί Εθνικαί Ενδυμασίαι”, ενός έργου-σταθμού στη μελέτη των ελληνικών παραδοσιακών ενδυμασιών και σημείου αναφοράς για την καλλιτεχνική και λαογραφική έρευνα του Μεσοπολέμου.
Το εγχείρημα, υπό την επιμέλεια του Αντώνη Μπενάκη, ξεκίνησε το 1930, έναν χρόνο πριν ανοίξει το Μουσείο στο κοινό. Συνεργάστηκαν ο ζωγράφος Nicolas Sperling, η λαογράφος Αγγελική Χατζημιχάλη και η βιομηχανία γραφικών τεχνών Ασπιώτη-ΕΛΚΑ.
Η προετοιμασία διήρκεσε πάνω από δύο δεκαετίες, αποτυπώνοντας τις αισθητικές και ιδεολογικές τάσεις μιας κοινωνίας που «ανακάλυπτε» τη λαϊκή τέχνη και αναζητούσε την έννοια της ελληνικότητας.
Τα εκθέματα
Ανάμεσα στα σημαντικότερα αντικείμενα που παρουσιάζονται:
-
Οι δύο τόμοι της έκδοσης (1948, 1954).
-
Υδατογραφίες και σχέδια του Nicolas Sperling.
-
Φωτογραφίες και σημειώσεις της Αγγελικής Χατζημιχάλη.
-
Παραδοσιακές φορεσιές από τη συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.
-
Αρχειακό υλικό του Αντώνη Μπενάκη και του τυπογραφείου Ασπιώτη-ΕΛΚΑ.
-
Γραμματόσημα της δεκαετίας 1970 που αναπαράγουν ενδυμασίες από το λεύκωμα.
Η έκθεση συνοδεύεται από κατάλογο με κείμενα των επιμελητών, που αναδεικνύουν τη συμβολή κάθε δημιουργού και τη σημασία της έκδοσης.
Παράλληλες δράσεις και ημερίδες
Θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις από τα μέλη της επιμελητικής ομάδας, ενώ έχει σχεδιαστεί εκπαιδευτικό πρόγραμμα για σχολικές ομάδες (Στ’ Δημοτικού – Γ’ Λυκείου) με τίτλο «Ένα λεύκωμα, οι πρωταγωνιστές και το όραμα μιας εποχής».
Παράλληλα, προγραμματίζεται συνάντηση του προγράμματος «Ώρα για Μουσείο», για επισκέπτες με δυσκολίες μνήμης ή αρχόμενη άνοια.
Τέλος, θα διεξαχθούν δύο ημερίδες στο Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας (Γ’ Σεπτεμβρίου 146):
-
19 Δεκεμβρίου 2025: «Φορεσιές ζωγραφιστές, 20ός – 21ος αι. Ζητήματα απεικόνισης» (σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Ενδυμασιολογίας)
-
8 Ιανουαρίου 2026: «Συλλογές, πηγές και έρευνα γύρω από την ιστορία της Τυπογραφίας στην Ελλάδα»