Δύο μαρμάρινα αγάλματα ελληνιστικών χρόνων, που είχαν έρθει στο φως πριν από περίπου δέκα χρόνια κατά τις ανασκαφές στην Αγορά της Πέλλας, εκτίθενται πλέον στο Αρχαιολογικό Μουσείο, μετά από μακρά και απαιτητική διαδικασία συντήρησης. Τα γλυπτά παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο κοινό παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, προσφέροντας πολύτιμες μαρτυρίες για τις λατρευτικές πρακτικές και την καλλιτεχνική παραγωγή της ελληνιστικής εποχής.
Η υπουργός Πολιτισμού χαρακτήρισε τα αγάλματα «μοναδικά», τονίζοντας ότι μπορούν από μόνα τους να αποτελέσουν ισχυρό πόλο έλξης επισκεπτών. Παράλληλα, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της αρχαιολογικής έρευνας και των επιστημόνων που τη στηρίζουν, επισημαίνοντας τη συμβολή του Γιάννη Ακαμάτη και της Μαρίας Ακαμάτη στο συνολικό έργο ανάδειξης της Πέλλας. Όπως ανέφερε, η αρχαιολογία, όταν υπηρετείται με συνέπεια και επιστημονική αφοσίωση, συνιστά έργο ουσιαστικά αναπτυξιακό.
Τα αγάλματα εντοπίστηκαν το 2015 στη βόρεια στοά της Αγοράς της Πέλλας, στο πλαίσιο πανεπιστημιακής ανασκαφής. Το ένα απεικονίζει όρθια ανδρική μορφή, πιθανότατα Σειληνό, συνδεδεμένο με τον διονυσιακό κύκλο, ενώ το δεύτερο είναι λατρευτικού χαρακτήρα και αποδίδεται ως ανάθημα σε θεότητα. Και τα δύο ευρήματα εμπλουτίζουν ουσιαστικά τη μόνιμη έκθεση του μουσείου.
Για τα γλυπτά ενημέρωσε την υπουργό η αρχαιολόγος και καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας Μαρία Λιλιμπάκη-Ακαμάτη, συνεχίζοντας το πολυετές έργο που συνδέθηκε άρρηκτα με τον σύζυγό της, καθηγητή Ιωάννη Μ. Ακαμάτη, διευθυντή της ανασκαφής, ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Μάρτιο. Όπως εξήγησε, το άγαλμα του Σειληνού βρέθηκε σε χώρο διοικητικού αλλά και λατρευτικού χαρακτήρα, με κρηναία κατασκευή και υδραυλικές παροχές. Το γλυπτό λειτουργούσε ως παραστάδα στην είσοδο του οικοδομήματος, με τα χέρια υψωμένα να στηρίζουν το υπέρθυρο, ενώ διατηρεί ίχνη χρώματος, στοιχείο ιδιαίτερα σπάνιο. Σε πολύ καλή κατάσταση σώζεται και το δεύτερο λατρευτικό άγαλμα, που βρέθηκε στο ίδιο κτήριο.
Επισκέψιμο το Ανάκτορο της Πέλλας
Λίγα μέτρα μακριά από το μουσείο, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του αρχαιολογικού χώρου του Ανακτόρου της Πέλλας, του μνημειακού συγκροτήματος όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε και ανδρώθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος. Το ανάκτορο εκτείνεται σε περίπου 70 στρέμματα, σε λόφο βόρεια της αρχαίας πόλης, και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά σύνολα της Μακεδονίας.
Η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας, Ελισάβετ Τσιγαρίδα, ανέφερε ότι το ανάκτορο οικοδομήθηκε σε διαδοχικές φάσεις από την εποχή του Φιλίππου Β΄ έως τα ελληνιστικά χρόνια και περιλάμβανε επτά κτήρια οργανωμένα σε άνδηρα. Εκεί βρίσκονταν οι επίσημοι χώροι υποδοχής, οι ανδρώνες για τα συμπόσια, οι χώροι του συμβουλίου των Μακεδόνων, τα βασιλικά διαμερίσματα, η παλαίστρα για την εκπαίδευση των βασιλόπαιδων και βοηθητικά κτίσματα. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση το 168 π.Χ., το ανάκτορο λεηλατήθηκε και εγκαταλείφθηκε.
Η ανασκαφή του ξεκίνησε το 1959 και εξελίχθηκε με μεγάλες δυσκολίες, λόγω της έκτασης και της εκτεταμένης λιθαρπαγής. Όπως σημείωσε η κ. Τσιγαρίδα, όταν ανέλαβε το 2014, το μνημείο ήταν σχεδόν αόρατο για τον επισκέπτη, γεγονός που κατέστησε επιτακτική τη διάσωσή του και την απόδοσή του στο κοινό.
Η ανάδειξη του χώρου βασίστηκε σε μάστερ πλαν της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας και χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι από τη νέα τουριστική περίοδο θα λειτουργεί ηλεκτρονικό εισιτήριο τόσο στο μουσείο όσο και στον αρχαιολογικό χώρο, στο πλαίσιο ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας για περισσότερους από 300 αρχαιολογικούς χώρους της χώρας.
Παράλληλα, εγκαινιάστηκε το νέο κτήριο υποδοχής επισκεπτών, που θα λειτουργεί ως κέντρο πληροφόρησης με αναλογικά και ψηφιακά μέσα, διευκολύνοντας την κατανόηση ενός χώρου που σώζεται κυρίως στο επίπεδο των θεμελιώσεων. Το κέντρο αναμένεται να εξοπλιστεί πλήρως με ψηφιακό υλικό έως την 1η Απριλίου 2026.
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ακόμη ότι τα ανάκτορα των Αιγών και της Πέλλας πρέπει να αντιμετωπίζονται ενιαία, ως οι τόποι του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου, με κοινή στρατηγική προβολής. Από την πλευρά της, η περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά σημείωσε ότι η επένδυση στον πολιτισμό επιστρέφει με πολλαπλασιαστικά οφέλη στην τοπική κοινωνία και οικονομία.
Ο δήμαρχος Πέλλας χαρακτήρισε την ημέρα «ιστορική» για την περιοχή, θέτοντας παράλληλα ζητήματα που αφορούν και άλλα μνημεία. Η Λίνα Μενδώνη διευκρίνισε ότι έχουν δρομολογηθεί λύσεις τόσο για τη Μητρόπολη Γιαννιτσών όσο και για το τέμενος του Ισκεντέρ Μπέη, ενώ για τη Νέα Πέλλα ανέφερε ότι το 2025 προωθήθηκε η απαλλοτρίωση του χώρου, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες ανασκαφές και ανάδειξη της παλαιοχριστιανικής βασιλικής.