Η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει σήμερα, 12 Νοεμβρίου 2025, την έκθεση της εικαστικού Νατάσας Μπιζά με τίτλο «Changing Grounds. Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο Αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης», η οποία θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η ενότητα παρουσιάζεται στον Ενδιάμεσο Χώρο της ΕΠΜΑΣ και αποτελείται από νέα έργα που αντλούν υλικό από το εκτενές αρχείο του μουσείου, φωτίζοντας λιγότερο γνωστές και συχνά αθέατες πτυχές της ιστορίας και των συλλογών του.
Η ιστορία της «Εθνικής Καρτερίας» στο επίκεντρο
Ανάμεσα στα έργα ξεχωρίζει η αφήγηση γύρω από την «Εθνική Καρτερία» του γλύπτη Χρήστου Καπράλου, που απεικονίζει τη μητέρα του καλλιτέχνη. Το γλυπτό είχε τοποθετηθεί το 1952 μπροστά από το Δημαρχείο της Ρόδου, στο πλαίσιο της πολιτικής αποϊταλοποίησης της Δωδεκανήσου, όμως δεν έμεινε για πολύ στη θέση του, καθώς αντιμετώπισε αντιδράσεις. Η εντυπωσιακή και άγνωστη πορεία του μνημείου παρουσιάζεται μέσα από το οπτικοακουστικό έργο «Εθνική Καρτερία | Η Βάση» διάρκειας 12’56’’, εκφωνημένο από την ίδια την καλλιτέχνιδα.
Η έκθεση περιλαμβάνει πολυμεσικά έργα όπως βίντεο, καλλιτεχνικές εκτυπώσεις αρχειακών φωτογραφιών, ορειχάλκινες χαράξεις, εγκαταστάσεις και καλλιτεχνικό βιβλίο, συνθέτοντας μια πολύπλευρη εικαστική εμπειρία.
«Μια έκθεση καθαρά ερευνητική»
Η γενική διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ Συραγώ Τσιάρα χαρακτήρισε την έκθεση ως «την πρώτη που προσεγγίζει το αρχείο της Πινακοθήκης με τρόπο καθαρά ερευνητικό», σημειώνοντας ότι η Μπιζά αξιοποιεί τη θεσμική κριτική για να αναδείξει τους μηχανισμούς ισχύος και τις ιστορίες που μένουν στο περιθώριο.
Αντίστοιχα, η επιμελήτρια Ελπινίκη Μεϊντάνη επεσήμανε ότι η έκθεση στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τους ανθρώπους, το κτίριο και τις συλλογές, με την εικαστικό να ανασυνθέτει άγνωστες ιστορίες και να διερευνά τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούμε τη συλλογική μνήμη.
Η ίδια η Μπιζά εξήγησε πως την ενδιαφέρει «η αμηχανία του αρχείου» απέναντι σε γεγονότα που δεν εντάσσονται στις κυρίαρχες αφηγήσεις, παρουσιάζοντας έργα όπως το «Changing Grounds, Οικόπεδα, διαμερίσματα, μέγαρα, στρατώνες και νεκροταφεία» (2025), διάρκειας 15’45’’, και το πολύπτυχο «Κοπή βασιλόπιτας» βασισμένο σε φωτογραφίες του 1991.
Ένα αρχείο που γίνεται εργαλείο διαλόγου
Η έκθεση εντάσσεται στο πρόγραμμα Ενδιάμεσος Χώρος και στοχεύει στη μετατροπή του αρχείου σε ενεργό εργαλείο διαλόγου μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, μέσα από σύγχρονες επιμελητικές και καλλιτεχνικές πρακτικές. Το δημόσιο πρόγραμμα περιλαμβάνει θεματικές ξεναγήσεις, εκπαιδευτικές δράσεις και δίγλωσσο κατάλογο.